II SA/Wa 1004/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-08
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Ewa Kwiecińska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, pomimo zarzutów dotyczących nieważności postępowania habilitacyjnego i naruszenia przepisów proceduralnych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego kandydata ani wartości naukowej pracy habilitacyjnej. Kontroli sądu podlega wyłącznie zgodność postępowania z przepisami prawa, w tym z ustawą o stopniach naukowych i tytule naukowym. W niniejszej sprawie sąd uznał, że postępowanie habilitacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury nie były zasadne. W szczególności, sąd stwierdził, że wszczęcie nowego postępowania habilitacyjnego było dopuszczalne, gdyż poprzednie postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone w sposób uniemożliwiający jego kontynuację, a także że terminy proceduralne w tym postępowaniu mają charakter instrukcyjny.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą jej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Skarżąca zarzuciła m.in. nieważność postępowania habilitacyjnego z uwagi na niezakończenie poprzedniego postępowania, naruszenie szeregu przepisów proceduralnych dotyczących trybu postępowania, powołania komisji, sporządzenia recenzji oraz naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących oceny materiału dowodowego i zasad prowadzenia postępowania. Sąd administracyjny rozpoznał zarzuty i oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę
Centralna Komisja Do Spraw Stopni i Tytułów wydała w dniu [...] stycznia 2018 r. decyzję nr [...], mocą której utrzymała zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2016 r. odmawiającą A. S. (obecnie A. S.) nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...]. Wskazany akt został wydany na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1789), zwanej dalej "u.s.n."
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że Sekcja [...] Centralnej Komisji po zapoznaniu się z odwołaniem dr A. S. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2016 r., w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały 3 – głosy, przeciw – 34 głosy, wstrzymujących się – 1 głos).
Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, w głosowaniu tajnym, postanowiło nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały – 0 głosów, przeciw – 9 głosów, wstrzymujących się – 1 głos).
Centralna Komisja nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania od uchwały Rady Wydziału.
Przedmiotem oceny organu były osiągnięcie naukowe Kandydatki – zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych. Organ podkreślił, że recenzje przedstawione w sprawie postępowania habilitacyjnego mają charakter merytoryczny i nie zawierają elementów mogących świadczyć o stronniczości wydanych opinii.
Centralna Komisja wskazała, iż strona wniosła odwołanie od uchwały Rady Wydziału, w którym zwróciła uwagę na nieważność wszystkich uchwał podjętych w toku postępowania. Obecnie prowadzone postępowanie zostało wszczęte w sytuacji, gdy uprzednio wszczęte postępowanie habilitacyjne (w dniu [...] listopada 2009 r.) nie zostało prawomocnie zakończone z uwagi na niedoręczenie skarżącej uchwały o niedopuszczeniu jej do kolokwium habilitacyjnego.
W odwołaniu strona zwróciła uwagę na naruszenie:
‒ art. 16 ust. 1 u.s.n. poprzez jego nieprawidłową interpretację i przyjęcie, że podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego jest osiągnięcie naukowe w postaci monografii. Powyższy przepis wskazuje na osiągnięcia naukowe, co oznacza, iż należy oceniać cały dorobek naukowy habilitanta oraz jego aktywność naukową: dorobek dydaktyczny, popularyzatorski i współpracę międzynarodową;
‒ art. 18a ust. 5 u.s.n. poprzez jego niezastosowanie i powołanie komisji habilitacyjnej po upływie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego, a także powołanie do komisji habilitacyjnej osób nie posiadających kwalifikacji określonych w przepisie;
‒ § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzenia czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora poprzez jego niezastosowanie i powołanie do komisji habilitacyjnej osób, w stosunku do których zachodziły uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności;
‒ art. 18a ust. 7 u.s.n. poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie recenzji ze znacznym przekroczeniem sześciotygodniowego terminu przewidzianego w tym przepisie;
‒ art. 18a ust. 10 u.s.n. poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu wezwania skarżącej na rozmowę o jej osiągnięciach naukowych w sytuacji, gdy wystąpiły istotne rozbieżności pomiędzy recenzjami sporządzonymi w toku przewodu habilitacyjnego;
‒ art. 18a ust. 11 u.s.n. poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieprzedłożeniu przez Komisję habilitacyjną Radzie Wydziału uchwały zawierającej opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego w terminie przewidzianym tym przepisem oraz niezachowaniu miesięcznego terminu na podjęcie przez Radę Wydziału uchwały o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego;
‒ § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego poprzez nieuwzględnienie bądź nienależyte uwzględnienie przez recenzentów, Komisję Habilitacyjną oraz Radę Wydziału wszystkich kryteriów oceny w zakresie osiągnięć naukowo-badawczych, dorobku dydaktycznego i popularyzatorskiego oraz współpracy międzynarodowej skarżącej;
‒ art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie elementów uchwały (decyzji administracyjnej) wymienionych w tych przepisach, w tym pouczenia o trybie złożenia odwołania i niewskazanie wyraźnie przyczyn nierozstrzygnięcia rozbieżności pojawiających się w recenzjach i opiniach na korzyść habilitantki oraz przyjęcie bez uzasadnienia wysoce subiektywnych określeń zawartych w recenzjach;
‒ art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w istocie nieuwzględnienie treści recenzji wydawniczej oraz opinii sporządzonych przez prof. M. G., prof. W. A. oraz prof. A. E., co było tym bardziej uzasadnione, że dwaj recenzenci powołani w przewodzie bądź to nie posiadają dorobku z zakresu [...], ani dorobku [...], bądź ich dorobek dotyczy innych aspektów [...] niż te, jakie są objęte głównym nurtem badań skarżącej ([...]);
‒ art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i nieuwzględnienie przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r., tym bardziej, że zachodziły rozbieżności pomiędzy recenzjami sporządzonymi w toku przewodu habilitacyjnego oraz wewnątrz recenzji (pozytywna ocena dorobku naukowego i negatywna ocena monografii);
‒ art. 29 ust. 1 u.s.n. wzw. z art. 8 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i zaniechanie wezwania skarżącej przez Komisję habilitacyjną na rozmowę, a także niedoręczenie skarżącej uchwały Komisji habilitacyjnej z dnia [...] listopada 2015 r., jak również uniemożliwienie jej ustosunkowania się do zarzutów sformułowanych w recenzjach.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. Centralna Komisja stwierdziła, że żaden z przedstawionych zarzutów nie jest zasadny w stopniu mogącym wpłynąć na treść rozstrzygnięcia.
Zdaniem organu odwoławczego zarzut nieważności postępowania, tj. nieważności wszystkich uchwał podjętych w jego toku nie jest zasadny. Ustawodawca nieważność postępowania uregulował odrębnie w art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych, a zatem w tym zakresie Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Ustawa o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie wprowadza trybu postępowania odrębnego, którego przedmiotem byłoby podjęcie uchwały stwierdzającą nieważność rozstrzygnięć stanowiących podstawę wszczęcia i podejmowania kolejnych czynności wtoku postępowania habilitacyjnego. Inna wykładnia stosowania przepisu art. 156 k.p.a. jest nie do pogodzenia, biorąc pod uwagę regulacje dotyczące wznowienia postępowania.
Ustawodawca decydując się na brzmienie art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach i tytule naukowym, jednoznacznie przesądził, że tryb wznowienia postępowania można zastosować w przypadkach wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również w przypadku określonym we wskazanym przepisie. Odnośnie stwierdzenia nieważności ustawodawca nie uregulował tego w ten sposób. Przyjął jedynie możliwość stwierdzenia nieważności, jeżeli w pracy stanowiącej podstawę nadania tytułu lub stopnia osoba ubiegająca się o tytuł lub stopień przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego.
Centralna Komisja podkreśliła, iż art. 156 k.p.a. wymienia jedynie okoliczności mogące stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym wypadku uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Wśród tych przyczyn jest wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie, gdyż postępowanie habilitacyjne wszczęte w 2009 r. zostało zakończone uchwałą Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] stycznia 2011 r. o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Obowiązujące wówczas przepisy ustawy o stopniach naukowych przewidywały w art. 21 ust. 1 w pierwotnym brzmieniu, że "Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 2, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem rady właściwej jednostki organizacyjnej w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami przewodu w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania." Oznacza to, że do [...] października 2011 r. (dzień wejścia w życie przepisów nowelizacyjnych ustawy) wystarczyło powiadomienie o treści uchwały, a nie jej doręczenie.
Przepis zatem nie wymagał doręczenia uchwały rady wydziału o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Stąd należy wnosić, że habilitantka została powiadomiona o treści uchwały Rady Wydziału z [...] stycznia 2011 r. o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Powiadomienie strony potwierdza również fakt, że nie wniosła ona odwołania od tej uchwały, lecz złożyła do nowy wniosek o wszczęcie postępowania habilitacyjnego, a jako osiągnięcie naukowe wskazała monografię [...]. Zdaniem organu nie jest więc to ta sama rozprawa habilitacyjna, która stanowiła podstawę wszczęcia przewodu habilitacyjnego w 2009 r.
W ocenie Centralnej Komisji zostały wszczęte dwa różne postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego, przy czym pierwsze postępowanie nie zakończyło się nadaniem tego stopnia dr A. S.
Organ podkreślił, że recenzenci powołani przez Centralną Komisję szczegółowo i wyczerpująco ustosunkowali się do zarzutów, jednomyślnie twierdząc, że jej osiągnięcia naukowe nie spełniają wymagań określonych w art. 16 ustawy.
Pozytywna ocena dysertacji habilitacyjnej jako znaczącego wkładu w rozwój danej dyscypliny naukowej jest obok pozytywnej oceny osiągnięć naukowych dokonanych po uzyskaniu doktoratu niezbędnym warunkiem dla uzyskania stopnia doktora habilitowanego. Takiego podziału dokonała też habilitantka w Autoreferacie, podając tytuł osiągnięcia naukowego, tj. monografii: [...]. Nastąpiło to z wyraźnym stwierdzeniem, co zdaniem habilitantki, jest jej osiągnięciem naukowym. Nie była to całość dorobku naukowego wypracowanego po uzyskaniu doktoratu, lecz jej dysertacja habilitacyjna.
W ocenie recenzentów odwołująca nie wniosła znacznego wkładu do rozwoju dyscypliny naukowej. Ww. ocena została przyjęta przez Centralną Komisję. Recenzenci wskazali, że odwołująca nie wykazała się znacznym wkładem w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej.
Organ podkreślił, że terminy wskazane w art. 18a ust. 5, 7, 11 ustawy mają charakter instrukcyjny. Uchybienie terminowi na sporządzenie recenzji nie ma wpływu na ważność ich recenzji. Terminy rozpatrywania spraw zarówno przez Centralną Komisję, jak i Radę Wydziału zależą od przyjętego wcześniej harmonogramu posiedzeń tych organów. Kwestia ta nie ma znaczenia przy merytorycznej ocenie zasadności odwołania.
Zarzut nieprawidłowości w ustaleniu składu Komisji Habilitacyjnej, zdaniem organu, również nie jest zasadny. Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów powołując [...] listopada 2014 r. skład Komisji Habilitacyjnej, nie dopatrzyła się uchybień formalnych i na dzień podjęcia decyzji również nie dostrzegła uchybień w tym zakresie, przyjmując, że członkowie Komisji Habilitacyjnej spełniają ustawowe wymagania w tym zakresie.
Ustawa nie stanowi wymogu, aby powołani recenzenci pochodzili z różnych jednostek naukowych, jak też aby legitymowali się publikacjami z zakresu tematyki objętej dysertacją habilitacyjną. W treści odwołania nie podano żadnego dowodu braku bezstronności i obiektywizmu ze strony recenzentów i pozostałych członków Komisji Habilitacyjnej.
Recenzenci dokonali oceny zarówno monografii habilitacyjnej, jak i pozostałego dorobku naukowego Habilitantki. Recenzenci, członkowie Komisji Habilitacyjnej oceniając pozostały dorobek Habilitantki, poddali analizie publikacje zamieszczone w autoreferacie, tak prace autorskie, jak i napisane we współautorstwie, tak w zakresie osiągnięć naukowo-badawczych (w podziale na obszary tematyczne), jak i dydaktycznych, z uwzględnieniem publikacji zagranicznych. Recenzenci wskazywali na zalety, jak i wady pozostałego dorobku. Podobnie w trakcie posiedzenia Rady Wydziału w dniu [...] marca 2016 r. dokonano oceny osiągnięcia naukowego – dysertacji habilitacyjnej, jak też oceny pozostałego dorobku wskazanego w Autoreferacie Habilitantki. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem, że w ocenie dorobku pomijane były pozytywne aspekty aktywności naukowej Habilitantki.
Zdaniem organu bez znaczenia dla oceny zasadności odwołania są także pochlebne opinie sporządzone na prośbę Habilitantki przez M. G., W. A., A. E. Organ zauważył, że nie odnoszą się one do oceny monografii [...], lecz do wybranych kilku innych publikacji i jej wystąpień na konferencjach międzynarodowych, a właśnie ocena tej monografii zaważyła na odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. We wszystkich recenzjach sporządzonych w ramach postępowania habilitacyjnego oraz w uzasadnieniu uchwały Rady Wydziału z [...] marca 2016 r. uznano, że pozostały – poza wspomnianą monografią stanowiącą osiągnięcie naukowe w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki – dorobek naukowy, składający się na aktywność naukową Habilitantki, spełnia wymagania określone w powołanym przepisie.
Wspomniane trzy opinie potwierdzają jedynie, że Habilitantka wykazuje się istotną aktywnością naukową, na którą składają się m.in. inne publikacje po uzyskaniu stopnia doktora, udział w konferencjach naukowych, współpraca z międzynarodowymi ośrodkami badawczymi i towarzystwami naukowymi.
Zdaniem organu nie został naruszony art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych zw. z art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a., zarzuty odwołującej się nie są zasadne w stopniu pozwalającym na uchylenie uchwały Rady Wydziału z dnia [...] marca 2016 r.
A. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2018 r.
Skarżąca zarzuciła organowi:
‒ nieważność postępowania habilitacyjnego wszczętego w dniu [...] września 2014 r. wobec tego, że poprzednie postępowanie habilitacyjne (wszczęte w dniu [...] listopada 2009 r.) nie zostało prawomocnie zakończone;
‒ naruszenie art. 16 ust. 1 u.s.n., art. 18a ust. 5 u.s.n., § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r., art. 18a ust. 7 u.s.n., art. 18a ust. 10 u.s.n., art. 18a ust. 11 u.s.n., § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego,
‒ art. 21 ust. 2 u.s.n. , a także art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i art. 77 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności bądź uchylenie w całości decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2016 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżónej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z pózn. zm.), dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jako pierwszy winien zostać rozpatrzony zarzut nieważności postepowania habilitacyjnego wszczętego w dniu [...] września 2014 r., tj. wszystkich uchwał podjętych w jego toku, z uwagi na wszczęcie postępowania i podejmowanie kolejnych czynności w toku postepowania w sytuacji, gdy poprzednie postepowanie habilitacyjne wszczęte w dniu [...] listopada 2009 r. nie zostało prawomocnie zakończone z uwagi na niedoręczenie skarżącej uchwały o niedopuszczeniu do kolokwium habilitacyjnego. Zarzut ten jest bowiem zarzutem najdalej idącym i w przypadku jego uwzględnienia rozważanie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze byłoby przedwczesne, a nawet zbędne.
W ocenie Sądu tak ujęty zarzut nieważności postępowania habilitacyjnego nie jest zasadny.
Jak trafnie zauważył organ, postępowanie habilitacyjne wszczęte w 2009 r. zostało zakończone uchwałą Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] stycznia 2017 r. o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Obowiązujące wówczas przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki przewidywały w art. 21 ust. 1 w pierwotnym brzmieniu, że "Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść do uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 2, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem rady właściwej jednostki organizacyjnej w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoja opinia i aktami przewodu w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania." Oznacza to, że do [...] października 2011 r. (dzień wejścia w życie przepisów nowelizacyjnych ustawy) wystarczyło powiadomienie o treści uchwały, a nie jej doręczenie. Przepis zatem nie wymagał doręczenia uchwały rady wydziału o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego.
Skarżąca , co jest bezsporne, nie wniosła odwołania od odmownej uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] stycznia 2011 r., złożyła natomiast w 2014 r. do Centralnej Komisji nowy wniosek o wszczęcie postepowania habilitacyjnego, w którym wskazała jako osiągnięcie naukowe monografię [...] wydaną w 2014 r.
Opisane okoliczności wskazują, zdaniem Sądu, iż w przypadku skarżącej toczyły się dwa różne postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Pierwsze z tych postępowań zostało wszczęte w 2009 r. i zakończyło się odmową dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego z dnia [...] stycznia 2011 r.
Drugie postępowanie zostało wszczęte [...] września 2014 r. i zakończone – na etapie postępowania administracyjnego – zaskarżoną decyzją Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymującą w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2016 r. odmawiającą nadania skarżącej stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...]. Zarzut prowadzenia nowego postępowania habilitacyjnego, pomimo niezakończenia wszczętego w 2009 r. postępowania habilitacyjnego, nie jest zatem zasadny.
Analizując pozostałe zarzuty, należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r., poz. 882 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Wskazuje on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (...) (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 8). W szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych (ust. 10). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11).
Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy, może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania.
Z powyższego wynika, iż postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter wynikających ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1661/06, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów.
Z powyższego wynika, że Centralna Komisja, mimo iż jest organem odwoławczym, prowadzi w pewnym zakresie własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone jedynie do ww. postępowania opiniodawczego. Z tego powodu organ ten jest organem, który musi stosować w prowadzonych przed nim postępowaniach przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż musi dokonywać oceny, nie tylko materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Radą Wydziału, ale i materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu odwoławczym. Kontrolę zatem zaskarżonej uchwały Rady Wydziału należy w tym wypadku rozumieć jako kontrolę dokonywaną w sposób wszechstronny (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 838/08, z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1411/08, z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2052/11 publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu odwoławczym, winny więc odnosić się również do tych aspektów, których dotyczyły opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu przed Radą. Pokreślić też wypada, że żaden przepis ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie zawiera ograniczenia w tym zakresie recenzentów powołanych w postępowaniu przed Centralną Komisją, a ponieważ, jak wyżej wspomniano, organ ten jest z mocy ustawy obowiązany również do zebrania materiału dowodowego w postaci wspomnianych opinii i musi materiał ten rozpatrzyć w sposób wyczerpujący i wszechstronny, to oznacza, że Centralna Komisja musi, by skontrolować prawidłowość zaskarżonej uchwały, najpierw sama dokonać oceny dorobku naukowego kandydata do stopnia naukowego i rozprawy naukowej.
Podkreślić jednocześnie należy, że przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji. Jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą więc zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest bowiem, jak wskazano wyżej, tylko do uzyskania recenzji (art. 35 ust. 3 ustawy).
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, iż recenzenci powołani przez Centralną Komisję, w osobach dr hab. T. S. i prof. J. P., jednogłośnie stwierdzili, że osiągnięcia naukowe skarżącej nie spełniają wymagań określonych w art. 16 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W ocenie recenzentów skarżąca nie wniosła znacznego wkładu do rozwoju dyscypliny naukowej, a odwołanie skarżącej nie zasługuje na poparcie. Jak już była o tym mowa powyżej Sąd nie jest uprawniony do oceny trafności opinii recenzentów, z tego też powodu zarzut naruszenia art. 16 ust 1 u.s.n. nie może zostać uwzględniony.
Zwrócić też należy uwagę, iż to skarżąca wskazała, jak trafnie podkreśla organ, że jej osiągnięciem naukowym jest monografia zatytułowana [...]. Zdaniem habilitantki, co istotne, to właśnie ta dysertacja habilitacyjna jest podstawowym osiągnięciem na stopień doktora habilitowanego. Brak zatem pozytywnej oceny dysertacji habilitacyjnej mógł stanowić podstawę do podjęcia uchwały odmawiającej nadania skarżącej stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...].
Odnosząc się do zarzutów przekroczenia terminu powołania komisji habilitacyjnej (art. 18a ust. 5 ustawy), sporządzenia recenzji (art. 18a ust. 7 ustawy), podjęcia przez Radę Wydziału uchwały o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (art. 18a ust. 11 ustawy), rozpoznania odwołania skarżącej przez Centralna Komisję (art. 21 ust. 2 ustawy), stwierdzić należy, iż nie mogą one odnieść zamierzonego skutku, gdyż wskazane terminy mają charakter instrukcyjny. Przekroczenie tych terminów przez organy może stanowić podstawę do ewentualnego uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość organu.
Podobnie nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi zarzut zaniechania wezwania skarżącej na rozmowę o jej osiągnięciach naukowych (art. 18a ust. 10 ustawy) skoro na Komisji Habilitacyjnej nie spoczywał obowiązek przeprowadzenia z wnioskodawcą rozmowy o jego osiągnięciach i planach naukowych.
Zarzut powołania do Komisji Habilitacyjnej osób, w stosunku do których zachodziły uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (§ 14 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r.) nie jest trafny. Materiał dowodowy sprawy nie wskazuje, że istniały uzasadnione wątpliwości co do bezstronności członków Komisji Habilitacyjnej.
Fakt uczestnictwa prof. dr. hab. E. B. w poprzednim przewodzie habilitacyjnym skarżącej, czy też bycia przełożonym skarżącej nie stanowi, w ocenie Sądu, okoliczności budzących uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego członka Komisji Habilitacyjnej. Podobnie okoliczność reprezentowania przez kancelarię, której partnerem jest skarżąca, wierzyciela E. B. – [...] w upadłości likwidacyjnej nie może stanowić podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia § 14 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Kwestie te nie są związane z przedmiotem niniejszego postępowania.
Reasumując, Sąd zgadza się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W postępowaniu tym nie doszło także do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu.
Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.
Podsumowując, Sąd stwierdza, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło