I SAB/Wa 557/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. U. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r, nr [...]; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz P. U. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. U. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 11 stycznia 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Państwowy Ośrodek [...] w N. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w Z., składającego się z szeregu działek ewidencyjnych szczegółowo opisanych w decyzji wraz z nabyciem prawa własności znajdujących się na gruncie obiektów. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ naruszył dyspozycje normy wynikającej z przepisu art. 35 §1 §3 kpa oraz art. 36 kpa. W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od doręczenia mu prawomocnego wyroku. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśniał, że na brak rozpatrzenia przedmiotowego wniosku miała wpływ bardzo duża ilość spraw, które wpłynęły do organu prowadzącego niniejsze postępowania nadzorcze. Poszczególne sprawy są co do zasady rozstrzygane wg kolejności wpływu. W świetle powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, aby Minister Infrastruktury i Budownictwa pozostawał w bezczynności o charakterze rażącym. Ponadto organ podał, że postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r. nr [...] do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego stwierdzającego czy działki nr [...],[...],[...] [...] podpadały pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. z 1945 r. nr 3, poz. 13 ze zm. ) oraz prawomocnego zakończenia postępowania spadkowego po A. U. Odpis odpowiedzi na skargę został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 18 grudnia 2017 r. ( k. 28 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – powoływana dalej jako "ppsa"), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Podstawą prawną złożonej w niniejszej sprawie skargi jest art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z jego brzmieniem Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie. Stąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. W sprawie niniejszej, w związku z wydaniem przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa postanowienia z dnia [...] września 2017 r., w przedmiocie zawieszenia postępowania - orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania w sprawie rozpoznania ww. wniosku powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017 r. stanowi bowiem akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Jak wynika z postanowienia organu o zawieszeniu postępowania, strony zostały pouczone o przysługujących środkach zaskarżenia od tego postanowienia. Inaczej mówiąc, Sąd w ramach oceny skargi na bezczynność organu nie jest uprawniony do kontroli postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ ww. postanowienia po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. (aktualnie art. 149 § 1a p.p.s.a.), że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013 r., I OSK 797/13, postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 publik. LEX ). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że bezczynność Ministra nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wpłynął do Ministra w dniu 11 stycznia 2017 r. Już w dniu 18 stycznia 2017 r. organ zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. o nadesłanie akt. Żądane akta wpłynęły do organu 8 lutego 2017 r. W dniu 8 lutego 2017 r. pełnomocnik wnioskodawczyni złożył operat techniczny- opracowanie do celów prawnych. W dniu 14 września 2017 r. Minister ustalił natomiast, że postępowanie administracyjne stwierdzające czy grunty majątku " [...]", objęte m.in. lwh [...] oraz lwh [...] nie podpadały pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. z 1945 r. nr 3, poz. 13 ze zm. ) nie zostało jeszcze zakończone. Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r. nr [...] do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego stwierdzającego czy działki nr [...],[...],[...] ( wydzielone z Lwh [...]) podpadały pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. z 1945 r. nr 3, poz. 13 ze zm. ) oraz prawomocnego zakończenia postępowania spadkowego po A. U. Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., w sprawie sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., w sprawie sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., w sprawie sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., w sprawie sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r., w sprawie sygn. akt: II SAB/Sz 34/13). W rozpoznawanej sprawie, od momentu wpłynięcia akt do Ministra, do wydania postanowienia o zawieszeniu upłynęło blisko 7 miesięcy. W tych realiach bezczynności organu nie można uznać jeszcze za mającą charakter rażącego naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 120 oraz art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ppsa.