II SA/Wa 1067/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Łukasz Pilip po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję PREZESA ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. ,którą to decyzją wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) odmówił R.B. przyznania świadczenia w drodze wyjątku z uwagi na stan zdrowia. W uzasadnieniu decyzji podano między innymi, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak choćby jednej z nich powoduje niemożność przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Z akt rentowych nie wynikają szczególne okoliczności na wskutek których P. B. nie nabyła uprawnień do świadczenia ustawowego. Niezdolność do pracy orzeczeniem lekarza orzecznika została stwierdzona w dniu [...] sierpnia 2003 r., na okres do dnia [...] października 2004 r. . Zgodnie z art. 14 ust 2 wyżej cytowanej ustawy, jeżeli nie ma możliwości ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie, w przypadku P. B. jest to [...] czerwiec 2003 r., zatem wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy został złożony po 3 latach 6 miesiącach i 4 dniach od ustania ostatniego okresu zatrudnienia, przypadającego na dzień 16 grudnia 1999 r. Ponadto, z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, że na przestrzeni 47 lat życia, posiada okres składkowy i nieskładkowy 13 lat 4 miesiące i 24 dni, który jest nieadekwatny do wieku. Ponadto z akt rentowych wynika, że P. B. otrzymuje alimenty od męża w wysokości 916,16 zł miesięcznie, w związku z powyższym nie została spełniona przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do sądu, w której skarżąca wnosiła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podała, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, jej choroba się pogłębia. Środki jakie otrzymuje od męża w postaci alimentów, starczają jej jedynie na opłacenie świadczeń. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa w dacie jej wydania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy , że nie narusza ona prawa. Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 83 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1116 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty - nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w nim przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że P. R.B. została uznana za całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Stwierdzono u P. B. chorobę [...]. Została uznana za całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji do końca października 2004 r. Również bezsporne jest, że otrzymuje od męża alimenty w wysokości 916,16 zł. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego przez organ, który w sposób wnikliwy rozpatrzył sporną kwestię i jej rozstrzygnięcie uzasadnił. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że niezdolność do pracy powstała [...] czerwca 2003 r., zatem wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy został złożony po 3 latach 6 miesiącach i 4 dniach od ustania ostatniego okresu zatrudnienia przypadającego na dzień 16 grudnia 1999 r. Ponadto z dokumentów wynika, że na przestrzeni 47 lat życia posiada łączny okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 13 lat 4 miesiące i 24 dni, który jest nieadekwatny do wieku P. B.. Fakt ten powoduje, że świadczenie w drodze wyjątku nie może być przyznane , ponieważ art. 83 ustawy emerytalnej nie pozwala na przyznanie świadczenia w oderwaniu od przepracowania odpowiednio długiego okresu, chociaż nie wystarczającego do przyznania świadczenia ustawowego, gdyż świadczenie w drodze wyjątku jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego powiązanym z odprowadzaniem składek na to ubezpieczenie. Ponadto z akt rentowych wynika, że P. B. otrzymuje od męża alimenty w wysokości 916,16 zł miesięcznie, w związku z powyższym nie została spełniona przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie o wdaniu decyzji przez Prezesa ZUS odmawiającej przyznania świadczenia w drodze wyjątku, zadecydowało niespełnienie ustawowej przesłanki zawartej w art. 83 ustawy tj. nie posiadanie niezbędnych środków utrzymania. Okoliczność, że P. R.B. otrzymuje od męża alimenty w wysokości 916,16 zł nie pozwala przyjąć, że jest ona pozbawiona niezbędnych środków utrzymania. Z pewnością posiadane środki nie wystarczą na zaspokojenie wszystkich potrzeb, jednak dyspozycja art. 83 ustawy nie mówi o wystarczających środkach utrzymania, lecz jedynie o niezbędnych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.