I SAB/Wa 62/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. i J. W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie żądania wydania decyzji przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju ; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju solidarnie na rzecz skarżących Z. W. i J. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] r. J. W. i Z. W. wnieśli skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania ich odwołania z dnia [...] r. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazali, że w dniu [...] r. wezwali Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do usunięcia naruszenia prawa polegającego na znacznym naruszeniu terminów do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji. Jednocześnie podnieśli, że do dnia wniesienia niniejszej skargi decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że proces rozstrzygnięć w sprawach prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 16, poz. 94 ze zm.) jest skomplikowany, co wynika ze specyfiki materii będącej przedmiotem rozpatrywanych spraw. Organ wskazał, że w postępowaniach związanych z odszkodowaniami sporządzany jest operat szacunkowy, który jako materiał dowodowy podlega szczegółowej analizie, tym bardziej, że w niniejszym postępowaniu skarżący kwestionują wycenę. Tym samym organ wystąpił do rzeczoznawcy o pilne wyjaśnienie kwestii aktualności operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie. Jednocześnie zawiadomił strony o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy. Pismem z dnia [...]r. Minister Infrastruktury i Rozwoju poinformował o wydaniu w dniu [...] r. decyzji w sprawie. Pismem z dnia [...] r. skarżący podtrzymali skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż wydanie przez organ decyzji (postanowienia) nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie było to rażące naruszenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni przychyla się do stanowiska i wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013., w sprawie I OSK 17/13 oraz w postanowieniu z dnia 21 marca 2013r. I OSK 481/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny również stwierdził, że użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Wskazać jednocześnie należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia [...] r. złożyli odwołanie od decyzji [...] nr [...] z dnia [...] r. Organ przedmiotowe odwołanie rozpoznał decyzją z dnia [...] r., utrzymując w mocy ww. decyzję Wojewody [...]. Organ rozpoznając odwołanie przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony. Jednocześnie wydanie ww. decyzji przez Ministra skutkuje umorzeniem postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji jako bezprzedmiotowej. W ocenie Sądu, mimo stwierdzonej bezczynności, brak było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażący. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło kwestii ustalenia odszkodowania w oparciu o treść decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. wydanej na podstawie art. 9y ust. 2 w zw. z art. 9s ust. 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 16, poz. 94 ze zm.). Ww. ustawa jest ustawą szczególną, która zawiera własne regulacje dotyczące ustalenia odszkodowania. W zakresie nieuregulowanym w niej, znajdują zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wynika z treści art. 9ad tej ustawy. Powyższe oznacza, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania, zwłaszcza w postępowaniu odwoławczym, jest postępowaniem szczególnie skomplikowanym. Wymaga bowiem dokonania oceny sporządzonego operatu szacunkowego zgodnie z art. 9y ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, ale również w kontekście art. 9y ust. 3-5 tej ustawy oraz w oparciu o właściwe przepisy działu IV ustawy o gospodarce nieruchomościami i aktów wykonawczych wydanych w oparciu o te przepisy. Powyższe przepisy przekładają się zatem na ocenę operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie. Jednocześnie należy zauważyć, że sami skarżący podnieśli w odwołaniu szereg zarzutów nie tylko w odniesieniu do samego operatu, ale również faktu uzgodnienia ceny w toku postępowania wynikającego z treści art. 9y ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, co oznacza badanie przez organ spełnienia przesłanek do wydania decyzji. Jednocześnie koniecznym było dokonanie oceny wypełnienia przez organ I instancji wskazań zawartych w decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. nr [...], która uchylała pierwotną decyzję o ustaleniu odszkodowania na rzecz skarżących. Powyższe oznacza, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można stwierdzić, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Umorzenia postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe.