I SO/Wa 254/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanawia: oddalić wniosek. P. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia [...] czerwca 2015 r. na bezczynność Kolegium w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta W. [...] wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że przedmiotowe postępowanie zostało ostatecznie zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...].Pismo z dnia [...] czerwca 2015 r. zostało dołączone do zakończonych spraw. Ponadto organ podniósł, że P. S. nadsyła do Kolegium liczną korespondencję, w której składa bardzo liczne wnioski, m.in. o: sprostowanie oczywistych omyłek, uzupełnienie pouczenia, stwierdzenia nieważności decyzji, wygaśnięcia decyzji, wznowienia postepowań, wyłączenia członków Kolegium. Ponadto wnosił odwołania, wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i podania o udzielenie informacji publicznej. Podkreślił, że wszystkie żądania tylko pozornie odnosiły się do merytorycznych orzeczeń, a w istocie każde orzeczenie Kolegium generowało kolejne wnioski i żądania, mające formalną podstawę w przepisach procedury. Od grudnia 2013 r. do [...] lutego 2016 r. do Kolegium wpłynęły [...] wnioski. Błędna kwalifikacja podania była wynikiem powyższych okoliczności, za który to stan rzeczy odpowiedzialny jest P. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl z kolei art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z akt niniejszej sprawy wynika, że P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę z dnia [...] czerwca 2015 r. na bezczynność Kolegium w rozpoznaniu odwołania od decyzji wydanej w dniu [...] maja 2015 r., nr [...]. Skarga ta, jak wynika z prezentaty organu, wpłynęła w tym samym dniu. Od tej daty rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Termin ten upłynął w dniu [...] lipca 2015 r.. Tymczasem przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy została przekazana przez organ do Sądu w dniu [...] kwietnia 2016 r. (data prezentaty Sądu), co wynika z akt o sygn. I SAB/Wa 335/16. W orzecznictwie przyjmuje się, że grzywna, nałożona na podstawie wskazanego uprzednio przepisu, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-represyjny - co oznacza, że sąd wymierza ją w razie uchybienia terminu do wykonania obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., nawet gdy podmiot zobowiązany dopełnił tego obowiązku przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Przy czym ta ostatnia okoliczność nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 156 oraz z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OZ 278/13, Lex nr 1315498). Sformułowanie art. 55 § 1 p.p.s.a. "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. T Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259, postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. II OSK 1024/06, orzecznictwo NSA i WSA zeszyt 6, poz. 156). Należy ponadto zauważyć, iż cytowany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd oddalił wniosek P. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] za nieprzekazanie skargi w przewidzianym terminie. Organ wyjaśnił, iż żądania P. S. tylko pozornie odnosiły się do merytorycznych orzeczeń Kolegium, w istocie każde orzeczenie tego organu generowało kolejne wnioski, mające formalną podstawę w przepisach procedury administracyjnej. Poza tym sprawa została prawomocne zakończona decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Jednocześnie Sądowi znany jest z urzędu fakt, że ze względu na liczne pisma wnioskodawcy Kolegium pozostawiło kolejne, powtarzające się żądania tej osoby, bez biegu. Wnioskodawca składał odwołania, wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i podania o udzielenie informacji publicznej. Prowadzi on bowiem korespondencję z organem, inicjując tak liczną liczbę spraw, że jego działania sparaliżowały w istocie prace organu w bardzo poważnym stopniu. Przy czym składane wnioski nie są nakierowane na ochronę jego uprawnień, lecz w dużej części ich celem jest wszczęcie jak największej liczby postępowań. Wnioskodawca inicjuje także liczne postępowania przed Sądem. Takie działanie skarżącego należy uznać za nadużycie prawa do sądu. Koncepcja zakazu nadużycia prawa do sądu jest przyjmowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zakłada się, że działania skarżącego, dla którego inicjowanie postępowań sądowych nie służy ochronie naruszonych praw, a stanowi cel sam w sobie, uznane być musi za nadużycie prawa do sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., I OZ 175/14). Zatem niezasługującym na ochronę w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji) nadużyciem prawa jest wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji (zob. postanowienie NSA z dnia 16 października 2015 r., I OSK 1992/14). W niniejszej sprawie skarga dotyczy wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność w rozpoznaniu odwołania od decyzji Prezydenta W., odmawiającej wygaszenia decyzji z dnia [...] listopada 2013 r., przyznającej świadczenie z pomocy społecznej na dofinansowanie świadczeń mieszkaniowych w grudniu 2013 r. w kwocie [...] zł. Wniosek skarżącego nie dotyczy zatem obrony jego praw, a dotyczy jedynie kwestii procesowej, która wynikła z kolejnego wniosku skarżącego. Zatem charakter spraw podlegających kontroli w toku administracyjnym jednoznacznie dowodzi, że celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swoich praw, lecz inicjowanie postępowań, które stanowią cel sam w sobie. Z tych wszystkich względów sąd uznał, że okoliczności sprawy przemawiają za oddaleniem wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Takie stanowisko znajduje akceptację w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt. I OSK 532/08 publik. CBOiS). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.