I SAB/Wa 77/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.P. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z [...] marca 2021 r. (data wpływu do Sądu 16 kwietnia 2021 r.) K. P. (Skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego E. S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] (Wojewoda)w rozpoznaniu ponaglenia Skarżącego z [...] grudnia 2020 r. na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę o nr [...] o pow. [...] m², z obrębu [...], położoną w [...], zajętą pod drogę publiczną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne w sprawach ze skarg na bezczynność organów określony został w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Zgodnie z jego treścią sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Możliwość wniesienia skargi na bezczynność organów została ukształtowana jako pochodna możliwości wniesienia skargi na określone prawne formy działania organów administracji, a zatem wniesienie takiej skargi może nastąpić wyłącznie w sprawie, w której bezczynność ta dotyczy zaniechania wydania przez organ decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie oraz postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty lub wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także wydania innych aktów lub wykonania czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie dotyczy bezczynności Wojewody w rozpoznaniu ponaglenia wniesionego przez Skarżącego na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." Powoływany art. 37 K.p.a. służy zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu sprawy, czyli wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Przepis ten nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia wydanego na jego podstawie, do wniesienia zażalenia. Wydane postanowienie nie rozstrzyga także co do istoty sprawy, jak również nie kończy postępowania w tej sprawie. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nierozstrzygających o istocie sprawy. Przepis ten ma na celu likwidację przewlekłości postępowania w trybie administracyjnym. Podczas tego postępowania organ nie wypowiada się merytorycznie o kwestii materialnej. W tym postępowaniu ocenia się jedynie, czy organ rzeczywiście pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu podania strony, czy postępowanie zainicjowane wnioskiem strony przed organem administracyjnym I instancji jest prowadzone przewlekle, czy przestrzega się, określonych w K.p.a. oraz przepisach szczególnych terminów wydawania decyzji. Nie rozstrzyga się zaś istoty sporu (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2098/17, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem instytucji ponaglenia jest likwidacja bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej w trybie postępowania administracyjnego. Dodatkowo wyczerpanie przez stronę tego trybu stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 52 § 2 P.p.s.a.). W orzecznictwie oraz piśmiennictwie dotyczącym omawianego przepisu, konsekwentnie wskazuje się, że załatwienie ponaglenia powinno nastąpić w drodze postanowienia na które nie przysługuje zażalenie. W ocenie Sądu, niezałatwienie sprawy w terminie jest właśnie taką wynikłą w toku postępowania, nie dotyczącą istoty sprawy kwestią i z tego względu organ wyższego stopnia zobowiązany jest do wydania w tym przedmiocie postanowienia. Jednocześnie brak jest przepisu, który przewidywałby możliwość wniesienia na tak wydane postanowienie zażalenia, a zatem jest ono niezaskarżalne. Należy również zauważyć, że ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienie sprawy. Ponaglenie nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie kończy postępowania w sprawie, a także jak wywiedziono wyżej nie jest rozstrzygnięciem na które przysługuje zażalenie. Poczynione rozważania prowadzą zatem do wniosku, że w sprawie bezczynności w załatwieniu ponaglenia skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna. Skarga taka, jak wyjaśniono powyżej, jest bowiem dopuszczalna jedynie w przypadkach w których bezczynność dotyczy spraw, w których wydawane są postanowienia na które przysługuje zażalenie, albo kończące postępowanie, jak również rozstrzygających sprawę co do istoty. Z omówionych względów postanowienie wydane w sprawie wniesionego ponaglenia do tej kategorii się nie zalicza. Postanowienie to nie jest orzeczeniem o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. i dlatego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie ponaglenia z art. 37 K.p.a. nie jest żadnym z rozstrzygnięć podlegających właściwości sądu administracyjnego to z uwagi na treść art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. bezczynność organu w tym zakresie nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Z tego względu wniesiona skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu przez Sąd. Skarga ta bowiem w sposób jednoznaczny wskazuje, że jej przedmiotem jest niezałatwienie ponaglenia wniesionego do Wojewody. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.