II SA/Wa 1020/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi E. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza nieważność uchwały w całości Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 8 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 z późn. zm.) odmówił zakwalifikowania E. M. do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Zarząd Dzielnicy w uzasadnieniu wskazał, że E. M. (ur. 1971 r., stan cywilny: rozwiedziona) prowadząca 2-osobowe gospodarstwo domowe z synem J. M. (ur. 2007 r.) wystąpiła w dniu [...].05.2023 r. z wnioskiem o pomoc mieszkaniową z zasobu mieszkaniowego [...]. Zgodnie § 32 ust. 8 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy - podstawą odmowy zakwalifikowania wniosku do udzielenia pomocy mieszkaniowej może być potwierdzenie nieprawdy w złożonych oświadczeniach i dokumentach, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 1 oraz niezłożenie dokumentów i oświadczeń w wyznaczonym terminie określonym na podstawie § 31 ust 1a. Wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych, przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9,10, 11 (§ 32 ust. 1 pkt 1). Organ wskazał, że na podstawie zebranych dokumentów ustalono, że E. M. wraz z synem zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Właścicielem lokalu jest matka wnioskodawczyni, lokal składa się z 4 izb o powierzchni całkowitej - 56,58 m2, w tym powierzchni mieszkalnej - 35,61 m2 (załącznik nr 4 dotyczący struktury oraz powierzchni mieszkalnej został wypełniony przez właściciela lokalu). W lokalu zameldowanych jest 8 osób, oczynszowanych 7 osób, ale według oświadczenia E. M. zamieszkuje w nim 6 osób, tj. zainteresowana z synem J. M., H. K. (ur. 1949 r. matka ww.), T. M. (ur. 1994 r., syn ww.), K. Z. (ur. 1999 r., siostrzenica ww.) oraz D. Z. (ur. [...].07.2023 r., córka siostrzenicy). Z dołączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego wynika, że wnioskodawczyni jest pod stałą kontrolą poradni onkologicznej. Organ wskazał, że w uzasadnieniu wniosku ww. nadmieniła, że jej siostrzenica zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od kwietnia 2023 r. i wkrótce może wprowadzić się również jej partner, który 20 lat spędził w więzieniu. Organ podał, że w dniu [...].02.2024 r. podjęto próbę przeprowadzenia niezapowiedzianej wizji w przedmiotowym lokalu. Podczas rozmowy przez domofon przy bramie na osiedle matka wnioskodawczyni podała, że córki nie ma w domu i otworzyła furtkę. Pracownicy WZL próbowali kilkukrotnie zadzwonić domofonem przy wejściu do klatki schodowej, ale nikt nie odebrał. Następnie w dniu [...].02.2024 r. po wcześniejszym umówieniu terminu została przeprowadzona przez pracowników Wydziału Zasobów Lokalowych wizja w lokalu podczas, której wykonano zdjęcia. W lokalu obecni byli wnioskodawczyni z synem J. M., jej matka oraz pełnoletni syn. Organ wskazał, że wizja wzbudziła wątpliwość co do zamieszkiwania wszystkich osób wymienionych we wniosku, tj. siostrzenicy wraz z półroczną córką. W lokalu znajdowało się łóżeczko turystyczne, bujaczek, butelka na mleko oraz nieliczne zabawki. Brak wanienki dla dziecka, kosmetyków dla niemowląt pieluch. Organ podał, że według oświadczenia E. M. siostrzenica z córką wyjechała do koleżanki, ponieważ jej matka oraz syn J. M. byli chorzy. W związku z powyższym zdaniem organu zebrany materiał dowodowy nie potwierdził faktu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu 6 osób. Przedmiotowy wniosek został zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową w dniu [...].03.2024 r. i uzyskał opinię negatywną. Zarząd Dzielnicy [...] negatywnie rozstrzygnął przedmiotowy wniosek w oparciu o § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 8 ww. uchwały z uwagi na niepotwierdzone zamieszkiwanie osób wykazanych we wniosku. Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi E. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności ww. uchwały, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego. Skarżąca w uzasadnieniu przytoczyła przebieg postępowania. Podniosła m.in., że zajmuje lokal mieszkalny będący własnością jej matki. W dniu [...] maja 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o pomoc mieszkaniową z zasobów [...]. W dniu [...] maja 2023 r. została wezwana do uzupełnienia o niezbędne dokumenty umożliwiające przeprowadzenie analizy wniosku a konkretnie o prawidłowo wypełniony Załącznik nr 4 do wniosku. Skarżąca dokonała formalności poprzez złożenie stosownych dokumentów w dniu [...] lipca 2023 r. W dniu [...] lipca 2023 r. skarżąca złożyła do Wydziału Zasobów Lokalowych dodatkowe dokumenty w postaci Załącznika Nr 4 do wniosku o pomoc mieszkaniową wraz z oświadczeniem, iż w dniu [...] lipca 2023 r. K. Z., zgłoszona do zamieszkania w przedmiotowym lokalu urodziła córkę D. Z.. W trakcie wizyty Komisji Mieszkaniowej w lokalu, matka skarżącej potwierdziła, że zajmuje jeden pokój z wnuczką K. Z. i prawnuczką D. Z., co zostało odnotowane w protokole Komisji Mieszkaniowej z wizji lokalnej. Skarżąca w dniu [...] sierpnia 2023 r. , w związku z wejściem w życie od 1 sierpnia 2023 r. Uchwały Nr LXXXI/2692/2023 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 25 maja 2023 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, została wezwana do uzupełnienia dokumentów poprzez dostarczenie aktualnej deklaracji o wysokości dochodów w okresie ostatnich 12 miesięcy oraz ponownie do prawidłowo wypełnionego załącznika nr 4 do wniosku o pomoc mieszkaniową. Skarżącej przedłużono termin na dostarczenie wymaganych dokumentów do dnia [...].10.2023 r. W dniu [...].10.2023 r. skarżąca złożyła do Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] deklarację o dochodach, załącznik nr 4 do wniosku o pomoc mieszkaniową, zaświadczenie od pracodawcy, zaświadczenie z ZUS o dochodach za ostatnie 12 miesięcy, kartę świadczeń. W dniu [...] października 2023 r. została poinformowana, iż jej wniosek o pomoc mieszkaniową wymaga uzupełnienia - o poświadczenie warunków mieszkaniowych przez administratora lub zarządcę nieruchomości wraz z imienną pieczęcią. W dniu [...] listopada 2023 r. skarżąca uzupełniła dokumenty poprzez złożenie załącznika Nr 4 do wniosku, poświadczonego przez wspólnotę mieszkaniową wraz z pieczęcią; odpis z KW nieruchomości. Skarżąca zaznaczyła, że reagowała na każde wezwanie do uzupełnienia dokumentów i wypełnienia braków formalnych. Wyjaśniła, że w przedmiotowym lokalu zamieszkuje 6 osób, co wykazała niejednokrotnie uzupełniając załącznik nr 4 - ostatni z dnia [...] listopada, w którym wskazała, iż w lokalu zamieszkują: matka skarżącej, skarżąca, dwóch synów skarżącej, wnuczka i prawnuczka matki skarżącej. Skarżąca podkreśliła, iż w trakcie wizji lokalnej, osoby z Komisji Mieszkaniowej weszły do pokoju matki skarżącej, która potwierdziła, że w pokoju o powierzchni 15 m2 zamieszkuje z wnuczką i prawnuczką. Matka skarżącej, 75 lat, śpi w pokoju na materacu, a na łóżku wnuczka z prawnuczką. Drugi pokój o powierzchni ok. 10 m2 zajmuje skarżąca z synem T. a trzeci pokój o powierzchni niecałe 10 m2 zajmuje drugi syn skarżącej – J. M.. W pokoju, który zajmuje skarżąca z synem T. nie ma miejsca dla dwóch łóżek stąd syn T. śpi na podłodze na materacu, osoby z Komisji Mieszkaniowej widziały te warunki i nawet wyraziły swoje współczucie oraz wykonały zdjęcia na dowód warunków mieszkaniowych w każdym z pokoi. Skarżąca podkreśliła, że Zarząd Dzielnicy [...] nie przeanalizował wnikliwie sytuacji skarżącej, nie przeprowadził rzetelnej analizy i oceny sytuacji w zajmowanym lokalu, w którym skarżąca, która jest osobą z niepełnosprawnością, utrzymuje się z renty. Wskazała na trudne warunki mieszkaniowe. Zarząd Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał ustalenia dokonane w zaskarżonej uchwale. Wskazał, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdził faktu zamieszkiwania w lokalu 6 osób wskazanych we wniosku. Organ podkreślił, że skarżąca była wielokrotnie wzywana o dostarczenie prawidłowo wypełnionego załącznika nr 4 do wniosku o pomoc mieszkaniową, ponieważ według niej w trakcie procedowania wniosku zmieniła się liczba osób zamieszkujących w lokalu lub nie wszystkie rubryki były uzupełnione. Niezbędne dokumenty były dostarczane w wyznaczonych terminach. Zgodnie z zebranymi dokumentami w przedmiotowym lokalu zameldowanych jest 8 osób, a zgłoszonych do oczynszowania 7 osób. W dniu [...].02.2024 r. przeprowadzono wizję w przedmiotowym lokalu, gdzie został spisany protokół na podstawie oświadczeń E. M. oraz jej matki i wykonano zdjęcia pomieszczeń. Okazane rzeczy osobiste oraz miejsca do spania według osób przeprowadzających wizję nie wskazywały na zamieszkiwanie półrocznego dziecka wraz z siostrzenicą skarżącej, która według oświadczenia jest osobą patologiczną i agresywną. Organ wyjaśnił, iż sytuacja E. M. została wnikliwie przeanalizowana, a powodem negatywnego rozstrzygnięcia wniosku był wyłącznie fakt niepotwierdzonego zamieszkiwania osób wykazanych w załączniku nr 4 do wniosku co jest niezbędne do prawidłowej oceny czy wnioskodawca spełnia warunki określone w § 7 uchwały najmowej do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 21 listopada 2024 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wskazał, że uchwała jest krzywdząca. E. M. wraz z 17-letnim synem J. zamieszkuje w mieszkaniu matki, ponadto mieszkają tam też trzy inne osoby, tj. starszy syn skarżącej, siostrzenica oraz jej córka. Pełnomocnik podniósł, że lokal nie jest w żadnym stopniu przystosowany do zamieszkiwania w nim takiej ilości (6) osób. Skarżąca dzieli pokój z synem T., a z uwagi na brak miejsca śpi na podłodze. Syn J. zajmuje najmniejszy pokój w mieszkaniu. Podkreślił, że E. M., w związku z dużymi problemami zdrowotnymi, na które wskazał, decyzją lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2024 r. jest częściowo niezdolna do pracy. Skarżąca jest także pod ciągłą opieką lekarza onkologa. Z tego tytułu Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał jej rentę w wysokości [...] zł, która została przedłużona na okres do [...] stycznia 2027 r. Ciężka sytuacja życiowa odbiła się także na zdrowiu syna J.. Poza świadczeniem rentowym skarżąca pobiera na rzecz syna świadczenie alimentacyjne w wysokości 500 zł oraz świadczenie wychowawcze 800+. Z racji tego, że E. M. mieszka w mieszkaniu matki jest zobowiązana do dokładania się do czynszu bądź robienia comiesięcznych zakupów matce. Zobowiązania i stałe wydatki miesięczne rodziny znacznie przewyższają miesięczny dochód skarżącej, nie posiada ona także oszczędności i innych zasobów pieniężnych, czego skutkiem jest niezwykle ciężka sytuacja materialna. Ponadto w mieszkaniu dochodzi do ciągłych konfliktów ze strony matki skarżącej, która znacząco utrudnia życie skarżącej. Pełnomocnik wskazał na duże problemy zdrowotne skarżącej. Wskazał, że sytuacja drastycznie odbija się na życiu i zdrowiu skarżącej oraz jej syna J.. Zważając także na warunki w jakich mieszka rodzina, syn skarżącej nie ma możliwości rozwoju, co w jego wieku jest niezwykle istotne. W ocenie skarżącej konieczne jest udzielenie pomocy mieszkaniowej, gdyż znacząco poprawi to sytuację życiową jej oraz syna, a także pozytywnie wpłynie na jej zdrowie fizyczne i psychiczne. Pełnomocnik organu w piśmie z dnia 12 grudnia 2024 r. wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, ze zm.). Zgodnie z ww. przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Wskazać należy jednocześnie, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Jakkolwiek powyższy pogląd został wyrażony przez NSA na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), to jednak zachowuje aktualność na gruncie niniejszej sprawy. Podkreślenia wymaga, że podjęta w niniejszej sprawie przez Zarząd Dzielnicy uchwała o odmowie zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stanowi akt z zakresu administracji publicznej, nie jest to rozstrzygnięcie sprawy o cywilnym charakterze. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej w tego rodzaju sprawie nie ma charakteru cywilnoprawnego, ma charakter administracyjnoprawny i podlega kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z prawem (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 2011/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie do aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Argumentując a contrario do treści art. 91 ust. 4 u.s.g., stanowiącego, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde istotne naruszenie prawa uchwałą lub zarządzeniem organu gminy oznacza ich nieważność (por. T. Woś (w:) T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 761-762). Skarga oceniana w świetle przedstawionych już wyżej kryteriów jest dopuszczalna i zasługuje na uwzględnieniee. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej w sprawie wniosku skarżącej o udzielenie pomocy mieszkaniowej stanowiła uchwała nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, która zawiera zarówno przepisy materialne jak i procesowe – reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. Uchwała ta wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ustawy, gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1 ustawy). Ustawa nie określa materialnoprawnych przesłanek zakwalifikowania do kategorii osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych gminy, pozostawiając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy radzie gminy kompetencję do ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać́ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r, wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2151/16 wyraźnie wskazał, że z przepisów uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a także z przepisów art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać́ praworządnie oraz uwzględniać́ interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. Stanowisko to należy odnieść do spraw rozstrzyganych przez Zarządy Dzielnic [...] na podstawie aktualnie obowiązującej regulacji prawnej, tj. uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, a które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 8 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. Wskazania wymaga, że w postępowaniu poprzedzającym udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 172 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto, oczywiste jest to, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o pomoc mieszkaniową, jak każde postępowanie przed organami administracji publicznej, powinno odpowiadać regułom demokratycznego państwa prawnego, wynikającym z przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. W myśl § 32 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej: 1) ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9, 10 i 11; 2) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy; 3) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela; 4) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1 umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie; 5) rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku lub przed dniem podjęcia uchwały, o której mowa w § 41 ust. 1, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, które pozwoliłyby na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, w tym fakt dokonania przez te osoby zamiany tych tytułów prawnych na lokal kwalifikujący do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu; 6) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Zgodnie z ust. 2, przepis ust. 1 pkt 6 nie ma zastosowania do spraw wskazanych w § 8 pkt 4, § 11-13, § 18 ust. 1 pkt 2, § 25 oraz § 30 ust. 2, a do spraw wskazanych w § 21-23 nie ma zastosowania cały ust. 1. Wynikający z § 32 ust. 1 uchwały obowiązek poddania wnikliwej analizie wymienionych w tym przepisie okoliczności pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W sprawie tej organ dokonał ustalenia, że E. M. wraz z synem J. M. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], którego właścicielem jest matka wnioskodawczyni. Organ ustalił, że lokal ma powierzchnię mieszkalną 35,61 m2. W lokalu zameldowanych jest 8 osób, oczynszowanych 7 osób, ale według oświadczenia E. M. zamieszkuje w nim 6 osób, tj. wnioskodawczyni z synem J. M., matka wnioskodawczyni, T. M. syn wnioskodawczyni, K. Z. siostrzenica wnioskodawczyni oraz córka siostrzenicy. Organ odmawiając udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdził faktu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu 6 osób, które wskazywała wnioskodawczyni. Twierdzenie to organ oparł na wskazaniu, że w dniu [...].02.2024 r. po wcześniejszym umówieniu terminu została przeprowadzona przez pracowników Wydziału Zasobów Lokalowych wizja w lokalu. Podczas wizji w lokalu obecni byli, jak wskazano w uzasadnieniu uchwały: skarżąca, jej syn J. M., matka skarżącej i drugi syn skarżącej. Organ stwierdził, że wizja wzbudziła wątpliwość co do zamieszkiwania wszystkich osób wymienionych we wniosku, tj. siostrzenicy wraz z półroczną córką. Podano, że w lokalu znajdowało się łóżeczko turystyczne, bujaczek, butelka na mleko oraz nieliczne zabawki. Zwrócono uwagę na brak wanienki dla dziecka, kosmetyków dla niemowląt i pieluch. Organ podał, że według oświadczenia E. M. siostrzenica z córką wyjechała do koleżanki, ponieważ matka skarżącej oraz syn skarżącej J. M. byli chorzy. Powyższe w ocenie organu nie potwierdza faktu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu 6 osób, które wskazywała skarżąca i taka ocena organu w tym zakresie stała się przyczyną odmowy udzielania pomocy mieszkaniowej. W ocenie Sądu ocena materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy sprowadzająca się do twierdzenia, że w lokalu nie zamieszkuje 6 osób wskazanych przez skarżącą jest dowolna i nie znajduje w nim odzwierciedlenia. Zdaniem Sądu ocena ta jest co najmniej przedwczesna, albowiem materiał dowodowy dotychczas zgromadzony nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż w lokalu nie mieszka 6 osób wskazywanych przez skarżącą. Okoliczność, że podczas wizji w lokalu mieszkalnym w dniu [...] lutego 2024 r. nie przebywała siostrzenica skarżącej i córka siostrzenicy nie daje podstaw do stwierdzenia, że informacje o zamieszkiwaniu 6 osób nie odpowiadają rzeczywistości. Wniosku takiego nie da się wyprowadzić w szczególności z protokołu z wizji lokalnej z dnia [...] lutego 2024 r. (karta 110 akt administracyjnych). Sąd podkreśla, że sam protokół z wizji lokalnej wskazuje, iż w lokalu znajdowało się łóżeczko dziecka, zabawki. W załączniku do protokołu (karta 111 akt administracyjnych) wskazano też na bujaczek, butelkę na mleko. W lokalu w czasie wizji nie było siostrzenicy skarżącej i jej córeczki. Jednakże skarżąca wyjaśniła w trakcie wizji, że siostrzenica z córeczką wyjechała do koleżanki ponieważ matka skarżącej i syn skarżącej J. byli chorzy. Z samego protokołu i załącznika do protokołu wizji z [...] lutego 2024 r. wynika, że matka skarżącej i syn skarżącej J., którzy przebywali w lokalu – byli chorzy. Ustalenie to zostało ujęte w załączniku do protokołu z wizji. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika dlaczego w związku z tym nie dano wiary oświadczeniu skarżącej, że jej siostrzenica z córka wyjechały z uwagi na chorobę matki skarżącej i jej syna, a przyjęto, że nie potwierdzono zamieszkiwania 6 osób. Sam brak "wanienki dla dziecka, kosmetyków dla niemowląt, pieluch" wskazany w zaskarżonej uchwale nie pozwala uznać, że dwie nieobecne w czasie wizji osoby nie zamieszkują w lokalu, jak wskazywała na to skarżąca. Podkreślenia wymaga, że również wykonane zdjęcia lokalu mieszkalnego, znajdujące się w aktach sprawy, nie umożliwiają bezspornego stwierdzenia, że w lokalu nie zamieszkuje 6 osób wskazywanych przez skarżącą. Zdjęcia pozwalają natomiast zauważyć, że sytuacja mieszkaniowa jest trudna. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na odmowę udzielenia pomocy mieszkaniowej z uwagi na niepotwierdzone zamieszkiwanie 6 osób wykazanych przez skarżącą. Dokonana przez organ ocena faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzona bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawczyni ujęta w zaskarżonej uchwale nie daje podstaw do wyprowadzenia wniosku, że w zajmowanym lokalu nie mieszkają wszystkie wskazane przez skarżącą osoby. Przeprowadzający wizję lokalną w dniu [...] lutego 2024 r. potwierdzili w protokole, że dwie osoby były chore, tak jak oświadczała skarżąca (karta 111 akt administracyjnych). Nie jest zrozumiałe w tych okolicznościach dlaczego nie dano wiary oświadczeniu, że ze względu na chorobę domowników siostrzenica z córeczką wyjechała do koleżanki. Wykonane podczas wizji lokalnej zdjęcia lokalu mieszkalnego nie wskazują na to, że twierdzenia skarżącej, co do zamieszkujących osób, nie odpowiadały rzeczywistości. Organ nie uwzględnił nadto wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji materialnej, życiowej i zdrowotnej skarżącej, w tym podnoszonych przez nią w toku postępowania argumentów. Zauważyć należy, że w protokole z wizji odnotowano m.in., że między skarżącą a jej matką "dochodzi do ciągłych kłótni". We wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej skarżąca przedstawiała swoją trudną sytuację życiową i zdrowotną. Zdaniem Sądu w sprawie tej nie można stwierdzić, aby organ dokonał pełnych ustaleń faktycznych i rzetelnej oceny faktycznych warunków mieszkaniowych. Organ nie rozważył w tej sprawie wszystkich istotnych okoliczności, w tym trudnej sytuacji zdrowotnej i rodzinnej. Argumentacja organu zawarta w zaskarżonej uchwale nie pozwala na uznanie, że jest wynikiem wnikliwej analizy, o której mowa w § 32 uchwały Rady m.st. Warszawy. Zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W sprawie tej powyższego zabrakło. Rozpatrując sprawę ponownie organ wszechstronnie rozważy, czy wnioskodawczyni spełnia przesłanki do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł, jak w wyroku.