I SAB/Wa 636/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. K., I. B., T. B. i Z. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z dnia 4 października 2016 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1967 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących H. K., I. B., T. B. i Z. W. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. H. K., I. B., T. B. i Z. W. (Skarżący) pismem z 9 października 2017 roku wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (SKO) w przedmiocie rozpoznania wniosku z 10 października 2016 roku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] maja 1967 roku ([...]) wnosząc o : 1. wyznaczenie SKO terminu dwóch miesięcy do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o stwierdzenie nieważności opisanego wyżej orzeczenia, 2. rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. 3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych\ Skarżący wyjaśnili, że 10 maja 2017 roku złożyli do SKO wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia. Pomimo że akta sprawy zostały przesłane do SKO przez Prezydenta [...] 18 lipca 2017 roku, sprawa nie została rozpoznana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że niewątpliwie uchybił przepisom art. 35 i 36 k.p.a., jednakże wynikało to z bardzo dużej ilości spraw wpływających do organu i konieczności załatwienia ich zgodnie z kolejnością wpływu. SKO podkreśliło, że jako organ instancyjny prowadzi niekiedy bardzo długotrwałe i trudne postępowania wyjaśniające, w tym skompliowane postępowania nadzorcze dotyczące m.in. gruntów [...]. Wskazało, że z uwagi na konieczność rozpoznawania w pierwszej kolejności spraw z szeroko pojętej pomocy społecznej nie we wszystkich sprawach, zwłaszcza o charakterze nadzorczym, możliwe jest dochowanie terminów wynikających z k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z par. 1a powołanego przepisu, Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością niesporną jest fakt, że złożony przez Skarżących 4 października 2016 roku wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] maja 1967 roku nie został rozpoznany ani do dnia wniesienia skargi ani do dnia wydania niniejszego wyroku. Skutkowało to koniecznością wyznaczenia organowi terminu załatwienia sprawy. Uwzględniając charakter sprawy i jak również okoliczność, iż do akt sprawy wpłynęły już akta własnościowe nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], pochodzące z tabeli likwidacyjnej wsi [...], sąd uznał, że wystarczającym terminem będzie termin dwóch miesięcy od dnia doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Organ pierwsze czynności w sprawie podjął już 26 października 2016 roku. Następnie pismem z dnia 16 listopada 2016 roku zwrócił się do Prezydenta [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, które wpłynęły w lipcu 2017 roku. W tej sytuacji w ocenie sądu brak było podstaw do uznania, że zwłoka organu w rozpoznaniu sprawy miała charakter rażący. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalnego działania ukierunkowanego na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania ( por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. orzekł jak pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (punkt 3 sentencji wyroku) sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego przez nich wpisu oraz 480 złotych tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.