II SA/Wa 1025/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia – oddala skargę – Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpatrzeniu zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) złożonego Pana W. L. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie rozpatrzenia ponaglenia na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Komendanta Służby Ochrony Państwa (byłego Szefa Biura Ochrony Rządu, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. stwierdził niedopuszczalność wyżej wymienionego zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). W podstawie prawnej postanowienia organ przywołał art. 134 w związku z art. 144 i art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ wskazał, iż W. L. powołując się na art. 37 Kpa, złożył ponaglenie na bezczynność i przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego w jego sprawie przez Komendanta Służby Ochrony Państwa (byłego Szefa Biura Ochrony Rządu). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., wydanym w trybie art. 37 § 6 Kpa, uznał zarzuty podniesione w ponagleniu za niezasadne i stwierdził, że organ rozpatrujący sprawę nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w prowadzonym postępowaniu. Na powyższe postanowienie W. L. złożył zażalenie do Prezesa Rady Ministrów, za pośrednictwem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przepis art. 37 Kpa. nie przewiduje prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym trybie. Postanowienie takie ma charakter wpadkowy (incydentalny) względem postępowania, do którego się odnosi i w związku z tym nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Jest to postanowienie mające na celu likwidację ewentualnej bezczynności lub przewlekłości organu administracyjnego w trybie administracyjnym. Dlatego zgodnie z art. 141 § 1 w związku z art. 37 Kpa na przedmiotowe postanowienie nie przysługuje zażalenie (porównaj postanowienia: WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 1425/17 i WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Wa 1879/17). Zażalenie na postanowienie przysługuje tylko w przypadku, gdy tak stanowi przepis prawa. Natomiast właściwość Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania niniejszego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2018 r. wynikał z art. 17 pkt 3 w związku z art. 18 pkt 1Kpa. Prezes Rady Ministrów nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W myśl bowiem art. 127 § 3 w związku z art. 144 Kpa, od postanowienia, na które służy zażalenie do organu wyższej instancji, wydanego przez ministra, nie służy zażalenie lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do tego organu. Oznacza to, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest organem właściwym do wydania postanowienia w trybie art. 134 w związku z art. 144 Kpa. o niedopuszczalności wniesienia zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), w sprawie, w której wydał postanowienie. W. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę (pismo z 24 maja 2018 r.) na wyżej wskazane postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2018 r. Rozstrzygnięciu temu zarzucił niezgodność z prawem i naruszenie następujących przepisów: - art. 134 w zw. z art. 129 i art. 144 Kpa, poprzez jego błędne zastosowanie; - art. 141 i art. 144 Kpa, poprzez jego nie zastosowanie i bezprzedmiotowe uznanie, że skarżącemu nie służy wniesienie zażalenia do wyższego organu; - art. 37 § 7 w zw. z art. 37 § 6 Kpa, polegające na nie zastosowaniu się do tego przepisu; - art. 7, art. 3, art. 9, art. 10, art. 11 Kpa. przez brak ich zastosowania; - art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy w zw. z zażaleniem z 16 marca 2018 r. W konkluzji skargi wniósł o uchylenie postanowienia z dn. [...] kwietnia 2018 r. w całości lub jego zmianę i o zasądzenie na jego rzecz od ministra Spraw Wewnętrznych kosztów postępowania (opłaty od skargi lub ewentualnego zastępstwa procesowego). W dodatkowej skardze z dnia 4 czerwca 2018 r. W. L. podtrzymał żądania pierwotnej skargi i podtrzymał wskazane w niej zarzuty oraz dodatkowo wskazał na naruszenie przez organ: - art 10 § 1 i art. 50 § 1 Kpa, poprzez jego nie zastosowanie i pozbawienie skarżącego udziału w podejmowanych czynnościach i prawa do złożenia wyjaśnień dla obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy lub dla pełnego wykonywania czynności urzędowych; - art. 106 § 2, § 4, § 5 Kpa, poprzez jego nie zastosowanie. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Brak możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie organu wydane w trybie art. 37 Kpa jest stanowiskiem zarówno praktyki orzeczniczej jak i doktryny. Stosownie do treści art. 141 § 1 Kpa, na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Będące przedmiotem niniejszego zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) postanowienie z dnia [...] lutego 2018 r. zostało wydane na podstawie art. 37 Kpa. Przepis ten nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie. Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 Kpa ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jest to postanowienie mające na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym i stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu dotyczącą bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym skarżący został poinformowany w pouczeniu zaskarżonego postanowienia. Zatem skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia (wyrok NSA z 7 lipca 2016 r., I OSK 3389/15 – "Postępowanie w zakresie przewlekłości postępowania administracyjnego jest postępowaniem odrębnym od postępowania właściwego, którego przewlekłość dotyczy. Jest niejako postępowaniem wpadkowym"). W Komentarzu do art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego Piotra Marka Przybysza (LEX) wskazano, iż ponaglenie stanowi swoisty środek prawny; nie można do niego odpowiednio stosować przepisów dotyczących odwołania lub zażalenia. Strona, wnosząc ponaglenie, o którym mowa w art. 37 Kpa, wyczerpała środki zaskarżenia, co stanowi przesłankę dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania (art. 52 § 2 ). Na postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie (art. 37 § 6 Kpa) nie przysługuje zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. Powyższe stanowisko wynika także z orzeczeń sądów administracyjnych, porównaj: postanowienie WSA w Gliwicach z 5 czerwca 2009 r., IV SAB/Gl 21/09; wyrok WSA w Łodzi z 18 lipca 2018 r., II SAB/Łd 83/18; postanowienie WSA w Gdańsku z 4 grudnia 2017 r., II SA/Wa 1879/17; postanowienie WSA w Krakowie z 13 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1425/17; postanowienie WSA w Warszawie z 4 grudnia 2017 r., II SA/Wa 1879/17. Skoro prawo nie przewiduje środka odwoławczego od postanowienia wydanego w trybie art. 37 Kpa, to Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. stwierdził niedopuszczalność złożonego przez skarżącego zażalenia. Dlatego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 119, art. 132 i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.