I SAB/Wa 552/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. T. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku B. T. z dnia 1 sierpnia 2011 r. o ustalenie odszkodowania za grunt położony w W. przy [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżącej B. T. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. T. reprezentowana przez radcę prawnego K. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia 1 sierpnia 2011 r. (data wpływu do organu) o przyznanie odszkodowania za grunt położony w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...], na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu skargi B. T. zarzuciła organowi naruszenie art. 35 k.p.a. przez przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy oraz art. 37 § 2 k.p.a. przez niezakończenie postępowania w terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...]. Wobec powyższego wniosła o: a) zobowiązanie Prezydenta Miasta W. do zakończenia postępowania prowadzonego w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez wydanie decyzji administracyjnej merytorycznie rozpoznającej jej wniosek o odszkodowanie; b) rozpoznanie niniejszej skargi w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; c) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi B. T. wskazała, iż przed Prezydentem Miasta W. toczy się aktualnie z wniosku spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości postępowanie o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...]. W postępowaniu tym nie została do tej pory wydana przez organ żadna decyzja administracyjna. Skarżącą podniosła również, iż bezczynność organu była już przedmiotem jej zażalenia złożonego do Wojewody [...], który to postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. uznał zażalenie za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta Miasta W. do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ostateczną decyzją w terminie do dnia 30 czerwca 2013 r. W dniu [...] marca 2013 r., tj. po złożeniu ww. zażalenia, skarżącą została poinformowana przez organ, że sprawa z jej wniosku zostanie załatwiona w terminie do 30 czerwca 2013 r. Mimo upływu wskazanego terminu i terminu wyznaczonemu Prezydentowi przez Wojewodę żadna decyzja administracyjna w sprawie nie została wydana. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, nawet jeśli przyjąć, iż sprawa jest szczególnie skomplikowana, organ winien już ją załatwić, do czego obliguje go art. 35 § 3 k.p.a. Ponadto skarżąca w niniejszej sprawie nie została poinformowana o przyczynach zwłoki, pomimo tego, iż obowiązek taki wynika z treści art. 36 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, opisując czynności podjęte w sprawie. Wskazał również, iż postępowanie jest na etapie uzupełniania materiału dowodowego mającego na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto organ wskazał, iż pismem z dnia [...] października 2013 r. pełnomocnik skarżącej poinformowany został o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Jednocześnie organ nie wyraził zgody na rozpatrywanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu złożona skarga na bezczynność Prezydenta Miasta W. jest w pełni uzasadniona. Przedmiotem skargi B. T. jest bezczynność Prezydenta Miasta W. polegająca na nierozpoznaniu przez organ wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn, hip. [...], przejętą na własność publiczną na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U Nr 50 poz. 279). Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie natomiast do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd w niniejszym składzie doszedł do wniosku, iż Prezydent Miasta W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić bowiem należy, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż wniosek skarżącej B. T. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wpłynął do organu w dniu 1 sierpnia 2011 r. Organ po otrzymaniu tego wniosku pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. zwrócił się o przesłanie akt własnościowych nieruchomości. Odpowiedź na to wezwanie organ otrzymał przy piśmie z dnia 21 września 2011 r. Następnie dopiero pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ zwrócił się o udzielenie dalszych informacji niezbędnych do załatwienia wniosku skarżącej. Odpowiedź na to pismo Prezydent otrzymał w dniu 5 czerwca 2012 r. Wobec tego, iż organ w żadnym piśmie nie poinformował pełnomocnika skarżącej o terminie załatwienia sprawy, do czego był zobowiązany na mocy art. 36 k.p.a., skarżąca zwróciła się z zażaleniem z dnia 25 stycznia 2013 r. do Wojewody [...] na niezałatwienie jej wniosku w terminie. Dopiero po złożeniu tego zażalenia organ podjął dalsze czynności zmierzające do załatwienia wniosku i po raz pierwszy pismem z dnia [...] marca 2013 r. poinformował pełnomocnika o terminie załatwienia sprawy, tj. do dnia 30 czerwca 2013 r. Termin taki wyznaczył mu też Wojewoda postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wydanym na skutek złożonego zażalenia. Terminu wyznaczonego przez siebie oraz przez Wojewodę również nie dotrzymał, dlatego też skarżący złożyli skargę do Sądu. Odnosząc się do przedstawionego powyżej przebiegu prowadzonego postępowania Sąd nie ma żadnych wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta W. uchybił powołanym wyżej przepisom k.p.a. Zatem ponad wszelką wątpliwość stwierdzić należy, że organ w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy znacznie przekroczył terminy prawem przewidziane, jak również nałożony na siebie powyższym pismem, a także termin wyznaczony postanowieniem Wojewody z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nadto organ nie informował skarżącej o przyczynach zwłoki w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie oraz o ewentualnym terminie jej zakończenia – uczynił to po raz pierwszy pismem z dnia [...] marca 2013 r. – co powoduje refleksję, że organ nie traktuje sprawy jako pilnej i nie podejmuje wzmożonych starań w celu jej zakończenia, co jednocześnie obrazuje podejście Prezydenta do potrzeby rychłego zakończenia sprawy. Zatem wskazane okoliczności uzasadniają uwzględnienie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta W., gdyż w rozpoznawanej sprawie Prezydent z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku skarżącej, czym naruszył postanowienia art. 35 § 1 i 3 k.p.a. i korespondującego z nim art.12 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. Wobec tego mając na uwadze dotychczasowy tok postępowania i czynności podjęte przez organ, termin do jej załatwienia – nawet jeśliby przyjąć, iż sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter – został już znacznie przekroczony. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że wyznaczony dwumiesięczny termin do wydania decyzji będzie adekwatny do czasu zakreślonego terminami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, niezbędnego do wszechstronnej i rzetelnej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i załatwienia sprawy. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że bezczynność organu, jakkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi także, iż organ podejmował, choć opieszale, działania ukierunkowane na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto zaznaczyć też trzeba, iż Sąd z urzędu wie, że w tego rodzaju sprawach Prezydent Miasta W. ma duże zaległości i inne wnioski są o wiele starsze od wniosku skarżącej, który wpłynął do organu 1 sierpnia 2011 r. Sytuacja taka spowodowana jest dużymi trudnościami finansowymi organu, któremu brakuje środków na wypłatę odszkodowań za przejęte nieruchomości. Oczywiście brak środków finansowych organu w żaden sposób nie uzasadnia jego bezczynności w rozpatrywaniu wniosków, jednakże Sąd wziął to pod uwagę oceniając, czy jego bezczynność miała charakter rażący. Z tej perspektywy bezczynność Prezydenta względem innych spraw nie jest jeszcze rażąca. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.