II SA/Wa 1005/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-19

Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który wydał decyzję umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie, której dotyczył wyrok sądu administracyjnego stwierdzający bezczynność organu, wykonał ten wyrok?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie wykonuje wyroku sądu administracyjnego stwierdzającego bezczynność, jeśli wydana przez niego decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie, której dotyczył wyrok, ma charakter wyłącznie formalny i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. W takiej sytuacji, mimo umorzenia postępowania, organ może zostać ukarany grzywną za niewykonanie wyroku.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na niewykonanie przez Komendanta Oddziału Straży Granicznej prawomocnego wyroku WSA w Warszawie, który stwierdzał bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o przyznanie zwiększenia dodatku służbowego. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania aktu administracyjnego, ukarania pracownika, wymierzenia grzywny oraz zasądzenia kosztów. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że przyznał dodatek służbowy decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., a następnie umorzył postępowanie wnioskowe decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. ze względu na utratę przez skarżącego statusu funkcjonariusza.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Komendantowi [...] Oddziału Straży Granicznej grzywnę w wysokości 200 zł i stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk (sprawozdawca) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. F. na niewykonanie przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 315/13 1. wymierza Komendantowi [...] Oddziału Straży Granicznej grzywnę w wysokości 200(słownie: dwieście) zł; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. K. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej jako Komendant [...] Oddziału SG) prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 315/13. W skardze skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Komendanta [...] Oddziału SG do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego, zgodnego z pierwotnym wnioskiem (z dnia [...] października 2012 r.) w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) zobowiązanie wymienionego Komendanta do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 3) wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), w pełnej wysokości przewidzianej przepisami p.p.s.a., 4) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż wyrokiem z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 376/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta [...] Oddziału SG wniesioną od wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II SAB/Wa 315/13, który stwierdzał bezczynność tego organu w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] października 2012 r. Już po uprawomocnieniu się wyroku o sygn. akt II SAB/Wa 315/13 skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z wezwaniem do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ jednak postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w tej sprawie. Tym samym w istocie odmówił wykonania prawomocnego wyroku Sądu, bowiem nie wydał rozkazu personalnego załatwiającego sprawę co do istoty. Skarżący stwierdził, iż z podanych względów wnioski zawarte w skardze są zasadne. W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Oddziału SG wniósł o jej oddalenie skargi jako niezasadnej. Uzasadniając swój wniosek organ wskazał, iż w dniu [...] lipca 2012 r. wygasło zwiększenie dodatku służbowego otrzymywanego przez [...] SG K. F. z tytułu pełnienia służby w Wydziale [...] [...] Oddziału Straży Granicznej, o którym mowa w § 9 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 148 ze zm.). Z uwagi na fakt przebywania przez ww. funkcjonariusza na długotrwałym zwolnieniu lekarskim Komendant [...] Oddziału SG nie przyznał funkcjonariuszowi przedmiotowego zwiększenia dodatku na dalszy okres. W dniu [...] października 2012 r. [...] SG K. F. wystosował do Komendanta [...] Oddziału SG pismo, w którym wniósł o wyjaśnienie powodów nieprzyznania mu zwiększenia dodatku służbowego oraz o wypłatę tego zwiększenia wraz z ustawowymi odsetkami. Komendant [...] Oddziału SG odstąpił od wydania rozkazu personalnego w tym zakresie, o czym w dniu [...] listopada 2012 r. poinformowano zainteresowanego pismem. Powyższe działanie organu stało się przedmiotem skargi wniesionej przez K. F. do Sądu. Wojewódzki Sądem Administracyjny w Warszawie rozpatrzył sprawę pod sygn. akt II SAB/Wa 315/13 i w dniu 23 października 2013 r. zobowiązał Komendanta [...] Oddziału SG do rozpoznania wniosku skarżącego K. F. z dnia [...] października 2012 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalił wniosek o wymierzenie grzywny. Następnie w wyniku złożonej na powyższe rozstrzygnięcie przez Komendanta [...] Oddziału SG skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 376/14), oddalił ją zobowiązując tym samym organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r. Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego SG z dnia [...] września 2013 r. [...] SG K.F. został zwolniony ze służby stałej Straży Granicznej z dniem [...] października 2013 r. Z uwagi na fakt, iż zaistniała konieczność wypłaty wyżej wymienionemu wszystkich należnych świadczeń pieniężnych, w dniu [...] września 2013 r. Komendant [...] Oddziału SG wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania zwiększenia dodatku służbowego z tytułu pełnienia służby w wydziale zabezpieczenia działań, które swoim zakresem objęło żądanie zawarte przez funkcjonariusza we wniosku z dnia [...] października 2012 r. i decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zwiększył wymienionemu dodatek służbowy z tytułu pełnienia służby w wydziale zabezpieczenia działań w okresie od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] września 2013 r. o mnożnik 0,05 kwoty bazowej oraz w okresie od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] października 2013 r. o mnożnik 0,01 kwoty bazowej. Następnie w dniu [...] marca 2014 r. K. F. złożył od powyższej decyzji odwołanie do Komendanta Głównego SG, który decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości, ze względu na jego bezprzedmiotowość. Organ odwoławczy wskazał, iż K. F. z chwilą zwolnienia ze służby stałej w Straży Granicznej utracił status funkcjonariusza, a tym samym przestał być stroną postępowania prowadzonego w zakresie zwiększenia dodatku służbowego, przysługującego wyłącznie funkcjonariuszom. Przedmiotową decyzję K. F. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt. II SAlWa 1263/14). Następnie w dniu 8 kwietnia 2015 r. K. F. wezwał Komendanta [...] Oddziału SG do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 315/13). Z uwagi na to, że w dniu złożenia przez wymienionego wezwania nie była prawomocnie zakończona sprawa przed sądami administracyjnymi dotycząca skargi na decyzję Komendanta Głównego SG z dnia [...] maja 2014 r. w związku, z czym nie było rozstrzygnięte, czy [...] SG rez. K. F. ma w tej sprawie status strony i czy może wobec niego być wydany rozkaz personalny, Komendant [...] Oddziału SG zawiesił w dniu [...] kwietnia 2015 r. postępowanie wszczęte na skutek złożenia w dniu [...] kwietnia 2015 r. wezwania do wykonania prawomocnego wyroku przez organ prowadzący sprawę, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1263/14), który stał się prawomocny w dniu 25 kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę złożoną przez [...] SG rez. K. F., a tym samym decyzja Komendanta Głównego SG z dnia [...] maja 2014 r. została uznana za zgodną z prawem. Oznacza to, iż wymieniony nie jest stroną w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Mając na względzie wskazany przebieg postępowania w sprawie przyznania [...] SG rez. K. F. zwiększenia dodatku służbowego z tytułu pełnienia służby w Wydziale Zabezpieczenia Działań [...] Oddziału SG, organ stwierdził, iż skarga złożona na niewykonanie wyroku jest bezzasadna. Komendant [...] Oddziału SG bowiem wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 3 15/13, gdyż decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. zwiększył wymienionemu dodatek służbowy z tytułu pełnienia służby w wydziale zabezpieczenia działań w okresie od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] października 2013 r., co stanowiło realizację ww. orzeczenia jeszcze przed jego uprawomocnieniem się i tym samym wniosku skarżącego z dnia [...] października 2012 r. Natomiast byt prawny ww. decyzji Komendanta Oddziału, z uwagi na następcze rozstrzygnięcie organu II instancji, był od niego niezależny i nie miał na niego wpływu. W tej sytuacji nawet ponowne wydanie przez Komendanta [...] Oddziału SG decyzji stanowiącej realizację wniosku skarżącego nie spowoduje zmiany stanu prawnego sprawy, z uwagi na to, iż nie ma on statusu strony. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1209/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Komendanta Głównego SG z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] i utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] kwietnia nr [...] zawieszającego postępowanie z wniosku K. F. z dnia [...] kwietnia 2015 r. wzywającego ten organ do wykonania prawomocnego wyroku sądowego o sygn. akt II SAB/Wa 315/13. W toku postępowania sądowego ustalono, iż Komendant [...] Oddziału SG decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] umorzył postępowanie wszczęte z wniosku skarżącego z dna [...] kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 315/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę K. F. na bezczynność [...] Komendanta Oddziału SG i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2012 r. Sąd ten stwierdził, iż sprawa z wniosku skarżącego dotyczy sprawy osobowej funkcjonariusza rozstrzyganej w formie decyzji – rozkazu personalnego. Oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 376/14 skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku wywołało ten skutek, że wyrok o sygn. akt II SAB/Wa 315/13 stał się prawomocny. Wystosowane zatem przez skarżącego wezwanie do Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] kwietnia 2015 r. do wykonania prawomocnego wyroku z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 315/13 nie wszczynało nowego postępowania w sprawie lecz stanowiło kolejne pismo w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. Postępowanie to zostało zakończone dopiero decyzją Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] o umorzeniu postępowania z wniosku strony z dnia [...] kwietnia 2015 r., już po wniesieniu skargi do Sądu na niewykonanie wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 315/13. Wskazać przy tym należy, że skarżony organ mylnie przyjął, iż wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 315/13 wydając w dniu [...] lutego 2014 r. decyzję zwiększającą skarżącemu dodatek służbowy z tytułu pełnienia służby w wydziale zabezpieczenia działań w okresie od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] października 2013 r., co stanowiło realizację ww. orzeczenia jeszcze przed jego uprawomocnieniem się. To postępowanie zostało bowiem wszczęte z urzędu i jako prowadzone później, choć w sprawie tożsamej przedmiotowo ze sprawą wszczętą wnioskiem z dnia [...] października 2012 r., nie zakończyło postępowania dotyczącego realizacji wyroku sądowego o sygn. akt II SAB/Wa 315/13 poprzez wydanie decyzji w dniu [...] lutego 2014 r. Skoro w istocie toczyły się w tej samej sprawie dwa postępowania (wszczęte pierwotnie z wniosku strony i wtórnie z urzędu w celu przyznania funkcjonariuszowi należnych uprawnień w następstwie rozwiązania stosunku służbowego) to jedno z tych postępowań stało się bezprzedmiotowe. Ponieważ jako pierwsze zakończyło się postępowanie wszczęte z urzędu, to z chwilą wydania decyzji ([...] lutego 2014 r.) postępowanie zainicjowane wnioskiem strony z dnia [...] października 2012 r., którego dotyczył wyrok o sygn. akt II SAB/Wa 315/13, podlegało umorzeniu. Organ bowiem nie mógł wydać dwóch decyzji rozstrzygających ten sam przedmiot sprawy. Tak też uczynił, formalnie umarzając postępowanie wnioskowe decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Zgodnie z art. 154 § 3 p.p.s.a., wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę, iż po wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 315/13 Komendant [...] Oddziału SG wydał decyzję umarzającą postępowanie prowadzone na wniosek strony z dnia [...] października 2012 r. i że wydane rozstrzygnięcie, wobec załatwienia sprawy inną decyzją (z dnia [...] lutego 2014 r.) miało wyłącznie charter formalny, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 200 zł jest adekwatną sankcją dla organu za niewykonanie wyroku z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 315/13 przed wniesieniem przedmiotowej skargi do Sądu. Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 powołanej ustawy Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Z uwagi na przedstawione powyższej okoliczności sytuacja taka nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło