I SAB/Wa 507/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpoznaniu wniosku E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. Nr [...], którym odmówiono poprzednim właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ulicy [...], nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. S.A. z siedzibą w L., pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r., nr [...] odmawiającego poprzednim właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Skarżąca zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. naruszenie art. 36 § 1 kpa w zw. z art 35 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 12 kpa polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oraz wniosła o wyznaczenie organowi niezwłocznego terminu do wydania stosownej decyzji oraz o zasądzanie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych prawem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r., nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1950 r. oraz orzekło o stwierdzeniu nieważności tego orzeczenia. Wyrokiem z dnia 4 października 2013 r., sygn. I SA/Wa 1997/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność powyższych decyzji. Akta sprawy zostały zwrócone do organu dnia 16 czerwca 2014 r. Skarżąca zaznaczyła, że z uwagi na brak podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności mających na celu wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z dnia 18 lutego 2015 r. wezwano Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku. Do dnia 14 kwietnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podejmowało czynności mające na celu ustalenie rzekomych stron postępowania, tj. zmarłych właścicieli lokali mieszkalnych położonych w budynku przy ul. [...]. Pismem z dnia 8 czerwca 2015 r. ponownie wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa i jednocześnie wskazano, że zgodnie z zapatrywaniami doktryny, jak i aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych właściciele lokali mieszkalnych nie mają interesu prawnego do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej odmawiającej dawnym właścicielom przyznania prawa użytkowania wieczystego. Nie ulega tym samym wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje obecnie w rażącej bezczynności w rozpoznaniu sprawy. Do dnia dzisiejszego bowiem, po prawie roku od dnia wydania wyroku przez WSA, decyzja w sprawie nie została wydana, zaś organ ograniczył się jedynie do podjęcia czynności nie mających znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżąca przytoczyła stanowisko doktryny i orzecznictwo dotyczące bezczynności organu i podkreśliła, że nie ulega wątpliwości, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności w prowadzeniu postępowania. Do chwili obecnej, pomimo trzykrotnego zakończenia przedmiotowego postępowania, dwukrotnego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, od przeszło 11 miesięcy, tj. od dnia wydania wyroku WSA uchylającego decyzję SKO, nie są podejmowane czynność zmierzające do jego zakończenia. Tym samym skarga na bezczynność jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w dniu [...] lipca 2015 r. wydane zostało postanowienie nr [...] zawieszające postępowanie. SKO podkreśliło, że przedłużenie postępowania zostało spowodowane koniecznością ustalenia stron postępowania, a dokładnie następców prawnych zmarłych właścicieli lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku postawionych na gruncie. Organ zaznaczył ponadto, że jest związany oceną zawartą w wyroku z dnia 4 października 2013 r., sygn. I SA/Wa 1997/12, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obydwie decyzje Kolegium, wskazując zarazem zakres koniecznych ustaleń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl natomiast art. 149 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżąca zasadnie zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r., nr [...]. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Sąd stwierdził jednak, że choć rozpoznanie wniosku nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w kpa, to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowadministracyjnymi podkreśla się, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Z analizy akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika tymczasem, że po wpłynięciu wniosku o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r., organ podejmował czynności mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Przedmiotowa sprawa była też przedmiotem orzekania organów administracji oraz sądu administracyjnego. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność w/w orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. Wskazane decyzje zostały następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 930/06. Kolejne zaś wydane w sprawie decyzje z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] i z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] oraz z dnia [...] września 2011 r., nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] zostały uchylone odpowiednio wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1257/09 oraz z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1997/12. Z akt sprawy wynika również, że organ podejmuje działania celem ustalenia wszystkich stron postępowania, zgodnie z wytycznymi wyroku z dnia 4 października 2013 r. Zdaniem Sądu okoliczności powyższe, w tym w szczególności fakt podejmowania przez organ niezbędnych czynności w sprawie, a także charakter i stopień jej skomplikowania, przemawiają za stwierdzeniem, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r., nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r. zawieszającego postępowanie, orzekanie zgodnie z żądaniem skargi o zobowiązaniu organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje bowiem, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Przy czym podkreślić trzeba, że postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. W orzecznictwie sądowadministracynym podkreśla się, że na gruncie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność czy też przewlekłość organu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.