I SAB/Wa 589/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi H. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji administracyjnej 1. umarza postępowanie w części obejmującej zobowiązanie organu do wydania orzeczenia; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. H.W. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie przekroczenia terminów do rozpoznania wniosku z dnia 28 grudnia 2012r. o uzupełninie decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...]m2 pochodzącego z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. [...], wchodzące obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Prezydent W. wnosił o oddalenie skargi. Prezydent W. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. , odmówił D. W., Ł. W., H. W., W. W. i W. F. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...]m2 pochodzącego z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. [...], wchodzące obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Dnia 28 grudnia 2012r. H.W. złożył na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) powoływana dalej: "k.p.a.", wniosek o uzupełninie decyzji z dnia [...]r. poprzez rozstrzygnięcie sprawy przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W Biurze Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. w trybie przepisu art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010r., Nr 102, poz. 651) toczy się postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość. Zgodnie z ww. regulacją odszkodowanie może być przyznane za dom lub za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 roku. Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent W. odmówił uzupełniania decyzji z dnia [...]r. w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania za gruntu o powierzchni [...]m2 pochodzącego z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż wydanie przez organ decyzji (postanowienia) nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie było to rażące naruszenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni przychyla się do stanowiska i wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013., w sprawie I OSK 17/13 oraz w postanowieniu z dnia 21 marca 2013r. I OSK 481/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny również stwierdził, że użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Wskazać jednocześnie należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. W przedmiotowej sprawie H.W. pismem z dnia 28 grudnia 2012r. złożył wniosek o uzupełnienie decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. Organ przedmiotowy wniosek rozpoznał postanowieniem z dnia [...]r., odmawiając uzupełnienia decyzji. Organ rozpoznając wniosek o uzupełnienie decyzji przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony. Ponadto, były podstawy do stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażący. Organ rozpoznając wniosek o uzupełnienie decyzji wskazał, że w Biurze Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. w trybie przepisu art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.Dz.U. z 2010r., Nr 102, poz. 651) toczy się postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość. Zdaniem organu, do zakończenia postępowania odszkodowawczego konieczne było sprawdzenie czy przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945r. (tj. prze 21.11.1945r.) nieruchomość przy ul. [...] mogła być przeznaczona pod zabudowę oraz w jakiej dacie poprzedni właściciele zostali faktycznie pozbawieni władania częścią przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2 Organ w celu dokonania wskazanych ustaleń zwrócił się pismami z dnia 3 września 2012r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] o przesłanie dokumentów dotyczących zagospodarowania przedmiotowego terenu, oraz do Archiwum Państwowego W. , po materiały dotyczące zabudowy przedmiotowej nieruchomości w dacie sprzed wejścia w życie dekretu. Ponadto organ wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich w W. po informację, kiedy grunt będący przedmiotem niniejszego postępowania został zajęty pod ulice [...]. Pisma Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami oraz Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] z dnia 14 września 2012r. wskazywały, że w archiwach nie rejestrowano akt lokalizacyjnych dotyczących budowy przedwojennych ulic [...] i [...], obejmującej nieruchomość hip. Nr [...]. Organ nie otrzymał natomiast odpowiedzi z Zarządu Dróg Miejskich oraz z Archiwum Państwowego W. Organ poinformował strony o niemożności zakończenia postępowania odszkodowawczego w terminie określonym w art. 35 k.p.a., oraz że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana w dniu 31 marca 2014r. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...]r. odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...]r. Treść uzasadnienia ww. postanowienia wskazuje, że organ w cele rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji nie wykorzystywał żadnych informacji gromadzonych na poczet postępowania odszkodowawczego. W ocenie Sądu okoliczności te prowadzą do konkluzji, że w przedmiocie rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji organ pozostawał w bezczynności. Nie podejmował bowiem żadnych konstruktywnych działań zmierzających do rozpoznania wniosku w zakreślonych przez cytowane wyżej przepisy terminach. Podkreślić przy tym należało, że zarówno w dacie wpłynięcia wniosku, jaki w dacie wydania postanowienia dysponował takim samym zakresem informacji, wykorzystanych do rozpatrzenia wniosku. Sprowadzały się one do stwierdzenia organu, że skoro ustalenie odszkodowania jest rozpatrywane w odrębnym postępowaniu to nie ma przesłanek do uzupełniania decyzji z dnia [...]r. Oceniając bieg postępowania przed organem należało zatem wskazać, że niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, nie było konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia. Taki brak konstruktywnego działania w zestawieniu z okresem w jaki organ rozpoznawał wniosek o uzupełnienie decyzji, wskazują przy tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie było bowiem żadnych przeszkód formalnych czy materialnych (np. potrzeba gromadzenia materiału dowodowego) aby wniosek został przez organ rozpoznany bezzwłocznie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Umorzenia postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe.