II SA/Wa 1027/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant Specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji Starosty Powiatu W. nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. orzekającej o: – uchyleniu decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w sprawie uznania T. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2007 r. oraz przyznania prawa do zasiłku na okres 12 miesięcy od dnia [...] lipca 2007 r., – uchyleniu decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] lipca 2008 r., – oraz orzekającej o odmowie uznania T. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2007 r.,utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że T. W. w dniu [...] lipca 2007 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w W., jako osoba bezrobotna, w związku z tym, w dniu [...] lipca 2007 r. została wydana decyzja Starosty Powiatu W. nr [...] o uznaniu go za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2007 r. oraz przyznaniu prawa do zasiłku na okres 12 miesięcy od dnia [...] lipca 2007 r. w wysokości 538,30 zł miesięcznie. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], Starosta Powiatu W., orzekł o utracie przez T. W. prawa do zasiłku od dnia [...] lipca 2008 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W dniu [...] października 2009 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w W. wpłynęła kserokopia decyzji Burmistrza W. z dnia [...] września 2007 r., orzekająca o wykreśleniu z dniem [...] sierpnia 2007 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...] kwietnia 2006 r., dotyczącego działalności gospodarczej zgłoszonej przez T. W. Starosta Powiatu W., w związku z pojawieniem się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych nieznanych w dniu wydania decyzji, postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie decyzji własnej nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Starosta Powiatu W. uchylił decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w sprawie uznania T. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2007 r. oraz przyznania prawa do zasiłku na okres 12 miesięcy od dnia [...] lipca 2007 r., uchylił decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] lipca 2008 r. oraz orzekł o odmowie uznania T. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2007 r. Od powyższej decyzji T. W. złożył odwołanie do Wojewody [...], który postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, wskazując, aby organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wyjaśnił, czy w okresie od [...] maja 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. strona faktycznie wykonywała działalność gospodarczą. Ponadto, w ocenie Wojewody, nieuwierzytelniona kserokopia decyzji Burmistrza W. może budzić wątpliwości co do prawdziwości danych w niej zawartych. W następstwie powyższego Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 Kpa oraz art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 9 pkt 14 lit. a i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o uchyleniu decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w sprawie uznania T. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2007 r. oraz przyznania prawa do zasiłku na okres 12 miesięcy od dnia [...] lipca 2007 r., a także decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] lipca 2008 r. oraz orzekł o odmowie uznania T. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że T. W. w dniu rejestracji, tj. w dniu [...] lipca 2007 r. złożył w karcie rejestracyjnej pod odpowiedzialnością karną oświadczenie, że nie prowadzi pozarolniczej dzałalności i jej nie zawiesił. Natomiast według przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązujących w dniu wydania decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku, status osoby bezrobotnej mogła nabyć osoba, która w dniu rejestracji spełniała szereg warunków wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2, w tym m. in. nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Zgromadzone materiały dowodowe w postępowaniu wznowieniowym wskazują, że strona nie spełniała tego warunku. Na powyższą decyzję T. W. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i wskazując, że ustawowe warunki spełniał od [...] lipca 2007 r., zaś formalne zostały spełnione z dniem [...] sierpnia 2007 r. i od tego dnia należał mu się zasiłek dla bezrobotnych. Minister Pracy i Polityki Społecznej, nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i podaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2010 r. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji orzekającej o uznaniu T. W. za osobę bezrobotną, zgodnie z którym bezrobotnym może być osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Następnie organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że strona w dniu rejestracji prowadziła działalność gospodarczą, co potwierdza zaświadczenie Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. oraz informacja od Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. Z ww. dokumentów wynika, że działalność gospodarcza T. W. została wyrejestrowana w dniu [...] sierpnia 2007 r., czyli ponad miesiąc od dokonania rejestracji w Urzędzie Pracy. Natomiast organ w dniu wydawania decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. nie miał wiedzy o istnieniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Tym samym prawidłowo zostało wznowione postępowanie w sprawie. Decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej stała się przedmiotem skargi T. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł on o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podtrzymał wnioski i wyjaśnienia zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji, a ponadto zarzucił naruszenie zasad określonych w art. 7, 8, 9 i 75 § 1 kpa, polegające na niepodjęciu przez organy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Skarżący podkreślił, że nie prowadził działalności gospodarczej w chwili składania oświadczenia. Nie został należycie poinformowany, że do uzyskania statusu osoby bezrobotnej niezbędne jest wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadą prawną, przewidzianą w art. 145 § 1 lub 145a § 1 Kpa. W świetle powyższego, organ prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie utraty przez skarżącego statusu bezrobotnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, bowiem jak wynika z akt sprawy, skarżący uzyskał status osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2007 r. na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., natomiast w tym czasie prowadził działalność gospodarczą, którą wyrejestrował dopiero w dniu [...] sierpnia 2007 r., co wynika z zaświadczenia Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. oraz informacji od Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. Ujawnione okoliczności istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. oraz nie były znane organowi w dacie pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Wskazać należy, że materialnoprawną przesłanką przyznania statusu bezrobotnego jest art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.). W okresie pomiędzy wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., a wydaniem decyzji w wyniku wznowienia, miała miejsce nowelizacja ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Do dnia 26 października 2007 r. przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...) (Dz. U. z 2004 r., Nr 99, poz. 1001 ze zm.) stanowił, że bezrobotnym jest osoba, która - spełniając inne warunki przewidziane przez ustawę – nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Na mocy art. 1 pkt 1 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 176, poz. 1243), zmieniającej ustawę o promocji zatrudnienia (...) z dniem 26 października 2007 r., przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f zmieniono w ten sposób, że stanowi on, iż bezrobotnym jest osoba, która nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Taki sam przepis obowiązuje również w aktualnie obowiązującym jednolitym tekście tej ustawy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.). W związku z przywołanymi zmianami dodać należy, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...), w wersji obowiązującej do dnia 26 października 2007 r., został recypowany z poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 1996 r., Nr 47, poz. 211 ze zm.), której przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f miał identyczne brzmienie. Odnotować należy, że na tle ostatnio powołanego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 16 grudnia 1996 r. (sygn. akt OPS 5/96, publ. ONSA 1997 r., nr 2, poz. 47), wyraził pogląd, że "osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności." W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano, że istotą definicji bezrobotnego jest założenie, iż chodzi o osobę, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. W razie uzyskania przez organ zatrudnienia w późniejszym czasie dowodów uzasadniających wznowienie postępowania, a dotyczących uzyskania przez konkretną osobę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, organ powinien umożliwić jej wykazanie, że działalności tej nie podjęła i działalność tę wyrejestrowała. Ciężar dowodu wykazania tych okoliczności spoczywa na osobie, która jest zainteresowana utrzymaniem uzyskanego wcześniej statusu bezrobotnego. Zaprezentowane wyżej stanowisko zostało utrwalone w orzecznictwie sądowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 sierpnia 2005 r., sygn. akt I OSK 42/05, opubl. LEX nr 191809 oraz z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt I OSK 153/05, opubl. LEX nr 192138) i należy je w pełni podzielić. Dokonana przez ustawodawcę zmiana art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...), poprzez wprowadzenie kategorycznego zapisu o zakazie posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, doprowadziła do usunięcia wszelkich ewentualnych wątpliwości odnośnie uprawnień osób mających zarejestrowaną działalność gospodarczą do świadczeń określonych w tej ustawie. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...) jest niewątpliwie bardziej restrykcyjny, gdyż poprzednie jego brzmienie wskazywało, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może wykazać, że nie podjęła tej działalności do dnia jej wyrejestrowania. Oznaczało to, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji, czyli formalnym zaprzestaniem prowadzenia działalności. Przepis ten ustanawiał zatem domniemanie, iż osoba wpisana do ewidencji prowadzi działalność gospodarczą. Było to oczywiście domniemanie wzruszalne, niemniej jednak warunkiem wstępnym, stwarzającym możliwość jego obalenia było uprzednie wykreślenie wpisu z ewidencji. Jeżeli, z różnych przyczyn, organ zatrudnienia dopiero w późniejszym czasie uzyska dowody będące podstawą wznowienia postępowania – że określona osoba uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, to w wyniku wznowienia postępowania (po uchyleniu decyzji wcześniejszych) może pozbawić statusu bezrobotnego osobę, która nie wykaże, że od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej, do dnia jej wyrejestrowania działalności tej nie podjęła. Osobie takiej należy umożliwić wykazanie, że działalności takiej nie podjęła i działalność tę wyrejestrowała. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że skarżący uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej i jako datę rozpoczęcia tej działalności podano [...] kwietnia 2006 r. Działalność gospodarcza została wykreślona z ewidencji dopiero w dniu [...] sierpnia 2007 r., tj. po wydaniu decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wobec poczynionych wyżej ustaleń, w ocenie Sądu, T. W. nie spełniał przesłanek zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, których spełnienie jest konieczne dla uzyskania statusu bezrobotnego. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.