II SA/Wa 103/17
WyrokWSA w Warszawie2017-09-15
Skład orzekający: Danuta Kania, Piotr Borowiecki, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Policji ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, jeśli zgromadzona dokumentacja nie potwierdza jednoznacznie wystąpienia takiego zagrożenia?Ratio decidendi
Organ Policji nie ma obowiązku wydania zaświadczenia o służbie w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, jeśli zgromadzona dokumentacja nie potwierdza konkretnych, rzeczywistych sytuacji zagrożenia. Służba w Policji sama w sobie wiąże się z ryzykiem, ale dla podwyższenia emerytury wymagane jest wykazanie zagrożenia kwalifikowanego, a nie potencjalnego lub zwykłego ryzyka związanego ze specyfiką służby. Postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia jest ograniczone do posiadanych przez organ danych i nie może opierać się na zeznaniach świadków w celu tworzenia nowych ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu w latach 1999-2009, co miałoby stanowić podstawę do podwyższenia emerytury. Organy Policji dwukrotnie odmówiły wydania takiego zaświadczenia, stwierdzając brak dokumentów potwierdzających wystąpienie szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia, a jedynie zwykłe ryzyko związane ze specyfiką służby. Skarżąca zarzuciła organom nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ignorowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Danuta Kania, Piotr Borowiecki (spr.), Janusz Walawski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], Komendant [...] Policji (dalej także: "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia A. S. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") na postanowienie nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej w okresie od dnia [...] czerwca 1999 r. do dnia [...] stycznia 2009 r. - utrzymał w mocy w/w postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2016 r.
Zaskarżone postanowienie Komendanta [...] Policji zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Skarżąca A. S. raportem z dnia [...] lutego 2016 r. zwróciła się do Komendanta Rejonowego Policji [...] o zaliczenie okresu służby w latach 2000 - 2009 w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że we wskazanych latach podejmowała czynności związane z zabezpieczaniem rozpraw, tras konwoju z udziałem VIP-ów, świadków koronnych, zorganizowanych grup przestępczych, itp. Zdaniem skarżącej, ponad 6 razy podejmowała czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734 ze zm.), ponad 30 dni w roku uczestniczyła w fizycznej ochronie, o której mowa w § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., a także ponad 6 razy w roku dokonywała rozpoznania minersko - pirotechnicznego i związanego z alarmami bombowymi.
W toku postępowania, na podstawie archiwalnych akt osobowych skarżącej, ustalono następujący przebieg jej służby w Policji:
- [...] września 1992 r. - policjant Plutonu Pogotowia Policyjnego i Patrolowania Komendy Rejonowej Policji [...];
- [...] maja 1993 r. - policjant Kompanii Pogotowia Policyjnego i Patrolowania KRP [...];
- [...] października 1993 r. - policjant Plutonu Pogotowia Policyjnego i Patrolowania [...] Kompanii Policji KRP [...];
- [...] kwietnia 1995 r. - dzielnicowy Referatu Dzielnicowych [...] Kompanii Policji KRP [...];
- [...] października 1996 r. - dzielnicowy [...] Referatu Dzielnicowych [...] KP [...];
- [...] maja 1997 r. – [...] września 1997 r. - urlop wychowawczy;
- [...] września 1997 r. - asystent Sekcji [...] Wydziału Kryminalnego [...] KP [...] KRP w [...];
- [...] czerwca 1999 r. - starszy policjant Sekcji [...] Wydziału Policji Sądowej Komendy [...] Policji;
- [...] lipca 2000 r. - referent Sekcji [...] Wydziału Policji Sądowej K[...]P;
- [...] maja 2002 r. - referent Sekcji [...] Wydziału Policji Sądowej K[...]P;
- [...] lutego 2003 r. - przeniesiona do KRP [...];
- [...] marca 2003 r. - referent Referatu [...] Sekcji Policji Sądowej KRP [...];
- [...] września 2007 r. - referent Sekcji Policji Sądowej [...] Wydziału Konwojowego K[...]P;
- [...] lutego 2009 r. - referent Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego [...] Sekcji Prewencji KP [...] KRP [...];
- [...] kwietnia 2009 r. - kierownik Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego [...] Wydziału Prewencji KP [...] KRP [...];
- [...] października 2009 r. - pozostająca w dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji [...];
- [...] września 2010 r. - asystent Zespołu Organizacji Służby Wydziału Sztab Policji KRP [...];
- [...] listopada 2010 r. - powierzono pełnienie obowiązków na stanowisku asystenta Zespołu Dochodzeniowo - Śledczego Wydziału do walki z Przestępczością przeciwko Mieniu KRP [...];
- [...] kwietnia 2011 r. - asystent Zespołu Organizacji Służby Wydziału Prewencji KRP [...];
- [...] września 2014 r. - delegowana do czasowego pełnienia służby w Sekcji Dyżurnych SSK K[...]P;
- [...] marca 2015 r. – [...] marca 2016 r. - powierzono pełnienie obowiązków w Sekcji Dyżurnych SSK K[...]P;
- [...] kwietnia 2016 r. - zwolniona ze służby w Policji.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] o spowodowanie przeprowadzenia kwerendy materiałów pozostających w dyspozycji Komendy [...] Policji za okres od [...] lutego 2003 r. do [...] września 2007 r. oraz ich ocenę pod kątem spełniania przez wymienioną warunków określonych w § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2011 r.
W odpowiedzi na powyższe, w przesłanym do Komendanta Rejonowego Policji [...] piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. wskazano, iż po dokonaniu kwerendy w zasobie składnicy akt komendy nie odnaleziono dokumentacji potwierdzającej, aby skarżąca pełniła służbę w warunkach określonych w § 4 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do naczelnika Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum Komendy [...] Policji z prośbą o spowodowanie przeprowadzenia kwerendy materiałów pozostających w dyspozycji tego wydziału za okres od [...] września 1999 r. do [...] lutego 2003 r. i od [...] września 2007 r. do [...] stycznia 2009 r. oraz ich szczegółową ocenę pod kątem spełniania warunków określonych w § 4 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
Ponadto, pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ pierwszej instancji wystąpił do naczelnika Wydziału Konwojowego Komendy [...] Policji z prośbą o spowodowanie przeprowadzenia kwerendy materiałów pozostających w dyspozycji tego wydziału za okres od [...] września 1999 r. do [...] lutego 2003 r. i od [...] września 2007 r. do [...] stycznia 2009 r. oraz ich szczegółową ocenę pod kątem spełniania warunków określonych w § 4 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2011 r.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. poinformowano, że w archiwum Komendy [...] Policji, po przeprowadzeniu kwerendy archiwalnej, wytypowano dokumentację do oceny przez merytorycznego funkcjonariusza Wydziału Konwojowego K[...]P. Z notatki służbowej pracownika Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum K[...]P z dnia [...] kwietnia 2016 r. wynika, że wytypowana dokumentacja obejmuje następujące klasy archiwalne:
- [...] - konwojowanie osób sygn. arch. [...],[...],[...],[...],[...]
- [...] - ochrona obiektów oraz ochrona osób sygn. arch. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], "[...]" (27 t.), [...],[...]
- [...] - wypadki nadzwyczajne w konwojach oraz w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych sygn. arch. [...]
- [...] - książka wydarzeń prowadzona przez oficera dyżurnego jednostki sygn. arch. [...],[...] (9 t.), [...] (38 t.), [...] (22 t.), [...] (6 t.), [...] (32 t.)
- [...] - książka służby sygn. arch. [...],[...],[...] (16 t.)
- [...] - książka wydarzeń w pododdziale - rozpoznania "[...]" sygn. arch. [...]
- [...] - zagrożenia bombowe sygn. arch. [...].
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wystąpiono do naczelnika Wydziału Konwojowego K[...]P z informacją o wytypowaniu materiałów podlegających ocenie merytorycznego funkcjonariusza wydziału - zgodnie z zatwierdzoną przez Komendanta [...] Policji - procedurą dotyczącą wydawania zaświadczeń o podwyższenie emerytury policjantom zwolnionym ze służby.
Naczelnik Wydziału Konwojowego K[...]P w pisemnej informacji z dnia [...] maja 2016 r. poinformował, iż przeprowadzona kwerenda materiałów archiwalnych nie ujawniła dokumentów potwierdzających pełnienie przez skarżącą służby w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów. Z załączonej do pisma notatki służbowej pracownika wydziału z dnia 17 maja 2016 r. wynika, że kwerendę przeprowadzono w oparciu o udostępnioną dokumentację z Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum K[...]P oraz zasoby archiwalne Wydziału Konwojowego K[...]P. Po analizie całości materiałów pod kątem wykonywania przez skarżącą czynności w warunkach określonych w § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. oceniono, iż strona skarżąca nie wypełniła przesłanek wskazanych w tymże przepisie.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ pierwszej instancji wystąpił do skarżącej z prośbą o podanie dokładnych, skrajnych dat określających pełnienie służby w warunkach, dających podstawę do podwyższenia emerytury.
Skarżąca w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. poinformowała, iż czynności policjanta [...] wykonywała na terenie Sądu Okręgowego w W. w latach 2002 - 2009.
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej, Komendant Rejonowy Policji [...] - działając na podstawie przepisów art. 219 k.p.a. w zw. z § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej - postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmówił skarżącej wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, określonych w § 4 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. za okres pełnienia służby od dnia 16 czerwca 1999 r. do dnia 31 stycznia 2009 r.
Wobec zaskarżenia przez stronę skarżącą przedmiotowego postanowienia, Komendant [...] Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na istotne braki w materiale dowodowym, co stanowiło naruszenie art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.
Rozpatrując ponownie sprawę pismem z dnia [...] września 2016 r. organ pierwszej instancji wystąpił do Naczelnika Wydziału Konwojowego K[...]P z prośbą o przeprowadzenie analizy wytypowanych przez Wydział Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum K[...]P materiałów - pod kątem wykonywania przez skarżącą czynności w warunkach określonych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. za okres od [...] czerwca 1999 r. do [...] lutego 2003 r. i od dnia [...] września 2007 r. do dnia [...] stycznia 2009 r.
W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia [...] października 2016 r. Naczelnik Wydziału Konwojowego K[...]P wskazał, iż nie odnaleziono dokumentów, potwierdzających pełnienie przez skarżącą służby w warunkach określonych w § 4 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w powyższym okresie.
W wyniku ponownej analizy całości akt zgromadzonych w toku postępowania Komendant Rejonowy Policji [...], powołując się na przepisy art. 219 k.p.a. w zw. z § 4 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2016 r. odmówił skarżącej wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury w okresie od dnia [...] czerwca 1999 r. do dnia [...] stycznia 2009 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji stwierdził, że przy ocenie zgromadzonych w sprawie materiałów uwzględniono wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, iż kwerenda materiałów archiwalnych przeprowadzona zarówno w Komendzie Rejonowej Policji [...], jak i w Wydziale Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum oraz w Wydziale Konwojowym Komendy [...] Policji, dała wynik negatywny w zakresie ustalenia dowodów potwierdzających pełnienie przez skarżąca służby w okresie od dnia [...] czerwca 1999 r. do dnia [...] stycznia 2009 r. w warunkach określonych w § 4 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 roku, wobec czego, brak jest podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez wymienioną służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej.
Na powyższe postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] strona skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła, iż przedmiotowe postępowanie nie zostało przeprowadzone rzetelnie, albowiem - wbrew stanowisku organu pierwszej instancji - dokumenty uzasadniające jej żądanie istnieją, tylko trzeba je odnaleźć.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej Komendant [...] Policji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w postanowienie nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2016 r. odmawiające skarżącej wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez nią służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej w okresie od dnia [...] czerwca 1999 r. do dnia [...] stycznia 2009 r.
W uzasadnieniu postanowienia Komendant [...] Policji wskazał na wstępie, iż zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 ze zm.), środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej. Jednocześnie, jak zauważył organ odwoławczy, § 14 ust. 2 cyt. rozporządzenia określa, że zaświadczenie wydaje właściwy organ Policji na żądanie funkcjonariusza.
Komendant [...] Policji wskazać, że zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Z kolei, w myśl § 4 pkt 2 cyt. Rozporządzenia, emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku, w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
Powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13 - organ odwoławczy wskazał, że przepis § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. winien być traktowany jak przepis odnoszący się do podejmowanych przez policjanta czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych, albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego, w okresie - co najmniej 6 razy w ciągu roku, w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu.
Wobec powyższego, Komendant [...] Policji stwierdził, iż warunkiem sine qua non uznania, że policjant uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury, jest wystąpienie zagrożenia życia lub zdrowia policjanta. Zdaniem organu odwoławczego, nie może chodzić tu o niebezpieczeństwo potencjalne, wynikające z samego faktu, iż policjant wykonuje czynności służbowe i może być narażony na działanie bliżej nieokreślonego napastnika. Tym samym, Komendant [...] Policji uznał, że warunków tych nie spełniają wszystkie, co do zasady, czynności wykonywane przez funkcjonariuszy w ramach nałożonych obowiązków służbowych, których potencjalnie niebezpieczny charakter wynika jedynie ze specyfiki służby w Policji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2001 r., sygn. II SA/Ka 1943/99). Zdaniem organu odwoławczego, istnieje zatem oczywista różnica między potencjalnym niebezpieczeństwem, jakie może nieść za sobą służba w Policji dla każdego policjanta, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w oznaczonej akcji - i to w ściśle wymaganym wymiarze czasowym określonym w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. Organ odwoławczy stwierdził, że zagrożenie to winno być realne, rzeczywiste, wprost wynikające, a nie dające się jedynie przewidzieć. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że owo zagrożenie nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, przewidywanego w przyszłości, lecz ma być obiektywne i konkretne. Zdaniem organu odwoławczego, chodzi przy tym o konkretne sytuacje takiego zagrożenia z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Komendant [...] Policji zauważył jednocześnie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż niebezpieczeństwo to powinno mieć wymiar zbliżony do pojęcia czynnej napaści na funkcjonariusza lub usiłowania takiej czynnej napaści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 1943/99).
Przedkładając powyższe na warunki służby policjantów, Komendant [...] Policji stwierdził w uzasadnieniu postanowienia, że wykonywanie codziennych czynności takich, jak: patrolowanie, podejmowanie interwencji, legitymowanie, zatrzymywanie podejrzanych, doprowadzanie podejrzanych do sądu, wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych nie będą mogły zostać uznane a priori za uprawniające do podwyższenia emerytury o 0,5%.
Jednocześnie, Komendant [...] Policji, powołując się na naczelną zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), a także w art. 9 k.p.a. - uznał, że uwzględniając powyższe regulacje, organy Policji dokonały prawidłowej analiza akt osobowych skarżącej, jak też przeprowadziły szczegółową kwerendę materiałów archiwalnych zgromadzonych w Wydziale Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum K[...]P, Wydziale Konwojowym K[...]P i Komendzie Rejonowej Policji [...], uwzględniając przy tym wytyczne wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt 12/13. Komendant [...] Policji stwierdził, że w wyniku tych działań nie ujawniono materiałów potwierdzających pełnienie przez skarżącą służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu określonych w § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. za okres od dnia [...] czerwca 1999 r. do dnia [...] stycznia 2009 r. W ocenie Komendanta [...] Policji, wbrew zarzutom strony skarżącej, organ pierwszej instancji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy i dokonał jego wszechstronnej analizy, czego następstwem było wydanie prawidłowego postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia.
Komendant [...] Policji podkreślił jednocześnie, że służba w Policji jest specyficzną służbą, która z racji wykonywanych zadań i form działania wiąże się z zagrożeniem życia i zdrowia funkcjonariuszy ją pełniących. Organ odwoławczy zauważył, iż ustawodawca nie sprecyzował w żadnym akcie prawnym definicji szczególnego zagrożenia życia i zdrowia, a więc należy rozumieć, że szczególne to ponadprzeciętne, większe od zwykłego zagrożenie życia i zdrowia występujące w służbie, jaką jest Policja.
Wobec powyższego, Komendant [...] Policji uznał, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącej zawarte w zażaleniu, albowiem podjęte w przedmiotowej sprawie czynności oraz ustalony w ich wyniku stan prawny i faktyczny przedmiotowej sprawy nie dają podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez skarżącą służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, określonych w § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. skarżąca, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2016 r.
Wnosząc o nakazanie Komendantowi Rejonowemu Policji [...] wydania żądanego przez skarżącą zaświadczenia dającego podstawę do podwyższenia wymiaru emerytury o 0,5% za każdy rok służby pełnionej w warunkach określonych w § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. oraz naliczenie odsetek ustawowych od czasu złożenia raportu w dniu [...] lutego 2016 r., strona wskazała w uzasadnieniu skargi, że nie zgadza się z organami Policji obu instancji, iż nie ma dokumentacji potwierdzającej pełnienie przez nią służby w warunkach dających podstawę do podwyższenia emerytury o 0,5%.
Odnosząc się do kwestii braku dokumentacji, skarżąca wskazała, iż w całości przesłała stosowną dokumentację, lecz niestety dokumentacja w postaci potwierdzonych kopii książek rozpoznań minersko-pirotechnicznych okazała się niewystarczająca.
Skarżąca podniosła, że - wbrew stanowisku wyrażonemu w spornych postanowieniach - akcje, w których brała udział, nie miały charakteru zwykłych zabezpieczeń wynikających z przebiegu służby. Zdaniem strony skarżącej, były to zabezpieczenia rozpraw o statusie podwyższonego ryzyka, albowiem dotyczyły rozpraw tzw. [...], tzw. [...], proces tzw. "[...]", zabójstwa w [...], sprawa "[...]", proces "[...]", sprawa [...], a także procesy z udziałem świadków koronnych oraz wieloletnie zabezpieczenia procesów z udziałem [...] W. J., które nie były zwykłymi rozprawami. W ocenie skarżącej, udział w owych rozprawach wymagał szczegółowych przygotowań i wzmożonej czujności, zarówno przed, w trakcie, jak i po zakończeniu owych rozpraw. Jednocześnie, skarżąca zauważyła, że na czas tych wszystkich zabezpieczeń "ściągane" były dodatkowe siły w postaci funkcjonariuszy z Oddziałów Prewencji Komendy [...] Policji, Komendy Głównej Policji oraz Biura Ochrony Rządu. Skarżąca stwierdziła, że - wbrew stanowisku wyrażonemu w obu spornych postanowieniach - nie były to standardowe interwencje w celu ochrony osób i mienia lub przywrócenia porządku publicznego, albowiem w trakcie owych czynności istniało realne, bezpośrednie zagrożenie, a to, że w czasie tych czynności nie doszło do wydarzeń nadzwyczajnych, wynikało z odpowiedzialności i pełnego profesjonalizmu tych wszystkich funkcjonariuszy, którzy brali w nich udział. Poza tym, skarżąca dodała, że do chwili obecnej pełnią służbę policjanci, którzy wspólnie z nią wykonywali te czynności, a którzy są w stanie potwierdzić fakty zamieszczone w skardze. Skarżąca wskazała, że w tamtych latach wspólnie z nią takie same czynności wykonywali między innymi policjanci z Wydziału Konwojowo-Ochronnego K[...]P - [...] G. S., [...] R. M., [...] M. B., a także policjant Wydziału Postępowań Administracyjnych K[...]P - [...] T. J. oraz policjant Komendy Głównej Policji – L. B. policjant Komendy Powiatowej Policji w S. - [...] A. K.
Reasumując, skarżąca uznała, że zarówno powołany w obu spornych postanowieniach brak dokumentacji, jak i zasada bezpośredniości, którą kierują się jej byli przełożeni, nie mogą być podstawą do odmowy wydania zaświadczenia. Skarżąca uznała, że organy Policji obu instancji, wydając sporne postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia, wykazują się nieznajomością wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., albowiem ignorują go, dokonując złej interpretacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga A. S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2016 r., a także utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2016 r. odmawiające wydania stronie skarżącej zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej w okresie od dnia [...] czerwca 1999 r. do dnia [...] stycznia 2009 r. - nie naruszają przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Komendant Rejonowy Policji [...] odmawiając w dniu [...] października 2016 r. wydania stronie skarżącej zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, nie dopuścił się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 219 k.p.a. w zw. z art. 217 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, w szczególności § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.
Tym samym, Sąd uznał, że organy Policji obu instancji, wydając wspomniane postanowienia - nie dopuściły się jakiegokolwiek naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
Przechodząc do oceny legalności obu spornych postanowień, na wstępie należy bardzo wyraźnie podkreślić, iż zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Zgodnie z treścią przepisu art. 217 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Skarżąca A. S. wystąpiła do organu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia przez nią w okresie od dnia [...] czerwca 199 r. do dnia [...] stycznia 2009 r. służby w Policji w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm.).
W świetle powyższego przepisu, emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Na podstawie delegacji ustawowej (vide: art. 15 ust. 6 cyt. ustawy) zostało wydane rozporządzenie wykonawcze określające szczegółowe warunki podwyższania emerytur funkcjonariuszom wymienionych służb. Z uwagi na czasookres wskazany we wniosku o wydanie zaświadczenia, tj. lata 1999-2009, w niniejszej sprawie będą miały zastosowania trzy reżimy prawne określające kryteria oceny przesłanki służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. We wskazywanym okresie służby obowiązywały kolejno przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 21, poz. 114 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 167, poz. 1373) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734 ze zm.).
Sąd nie podziela poglądu organu, iż w sprawie należy stosować przepisy obowiązujące w dniu zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Organ powinien odpowiednie okresy służby skarżącego odnieść do przepisów obowiązujących w tych okresach, a nie do przepisów obowiązujących aktualnie. W sytuacjach bowiem, gdy ustawodawca nie ustanawia przepisów przejściowych, należy przyjąć, że przepisy nowego rozporządzenia mają zastosowanie do zdarzeń zaistniałych po ich wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, ale trwają dalej (por. wyroki NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 2003/06 i dnia 9 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 376/11, dostępne pod adresem: cbois.nsa.gov.pl). Nieprawidłowe stanowisko organu w powyższym zakresie pozostaje jednak bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, albowiem jak przepisy poszczególnych rozporządzeń znajdujące zastosowanie w sprawie są tożsame. Oznacza to, że organ pierwszej instancji, dokonując kwerendy dokumentacji obrazującej przebieg służby skarżącej, prawidłowo poszukiwał czynności służbowych, w trakcie których istniało szczególne zagrożenie życia i zdrowia skarżącej. Podkreślenia przy tym wymaga, na co słusznie zwrócił uwagę Komendant [...] Policji, że w istotę służby w Policji wpisane jest zagrożenie życia i zdrowia, a zatem dla zastosowania przepisów ww. rozporządzeń koniecznym jest wystąpienie zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby. Musi to być niewątpliwie zagrożenie o charakterze kwalifikowanym.
Należy zauważyć, że przepis § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2015 r. poz.1148 ze. zm.) stanowi, że środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej.
Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. (gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego), organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że obowiązek wydania zaświadczenia wiąże się z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Uznać należy, że organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie, działa wyłącznie na podstawie oraz w granicach prawa i w konsekwencji jego działanie jest uzależnione od tego, czy i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane są w jego posiadaniu. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy (vide: Z. Kmieciak: Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo z 2004 r., nr 10, s. 58).
Stosownie do art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Wprawdzie, zauważyć należy, iż w doktrynie przyjmuje się, że do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o dowodach, to jednak z uwagi na treść art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. organ nie ma obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia, może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w k.p.a. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75-86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie dla usunięcia wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw.
W konsekwencji, uznać należy, iż postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. musi zatem odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy też zbioru danych innego rodzaju. Nie ma natomiast podstaw do wydania zaświadczenia, co do innych faktów lub okoliczności, które zostały udowodnione tylko samym zeznaniem świadka. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, niedopuszczalne jest tu, na przykład w drodze zeznań świadków tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów. Zeznania świadków w toku postępowania wyjaśniającego są dopuszczalne jedynie na okoliczność istnienia w organie dokumentacji potwierdzającej wykonywanie obowiązków służbowych w określonych warunkach, uzasadniających podwyższenie emerytury.
Mając na względzie powyższe, należy uznać, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy odmowa wydania A. S. zaświadczenia żądanej treści za lata służby 1999-2009 poprzedzona została przeprowadzeniem przez organ postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 218 § 2 k.p.a.
Z uwagi na to, że w aktach osobowych skarżącej nie odnaleziono dokumentów, które potwierdzałyby jej udział w czynnościach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, stanowiących podstawę do podwyższenia podstawy wymiaru emerytury, organ pierwszej instancji zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...], Naczelnika Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum Komendy [...] Policji, a także Naczelnika Wydziału Konwojowego Komendy [...] Policji o dokonanie analizy posiadanej dokumentacji w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wydania żądanego przez A. S. zaświadczenia.
Z informacji udzielonej przez powyższe jednostki organizacyjne Policji wynikało, że przeprowadzona kwerenda materiałów archiwalnych nie ujawniła dokumentów potwierdzających pełnienie przez skarżącą służby w warunkach określonych w § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Jednostki te, informując o braku wspomnianych dokumentów, wyraźnie zaznaczyły jednocześnie, że czynności wykonywane przez skarżącą należały do czynności służbowych wykonywanych przez funkcjonariusza w ramach nałożonych obowiązków, których potencjalnie niebezpieczny charakter wynika jedynie ze specyfiki służby w Policji. Dodatkowo poinformowano, że pozostała dokumentacja dotycząca skarżącej została wybrakowana zgodnie z obowiązującymi przepisami, wskazując przy tym poszczególne protokoły brakowania.
Należy w tym miejscu jeszcze raz wyraźnie podkreślić, iż warunkiem uznania, że policjant uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie zagrożenia jego życia lub zdrowia. Oczywistym jest przy tym, iż służba w Policji, z uwagi na podstawowe zadania realizowane przez tę formację, sama w sobie związana jest z ryzykiem wystąpienia wielu potencjalnych zagrożeń dla życia lub zdrowia funkcjonariuszy. Zagrożenia te dotyczą wszystkich policjantów, bowiem każdy funkcjonariusz Policji przed podjęciem służby ślubuje m.in. strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia. Samo pełnienie służby na danym stanowisku służbowym i wykonywanie podczas pełnienia służby przypisanych zakresem czynności zadań i obowiązków nie jest zatem równoznaczne z pełnieniem służby w warunkach szczególnych, uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej. W konsekwencji podstawa do wydania zaświadczenia o okresach służby pełnionej w szczególnych warunkach, uzasadniających podwyższenie emerytury, zgodnie z przepisami rozporządzenia, zachodzi wtedy, gdy pozostająca w dyspozycji organu dokumentacja potwierdza konkretne, rzeczywiste sytuacje zagrożenia z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określone okoliczności stwarzały niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Istnieje bowiem oczywista różnica między potencjalnym niebezpieczeństwem, jakie może nieść za sobą służba w Policji dla każdego funkcjonariusza, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w oznaczonej akcji i to w ściśle wymaganym wymiarze czasu.
Z samego zatem faktu, że skarżąca w toku pełnienia służby uczestniczyła w zabezpieczeniach wielu wskazywanych przez nią rozpraw sądowych o tzw. podwyższonym ryzyku, nie można jeszcze wywodzić, że w każdym przypadku występowało w czasie ich realizacji szczególne zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza. Służba w takiej formacji, jak Policja, w sposób oczywisty wiąże się bowiem z narażeniem zdrowia, a nawet życia przy wykonywaniu ustawowych zadań. Stąd też możliwość podwyższenia emerytury z tytułu służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu jest swoistym przywilejem i może mieć miejsce tylko w sytuacji, kiedy w sposób niebudzący wątpliwości zostanie wykazane pełnienie służby w takich warunkach.
W sytuacji natomiast, gdy przeprowadzona analiza dokumentacji będącej w dyspozycji jednostek organizacyjnych Policji, w których skarżąca pełniła służbę, nie wykazała istnienia dowodów (dokumentów), potwierdzających, że skarżąca w trakcie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia, organ zasadnie odmówił wydania zaświadczenia.
Zdaniem Sądu, organ Policji nie mógł, wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, prowadzić postępowania dowodowego w oparciu o zeznania świadków na okoliczność ustalenia charakteru wykonywanych przez nią czynności, w sytuacji, gdy nie wynikało to wprost z dokumentów będących w dyspozycji organu. Nie mógł też oprzeć się w tym zakresie na oświadczeniach skarżącej. Organ nie ma bowiem obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Można natomiast jedynie wskazać na istniejącą możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie i przy pomocy innych środków dowodowych, np. zeznań świadków, niż na to pozwala charakter postępowania zaświadczeniowego. Zgodnie bowiem z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin organ emerytalny bada i ocenia całokształt sprawy o ustalenie prawa do emerytury lub wysokości świadczenia z tego tytułu na podstawie przedłożonych dokumentów, zeznań świadków oraz innych dowodów, a także oświadczeń wnioskodawcy. Postępowanie dowodowe w tym zakresie, z uwzględnieniem tych środków dowodowych, prowadzone jest przed właściwym organem emerytalnym. Możliwe jest zatem w tym trybie, przy wykorzystaniu całego spektrum wniosków dowodowych, ustalanie tych okoliczności, które nie mogły zostać potwierdzone w drodze zaświadczenia.
Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty podniesione w skardze, odnoszące się do naruszenia przez organ w toku rozpoznania sprawy przepisów postępowania, pozbawione są usprawiedliwionych podstaw.
W ocenie Sądu, organy Policji obu instancji podjęły, dopuszczalne w tego rodzaju postępowaniu czynności wyjaśniające dla ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia treści zaświadczenia żądanego przez stronę skarżącą.
Przeprowadzone przez organy Policji postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., zostało dokonane w sposób wyczerpujący i wszechstronny.
Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że w zaskarżonym postanowieniu Komendant [...] Policji wskazał dokładnie, jakie materiały były przez organ badane, przedstawił wyniki tych badań, jak również wskazał, dlaczego inne dowody nie mogły być w sprawie przeprowadzone.
Z uwagi na specyfikę postępowania w sprawie wydania zaświadczeń, należy uznać ponadto, że w toku owego postępowania nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że skarżąca w toku postępowania była kilkakrotnie informowana przez organ o podejmowanych czynnościach w sprawie, a także została pouczona o treści art. 10 § 1 k.p.a., co w konsekwencji oznacza, iż w sprawie do doszło do pozbawienia skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie Komendanta [...] Policji oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2016 r., odpowiadają prawu, albowiem przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło, że skarżąca w okresie służby wykonywała swoje obowiązki w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. Jednocześnie, sama skarżąca nie wskazała również żadnych konkretnych przypadków, w których zaistniałoby "szczególne zagrożenie" dla jej życia lub zdrowia, poprzez podanie dat, okoliczności, itp., a które można byłoby uznać za dające podstawę do podwyższenia emerytury.
Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając sporne postanowienia, organy Policji obu instancji nie dopuściły się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
Jednocześnie, Sąd uznał, że organy Policji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, nie dopuściły się również naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa i stosowanego przez nie prawa.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło