II SA/Wa 1017/25

WyrokWSA w Warszawie2025-12-11

Skład orzekający: Joanna Kube, Łukasz Krzycki, Dorota Kozub-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy długotrwała absencja policjanta spowodowana zwolnieniami lekarskimi, urlopami rodzicielskimi i wychowawczymi, pomimo orzeczonej zdolności do służby z ograniczeniem, uzasadnia zwolnienie ze służby w Policji na podstawie przesłanki "ważnego interesu służby"?
Ratio decidendi
Długotrwała i powtarzająca się absencja policjanta w służbie, spowodowana zwolnieniami lekarskimi, urlopami rodzicielskimi i wychowawczymi, nawet jeśli korzystanie z tych uprawnień jest zgodne z prawem, może uzasadniać zwolnienie ze służby na podstawie przesłanki "ważnego interesu służby". Sąd bada, czy organy wykazały, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, a nie celowość samej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący, R. B., wniósł skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji utrzymujący w mocy decyzję o zwolnieniu go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Podstawą zwolnienia była długotrwała absencja skarżącego w służbie spowodowana zwolnieniami lekarskimi, urlopami rodzicielskimi i wychowawczymi, co zdaniem organów naruszało ważny interes służby. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania i sporządzenia uzasadnienia decyzji, a także podniósł argumenty dotyczące braków kadrowych w Policji i swojego doświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant specjalista Joanna Głowala, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi R. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę R. B. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji (dalej: organ lub KGP) z dnia [...] marca 2025 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. (dalej, jako: organ I instancji) z dnia [...] stycznia 2025 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145 ze zm.) z dniem 31 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego wskazano, że Komendant Miejski Policji w O., wnioskiem z dnia [...] października 2024 r. zwrócił się do organu I instancji o zwolnienie skarżącego, dzielnicowego Rewiru Dzielnicowych [...] Wydziału Prewencji Komisariatu [...] Policji w O. Komendy Miejskiej Policji w O. (pełniącego służbę na tym stanowisku od dnia 1 listopada 2018 r.), ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu poinformował o niepełnieniu przez skarżącego służby, w związku z przedstawianiem przez niego zwolnień lekarskich, przez łącznie: - 35 dni w 2018 r., - 74 dni w 2019 r., -75 dni w 2020 r., - 136 dni w 2021 r., -142 dni w 2022 r., -130 dni w 2023 r., -111 dni w 2024 r. (do dnia 4 października 2024 r.). Wskazał m.in., że absencja policjanta spowodowana chorobą w 2023 r. i 2024 r., miała miejsce w przedziałach czasu, dzielących okresy korzystania przez funkcjonariusza z urlopów wypoczynkowych oraz urlopów związanych z rodzicielstwem i wychowaniem dziecka (odpowiednio: w 2023 r. - 121 dni urlopu wychowawczego i 63 dni urlopu rodzicielskiego; w 2024 r. - 113 dni urlopu wychowawczego i 9 dni urlopu rodzicielskiego). Komendant Miejski Policji w O. zwrócił uwagę na konsekwencje częstych nieobecności strony w służbie spowodowanych chorobą, tj. dezorganizację służby w Komisariacie [...] Policji w O. (m.in. konieczność organizacji zastępstw) oraz negatywny wpływ na realizację zadań służbowych zarówno przez skarżącego (niedyspozycyjność), jak też innych funkcjonariuszy wymienionej jednostki organizacyjnej Policji (nadmierne obciążenie obowiązkami). Pismem z dnia [...] listopada 2024 r. organ I instancji poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, pouczył policjanta o uprawnieniach i obowiązkach strony i wezwał, zgodnie z art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania. W toku postępowania administracyjnego zgromadzono m.in. dokumentację związaną z: 1. absencją strony w służbie, w tym: wydruki 59 zaświadczeń lekarskich (dotyczących poszczególnych okresów niezdolności do pracy, mających miejsce od dnia 15 lutego 2021 r. do dnia 4 października 2024 r.), wydruki ewidencji czasu pracy (w roku 2021,2022, 2023 i 2024), protokoły powypadkowe: z dnia 5 kwietnia 2017 r. (dotyczący wypadku w dniu 17 lutego 2017 r.), z dnia 12 czerwca 2018 r. (dotyczący wypadku w dniu 11 maja 2018 r.), z dnia 18 grudnia 2019 r. (dotyczący wypadku w dniu 24 lipca 2019 r.) i z dnia 26 kwietnia 2023 r. (dotyczący wypadku w dniu 6 października 2022 r.), decyzje o udzieleniu urlopów związanych z rodzicielstwem i wychowaniem dziecka; 2. udzieloną w okresie od dnia 1 lutego 2016 r. do dnia 1 marca 2021 r. pisemną zgodą przełożonego na podjęcie przez skarżącego zajęcia zarobkowego poza służbą; 3. orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w O. nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r., która orzekła kategorię zdolności skarżącego do służby lub pracy "B" - Zdolny do służby w Policji z ograniczeniem (z uwagi na schorzenie wymienione w pkt 1 rozpoznania). Zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 4. orzeczeniem lekarskim nr [...]z dnia [...] kwietnia 2023 r., w którym po przeprowadzeniu badania lekarskiego kontrolnego orzeczono, że skarżący, wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych, jest zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 5. orzeczeniem lekarskim nr [...]z dnia [...] kwietnia 2023 r., w którym po przeprowadzeniu badania lekarskiego okresowego orzeczono, że skarżący, wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych, jest zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 6. orzeczeniem lekarskim nr [...]z dnia [...] kwietnia 2024 r., w którym po przeprowadzeniu badania lekarskiego kontrolnego orzeczono, że skarżący, wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych, jest zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. W dniu 14 listopada 2024 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w O. wpłynęło pismo radcy prawnego P. S. z tego samego dnia, w którym zgłosił swój udział w postępowaniu oraz wniósł o umożliwienie mu, na podstawie art. 73 § 1 K.p.a., sporządzenia fotokopii akt sprawy. Do powyższego podania załączone zostało pełnomocnictwo, a także oświadczenie skarżącego z dnia 13 listopada 2024 r., w którym wskazał NSZZ Solidarność Funkcjonariuszy i Pracowników Policji woj. [...], jako organizację związkową, mającą reprezentować go w postępowaniu. Pismem z dnia [...] listopada 2024 r. wystąpiono do Organizacji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność Funkcjonariuszy i Pracowników Policji woj. [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby w Policji. W dniu 21 listopada 2024 r. Przewodniczący wskazanej organizacji związkowej, drogą elektroniczną, poinformował, że Związek nie będzie zajmować stanowiska w sprawie, bowiem skarżący nie jest jego członkiem. W dniu 19 listopada 2024 r. pełnomocnik strony zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy, wykonując jednocześnie fotokopie wybranych dokumentów. W dniu 27 listopada 2024 r. do organu I instancji wpłynęło podanie pełnomocnika strony, w którym, na podstawie art. 24 § 3 K.p.a., wniósł o wyłączenie tego organu od prowadzenia postępowania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. Komendant Główny Policji odmówił wyłączenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. od udziału w postępowaniu administracyjnym. Pismem z dnia 6 grudnia 2024 r. organ I instancji poinformował pełnomocnika strony o możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z art. 10 § 1 K.p.a., w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Pismem z dnia 30 grudnia 2024 r. pełnomocnik strony wniósł o nieuwzględnienie wniosku Komendanta Miejskiego Policji w O. z dnia 23 października 2024 r., dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie (na podstawie art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.k.) dowodu z wydruku projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem klas o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej, wydruku strony internetowej NSZZ Policjantów i wydruku strony internetowej [...] na okoliczność braków kadrowych w Policji, a także przesłuchania świadków - Komendanta Komisariatu [...] Policji w O. i Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., na okoliczność przebiegu służby strony, sposobu wykonywania przez nią obowiązków służbowych i wielokrotnego nagradzania funkcjonariusza. Komendant Wojewódzki Policji w O. rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2025 r., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 31 stycznia 2025 r., nadając wskazanej decyzji, zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący odwołał się od tego rozstrzygnięcia. KGP utrzymując w mocy rozkaz personalny organu I instancji przywołał treść art. 41 ust. 2 pkt 5 i wyjaśnił jak należy wykładać pojęcie "ważnego interesu służby". Organ podał, że bezsporne jest, że w około 3,5-letnim okresie od lutego 2021 r. do października 2024 r. skarżącemu wystawiono blisko 60 kolejnych zaświadczeń lekarskich o niezdolności do służby (pracy). Organ w żadnym wypadku nie zakwestionował prawa strony do korzystania ze zwolnień lekarskich (zgodnie z obowiązującymi przepisami), jak również nie zakwestionował decyzji lekarzy w powyższym zakresie. Badanie tych okoliczności z całą pewnością byłoby w przedmiotowym postępowaniu działaniem nieuprawnionym. Powyższa sytuacja spowodowała jednak, że z powodu choroby wymieniony nie pełnił służby łącznie przez około 4 miesiące (tj. 1/3) każdego kolejnego roku w latach 2021-2024 (136 dni w 2021 r., 142 dni w 2022 r., 130 dni w 2023 r. i 111 dni w 2024 r.). Organ zaznaczył, że w latach 2023-2024 zwolnienia te miały miejsce w czasie pomiędzy okresami, kiedy skarżący nie pełnił służby z innych przyczyn - łącznie przez około 210 dni w 2023 r. i około 250 dni w 2024 r. (w związku z korzystaniem z urlopów wypoczynkowych, urlopów okolicznościowych oraz urlopów związanych z rodzicielstwem i wychowaniem dziecka). Organ podał, że pomimo, że nie kwestionuje również prawa strony do, zgodnego z przepisani prawa, korzystania z uprawnień pracownika związanych z rodzicielstwem oraz urlopów wypoczynkowych i okolicznościowych, to jednak stwierdził, że konsekwencją powyższego oraz udzielonych stronie zwolnień lekarskich było to, że strona zarówno w 2023 r., jak też w 2024 r., w rzeczywistości pełniła służbę jedynie przez kilka dni. W ocenie organu, nie ulega żadnej wątpliwości, że długotrwałe niepełnienie przez skarżącego służby, znacząco wpływało na organizację służby w komórce organizacyjnej, w której miał ją pełnić, ponieważ wymieniony obowiązany był realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem w związku z przedstawianiem zwolnień lekarskich, skarżący nie wykonywał żadnych czynności służbowych regularnie przez blisko 1/3 każdego roku w latach 2021-2024, a jednocześnie w latach 2023-2024 zwolnienia te były wystawiane skarżącemu w czasie pomiędzy okresami, kiedy nie pełnił służby z innych (usprawiedliwionych) powodów. Dalej KGP wskazał na art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o Policji i wyjaśnił, że predyspozycje fizyczne i psychiczne skarżącego do pełnienia służby zostały ocenione przez właściwe komisje lekarskie, które przedstawiły swoje wnioski w prawomocnych orzeczeniach. Organ zobowiązany jest uwzględnić powyższe wnioski i nie jest uprawniony do ich kwestionowania. KGP zauważył, że służba w Policji wiąże się z dyspozycyjnością i koniecznością podporządkowania poleceniom przełożonego (gwarantującymi operatywność nieodzowną w funkcjonowaniu tej formacji), a także wymaga umiejętności szybkiej adaptacji do nowych warunków, w których przyjdzie policjantowi realizować ustawowe zadania Policji. Zmiana miejsca pełnienia służby nieodłącznie wiąże się ze specyfiką służby w Policji. W zależności od jej potrzeb w danym czasie, każdy funkcjonariusz może zostać mianowany na inne stanowisko służbowe, przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości, czy też może mu zostać powierzone pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej miejscowości na czas nieprzekraczający 12 miesięcy. W stale zmieniających się okolicznościach przełożeni muszą mieć natomiast możliwość natychmiastowego reagowania na określone zdarzenia z uwzględnieniem aktualnego w danej chwili zasobu kadrowego. Przedstawiony stan faktyczny, mający związek zarówno ze stwierdzonym u skarżącego ograniczeniem zdrowotnym (kategoria zdolności do służby lub pracy "B" - Zdolny do służby w Policji z ograniczeniem) jak też częstym i długotrwałym przebywaniem policjanta na zwolnieniach lekarskich (pomimo orzeczonej zdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku dzielnicowego), w ocenie KGP uzasadnia potraktowanie tej sytuacji jako sprzecznej z ważnym interesem służby, a tym samym dającej podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Skarżącemu, z uwagi na wskazane wyżej okresy niepełnienia służby w latach 2021 - 2024, oraz orzeczone ograniczenie zdolności do służby, z całą pewnością nie można przypisać cechy dyspozycyjności i gotowości do wykonywania ustawowych zadań Policji, a dalsze oczekiwanie (po dwuletnim okresie niewykonywania praktycznie żadnych zadań służbowych) czy i ewentualnie kiedy policjant odzyska pełną dyspozycyjność, jest całkowicie sprzeczne z dobrem służby i uzasadnia zwolnienie tego policjanta. Organ dodał, że przez okresy nieobecności strony w służbie, jej obowiązki służbowe dzielnicowego wykonywane były przez innych, zastępujących ją funkcjonariuszy. Długotrwała absencja policjanta z całą pewnością wpływała negatywnie na organizację służby w komórce organizacyjnej, w której miał ją pełnić (Rewirze Dzielnicowych [...] Wydziału Prewencji Komisariatu [...] Policji w O.). Taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest z interesem społecznym, a tym samym z "ważnym interesem służby". Absencja (niedyspozycyjność) policjanta oddziałuje na służbę w kontekście zdolności do realizacji obowiązków służbowych zarówno przez tego funkcjonariusza, ale też innych policjantów wykonujących nie tylko własne, ale także jego zadania, a prawidłowa i właściwa realizacja ustawowych zadań Policji zawiera się w pojęciu "ważnego interesu służby". Nieobecność policjanta lub też niepełna zdolność funkcjonariusza do pełnienia służby (niezależnie od jej przyczyn), wpływa w oczywisty sposób na okoliczności znane z urzędu (trudna sytuacja kadrowa Policji) i powoduje skutki łatwe do przewidzenia z doświadczenia życiowego czy zawodowego (konieczność zastępstw). Nie wymaga zatem szczególnego dowodzenia fakt, że każda długotrwała absencja policjanta lub jego niedyspozycyjność negatywnie wpływa na funkcjonowanie komórek organizacyjnych omawianej formacji i możliwość sprawnego realizowania istotnych zadań, jakie zostały przypisane Policji. KGP zwrócił również uwagę, że stosunek służbowy policjanta nie jest stosunkiem pracy, w którym strony mogą kształtować i modyfikować określone jego elementy (np. stanowisko, uposażenie, miejsce i czas pracy, zakres podporządkowania, czy dyspozycyjności) - na zasadzie równości podmiotów (pracownika i pracodawcy). Służba w Policji ma charakter stosunku administracyjnego - oznacza to, że funkcjonariusze Policji nie są pracownikami, w rozumieniu przepisów prawa pracy, a przełożony właściwy w sprawach osobowych nie jest pracodawcą w stosunku do funkcjonariuszy. Stosunek służbowy charakteryzuje się pewnymi specyficznymi elementami, których brak w konstrukcjach czysto cywilnoprawnych. Jednym z nich jest dyspozycyjność funkcjonariusza w służbie, która najpełniej oddaje przyjętą nazwę dla tego rodzaju więzi prawnej, tj. "stosunku służbowego". Nadto służba nie miała nigdy i nie ma wyłącznie waloru socjalnego. Policja nie może pozostawiać zatrudnionych w służbie funkcjonariuszy, którzy nawet bez swojej winy nie mogą przez dłuższy czas świadczyć służby, a następnie przez dłuższy czas posiadają ograniczoną zdolność do jej pełnienia. Organ odniósł się również do wniosków dowodowych inicjowanych przez skarżącego wyjaśniając, że wnioski takie należy uwzględnić jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Zdaniem KGP, organ I instancji O. przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w K.p.a. Końcowo KGP wyjaśnił również, że słusznie organ I instancji nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Spełnione były przesłanki wynikające z art. 108 § 1 K.p.a. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie rozkazów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby. Nadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegając na bezzasadnym przyjęciu, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał zwolnienie skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, w sytuacji gdy interes służby (interes społeczny) sprzeciwiał się zwolnieniu ze służby skarżącego; 2. art. 8 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na prowadzeniu postępowania i wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, na podstawie których została został on wydany, a także poprzez sporządzenie jego uzasadnienia niezgodnie z ustawowymi wymogami. W uzasadnieniu skargi przedstawiono szczegółową argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W szczególności skarżący zwrócił uwagę na braki kadrowe w Policji i wskazał, że kompletnie niezrozumiałe jest zwolnienie ze służby w Policji doświadczonego funkcjonariusza, który pełni ją ponad 13 lat. W tym czasie skarżący brał udział m.in. w zabezpieczeniu Światowych Dni Młodzieży w Krakowie w dniach 25 lipca - 2 sierpnia 2016, w szkoleniu [...] w roku 2018, czy w zabezpieczeniu festiwalu muzycznego w K. [...]w roku 2018. Nadto, był on wielokrotnie nagradzany m.in. za zaangażowanie, za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych, za zatrzymanie sprawców przestępstw, czy za zastępstwo innego funkcjonariusza, który przebywał na zwolnieniu lekarskim. Na uwagę w tym miejscu zasługuje fakt, iż w dniu 19 kwietnia 2017 roku Komendant Wojewódzki Policji w O. przyznał skarżącemu nagrodę motywacyjną pieniężną, wskazując na zaangażowanie i fachowość skarżącego. Identyczną nagrodę została przyznana mu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. w dniu 16 października 2018 roku. Mając zatem na względzie, iż Policja mierzy się z poważnym kryzysem kadrowym, a podejmowane działania mają na celu przede wszystkim zachęcenie doświadczonych funkcjonariuszy do pozostania w służbie, nie sposób jest uznać, aby interes służby, a co za tym idzie interes społeczny, przemawiał za zwolnieniem ze służby doświadczonego funkcjonariusza. Policja, jako kluczowa formacja mająca za zadanie zapewnienie członkom społeczeństwa bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie może obniżyć swej skuteczności w sferze realizowanych zadań, bowiem nie jest zwykłym podmiotem zatrudniającym osoby wykonujące pracę najemną, ale organizacją, której celem jest dążenie do urzeczywistnienia misji określonej jej przez ustawodawcę. W tym kontekście, zwolnienie, ze służby doświadczonego funkcjonariusza Policji, w sytuacji występowania poważnych braków kadrowych, które w przyszłości będą wyłącznie pogłębiać się, nie może zostać uznana za działanie zgodne z interesem społecznym. Skarżący wskazał również, iż toczyło się wobec niego postępowanie dyscyplinarne, które zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Oplu z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt II SA/Op 525/25. W ocenie skarżącego relatywnie niedługi okres pomiędzy wydaniem przez Sąd ww. wyroku, a wszczęciem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. w dniu [...] listopada 2024 r. postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby z uwagi na ważny interes służby pozwala na stwierdzenie, iż postępowanie to zostało wszczęte wyłącznie z tego powodu, iż wykazał on w toku postępowania sądowoadministracyjnego wadliwość wydanego wobec niego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej. Skarżący stoi na stanowisku, iż postępowanie w przedmiocie jego osoby ze służby w Policji w ogóle nie zostałoby wszczęte, gdyby bezkrytycznie zaakceptował wydane wobec niego orzeczenia dyscyplinarne. Skarżący podniósł, że argumentami, które mają przemawiać za zwolnieniem go ze służby w Policji, jest m.in. fakt, że w roku 2022 przebywał 142 dni na zwolnieniu lekarskim. Jednak przez 87 dni przebywał on na zwolnieniu lekarskim z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem przez niego służby. Podnosi się również, że w roku 2023 przebywał 130 dni na zwolnieniu lekarskim, przy czym przez 90 dni również wynikało to z wypadku pozostającego w związku z pełnieniem przez niego służby. Prowadzi do to wniosku, że organ wyciąga ujemne dla skarżącego skutki prawne z faktu doznania wypadku na służbie i podjętego w związku z nim leczenia. Nadto, organ zignorował również fakt, że korzystanie ze zwolnień lekarskich w okresie choroby samo w sobie nie musi jeszcze przemawiać za koniecznością rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem ze względu na ważny interes służby. Skarżący wyjaśnił również, że korzystanie z przyznanych przez ustawodawcę urlopów rodzicielskich lub urlopów wychowawczych jest zjawiskiem zgodnym z prawem i społecznie akceptowanym. Funkcjonariusz korzystający ze zwolnienia od służby w związku z chorobą czy wskazanymi powyżej urlopami pozostaje pod ochrona prawa i żadna z tych absencji nie powinna być podstawa do zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W ocenie skarżącego, zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem prawa, a jego uzasadnienie zostało sporządzone bez zachowania wymogów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozkazów personalnych w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Decyzja taka ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz, czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz, czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., I OSK 301/11). Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca dostrzega zatem potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe. Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy w przedstawionych przez organy Policji realiach faktycznych istniał "ważny interes służby", uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. W rozpoznawanej sprawie należało zatem rozważyć, czy organy Policji w sposób dostateczny i bez naruszenia określonych w skardze przepisów postępowania wykazały, że skorzystanie przez nie z możliwości zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Należy zatem wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, a ponadto w rachubę może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności, czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 - 4 tej ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych funkcji wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby nie tylko o wymaganych kwalifikacjach merytorycznych, ale również i etycznych, cieszące się nieposzlakowaną opinią, bezwzględnie przestrzegające obowiązującego prawa. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi mieć świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z przywilejami ale i z pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednakże dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1084/16, wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 111/15). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana. W tej sprawie, poza sporem jest, że skarżący nie pełnił służby w związku z przedstawianiem przez niego zwolnień lekarskich, przez łącznie: - 35 dni w 2018 r., - 74 dni w 2019 r., - 75 dni w 2020 r., - 136 dni w 2021 r., -142 dni w 2022 r., -130 dni w 2023 r., -111 dni w 2024 r. (do dnia 4 października 2024 r.). Z kolei absencja skarżącego spowodowana chorobą w 2023 r. i 2024 r., miała miejsce w przedziałach czasu, dzielących okresy korzystania przez funkcjonariusza z urlopów wypoczynkowych oraz urlopów związanych z rodzicielstwem i wychowaniem dziecka (odpowiednio: w 2023 r. - 121 dni urlopu wychowawczego i 63 dni urlopu rodzicielskiego; w 2024 r. - 113 dni urlopu wychowawczego i 9 dni urlopu rodzicielskiego). W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie całej formacji, w której służył skarżący i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie. Skutki licznych i stale powtarzających się, a w tym przypadku także długotrwałych (przerywanych urlopem wypoczynkowym i urlopem rodzicielskim), absencji chorobowych funkcjonariusza są oczywiste dla funkcjonowania formacji jaką jest Policja. Oczywiste jest, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Na okoliczności te wskazał w tej sprawie również organ. Przydzielanie zadań nieobecnego funkcjonariusza innym funkcjonariuszom – co nieodłącznie wiąże się z faktem nieobecności w służbie danego funkcjonariusza przez większą część roku – zwiększa ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań (por. np. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 3920/21, wyrok NSA z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 1173/23). Organ wykazał w wystarczającym stopniu, że skarżący z uwagi na przedkładane zwolnienia lekarskie, nieobecności z powodu choroby, wykazał brak dyspozycyjności i gotowości do wykonywania ustawowych zadań. Sytuacja taka bezspornie ma wpływ na organizację, jak i efektywność działań całej formacji. Z kolei okoliczności podniesione w skardze związane z relacją czasową postępowania dyscyplinarnego i postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby pozostać muszą poza oceną Sądu. Jest to jedynie subiektywne przekonanie strony, które w żaden sposób nie może mieć wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Należy także zauważyć i podkreślić, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wprost wskazał, że nie kwestionuje prawa strony do, zgodnego z przepisani prawa, korzystania z uprawnień pracownika związanych z rodzicielstwem oraz urlopów wypoczynkowych i okolicznościowych. Nieuprawnione jest zatem twierdzenie skarżącego, iż korzystanie przez skarżącego właśnie z tych praw było powodem zwolnienia skarżącego ze służby. Organ wyraźnie wyjaśniał, że jedynie konsekwencją powyższego oraz udzielonych stronie zwolnień lekarskich było to, że strona zarówno w 2023 r., jak też w 2024 r., w rzeczywistości pełniła służbę jedynie przez kilka dni, co stanowi o braku dyspozycyjności i gotowości do wykonywania ustawowych zadań. A zatem to zbieg róznych okoliczności, które złożyły się na ograniczoną obecność skarżącego w służbie (bądź brak tej obecności) przez kilka lat – doprowadziły organ do powyższych wniosków. Nie może także świadczyć o niezgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia fakt, że w Policji występują problemy kadrowe. Sąd nie kwestionuje doświadczenia i fachowości skarżącego w czasie pełnienia służby. Nie chodzi jednak o to aby formalnie utrzymać stosunek służby, a o to aby funkcjonariusz służbę faktycznie pełnił, przyczyniając się aktywnie do działania formacji jako takiej. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zatem ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały poprawnej subsumpcji normy wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a także wyczerpująco uzasadniły związek długotrwałej absencji skarżącego w pracy z naruszeniem interesu formacji. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego, jak i rozkazu personalnego wydanego w I instancji, spełniają wszystkie wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Nie pozostawiają żadnych wątpliwości, co do faktów, które organ wziął pod uwagę, jak również nie pozostawiają wątpliwości, co do przesłanek, z powodu których zdaniem organu dobro służby przeważyło w tej sprawie nad dobrem indywidualnego interesu funkcjonariusza. Organ zebrał pełny materiał dowodowy i wszechstronnie go rozważył. Wykazał, że dobro służby nie daje podstaw do pozostawienia skarżącego w służbie. Zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia przez organ postępowania w sposób budzący zaufanie do organu administracji (art. 8 K.p.a.) czy też z naruszeniem zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.) nie jest trafny. Organy w sposób wystarczająco wyczerpujący i trafny uzasadniły dlaczego interes społeczny przeważył w tej sprawie nad indywidualnym interesem skarżącego. Oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organy zachowały warunki do wydania decyzji uznaniowej, należy stwierdzić, że słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.) nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca zaskarżoną decyzję, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym). Organy kierowały się bowiem dobrem służby i przez ten pryzmat oceniany był słuszny interes skarżącego. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby organy wyjaśniły przesłanki, jakimi się kierowały, a relewantne okoliczności faktyczne zostały ustalone w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 § 1 K.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 K.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało przeprowadzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także w zgodzie z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 i art. 80, wskazywanymi w zarzutach skargi. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniono właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Nie doszło także do naruszenia art. 108 § 1 K.p.a. poprzez nadanie rozkazowi personalnemu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia ważny interes służby przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i sprawnego działania. Te właśnie przesłanki uczyniły zasadnym niezwłoczne rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło