I SAB/Wa 602/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Anna Wesołowska (spr.) WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. A., M. J., W. M., J. C., R. J. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] – w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi solidarnie na rzecz A. A., M. J., W. M., J. C., R. J.kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. A., M. J., W. M., J. C. i R. J. (Skarżący) pismem z dnia [...] września 2017 roku wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania ich odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 roku, nr [...] wnosząc o : 1. zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w sprawie postępowania prowadzonego w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] marca 1945 roku w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 roku, Nr 10, poz. 51 ze zm.), 2. zobowiązanie organu do sporządzenia uwierzytelnionej kopii akt sprawy i przekazanie do WSA w Warszawie kopii tych akt tak by organ mógł procedować w rozpatrzeniu sprawy w czasie rozpoznawania skargi na bezczynność, 3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że [...] marca 2017 roku Wojewoda [...] wydał decyzję umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące wydania decyzji w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. Skarżący wnieśli od powyższej decyzji odwołanie, które do organu drugiej instancji wpłynęło [...] maja 2017 roku. Pismem z [...] maja 2017 roku organ drugiej instancji poinformował, że odwołanie rozpoznane zostanie do [...] grudnia 2017 roku. Skarżący wskazali, że pismem z [...] lipca 2017 roku wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślili, że termin wyznaczony przez organ przekracza ponad trzykrotnie określony prawem termin rozpoznania spraw szczególnie skomplikowanych. Wskazali, że organ nie podejmował żadnych czynności mających na celu załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że wpływające do niego wnioski rozpoznawane są według kolejności wpływu. Wobec poinformowania stron o przyczynach zwłoki i wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy uznać należy, że skarga jest niezasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z par. 1a powołanego przepisu, Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością niesporną jest fakt, że odwołanie wniesione przez Skarżących od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2017 roku nie zostało rozpoznane ani do dnia wniesienia skargi ani do dnia wydania niniejszego wyroku. Sąd nie podziela stanowiska organu, że sam fakt wyznaczenia terminu rozpoznania sprawy z jednoczesnym poinformowaniem stron o przyczynach przesunięcia terminu załatwienia sprawy wyłącza możliwość stwierdzenia, iż organ pozostaje w bezczynności, a co za tym idzie wyłącza możliwość zobowiązania go do rozpatrzenia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, odwołanie wpłynęło do organu drugiej instancji [...] maja 2017 roku i z tym dniem rozpoczął bieg miesięczny termin wynikający z art. 35 § 3 k.p.a., co oznacza, że sprawa winna być załatwiona do [...] czerwca 2017 roku. W takiej sytuacji, wyznaczenie siedmiomiesięcznego terminu załatwienia sprawy, przy jednoczesnym nie podejmowaniu przez organ żadnych czynności mających na celu załatwienie sprawy uznać należy za pozostawanie organu w bezczynności. Skutkowało to koniecznością wyznaczenia organowi terminu załatwienia sprawy. W ocenie sądu, brak było jedna podstaw by oceniać tę zwlokę jako wywołaną rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienie wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalnego działania ukierunkowanego na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania ( por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie zaistniała. Podawane bowiem przez organ przyczyny, które spowodowały powyższą zwłokę - związane przede wszystkim ze znacznym wpływem spraw wpływających do organu, są przekonujące i mają charakter obiektywny W świetle powyższych okoliczności sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała cechy rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. orzekł jak pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (punkt 3 sentencji wyroku) sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżących solidarnie kwotę 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego przez nich wpisu oraz 480 złotych tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.