I SAB/Wa 591/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej A. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 8 października 2013 r. A. K. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W, nr [...] z dnia [...] lipca 1969 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnosił o oddalenie skargi względnie o umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [..] lipca 1969 r. Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] odmawiającego I. D. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] w części dotyczącej gruntu – dz. ew. nr [...]. Pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. A. K. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. Pismem datowanym na dzień 6 września 2013 r. skarżąca wezwała Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do zaprzestania naruszenia prawa w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 26) – dalej jako "k.p.a." utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2013 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż wydanie przez organ decyzji (postanowienia) nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie było to rażące naruszenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni przychyla się do stanowiska i wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013., w sprawie I OSK 17/13 oraz w postanowieniu z dnia 21 marca 2013r. I OSK 481/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny również stwierdził, że użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Wskazać jednocześnie należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. W przedmiotowej sprawie A. K. pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Organ przedmiotowy wniosek rozpoznał decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., utrzymując w mocy decyzję własną. Organ rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach. W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony. Ponadto, były podstawy do stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażący. Organ pomiędzy złożonym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] kwietnia 2013 r. a rozstrzygnięciem wydanym w dniu [...] listopada 2013 r. zawiadomił jedynie strony o złożeniu tego wniosku pismem z dnia 13 maja 2013 r. (k. 23 akt administracyjnych). Poza ww. czynnością organ nie dokonał żadnej czynności, w tym nie zawiadomił stron o przyczynach niezałatwienia w terminie sprawy oraz o wyznaczeniu nowego terminu. W ocenie Sądu okoliczności te prowadzą do konkluzji, że w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ pozostawał w bezczynności. Nie podejmował bowiem żadnych konstruktywnych działań zmierzających do rozpoznania wniosku w zakreślonych przez cytowane wyżej przepisy terminach. Oceniając bieg postępowania przed organem należało zatem wskazać, że niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, nie było konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia. Taki brak konstruktywnego działania w zestawieniu z okresem w jaki organ rozpoznawał wniosek z 15 kwietnia 2013 r., wskazują przy tym, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie było bowiem żadnych przeszkód formalnych czy materialnych (np. potrzeba gromadzenia materiału dowodowego) aby wniosek został przez organ rozpoznany bezzwłocznie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Umorzenie postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.