II SA/Wa 1069/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (sprawozdawca) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia mieszkalnego - oddala skargę - W dniu [...] lipca 2010 r. I.S. złożyła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. W związku z ustaleniem, że jej mąż W.S. będąc w pierwszym związku małżeńskim nabył od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lokal mieszkalny, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. pismem z dnia [...] lipca 2010 r. poinformował wnioskodawczynię o nieumieszczeniu jej na wykazie żołnierzy zawodowych zakwalifikowanych do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. I.S. w dniu [...] lipca 2010 r. wycofała wniosek o wypłatę świadczenia, podając, że ubiega się o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r., uzupełnionym w dniu [...] października 2012 r., I.S. ponownie wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego z wyrównaniem od dnia [...] lipca 2010 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. odmawiającą I.S. wypłaty świadczenia mieszkaniowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zobowiązując organ I instancji do ustalenia rzeczywistej woli strony co do formy zakwaterowania, ponieważ składała ona zarówno wniosek o przydział lokalu mieszkalnego, jak i wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. W związku z odpowiedzą I.S. z dnia [...] lutego 2013 r., w której oświadczyła, że wybiera wypłatę świadczenia mieszkaniowego, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], na podstawie art. 13 ust. 6 w związku z art. 21 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), odmówił stronie dokonania wypłaty świadczenia pieniężnego. Wskazał, że jeżeli w dacie złożenia wniosku żołnierz pozostaje w związku małżeńskim z osobą, która nabyła lokal mieszkalny z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia należy przyjąć, że została spełniona przesłanka z art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy i nie przysługuje mu prawo do wypłaty powyższego świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji I.S. wskazała, że pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] prawo to zostało jej przyznane. W ocenie strony, skoro nabyła prawo do zakwaterowania to może je realizować w wybranej przez siebie formie przewidzianej przez ustawodawcę. Stwierdziła, że w 2010 r. wyraziła wolę skorzystania ze świadczenia mieszkaniowego, jednak wniosek ten wycofała w związku z ubieganiem się o przydział kwatery. Podkreśliła, że w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. wyjaśniła, że działała pod wpływem błędu i uchyla się od skutków oświadczenia woli o wycofaniu wniosku o wypłatę świadczenia złożonego w 2010 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 13 ust. 7, art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 powołanej ustawy, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania jest samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego. Zaznaczył, że świadczenie mieszkaniowe, jako jedna z form zakwaterowania, zostało wprowadzone do ustawy w dniu 1 lipca 2010 r. na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). Żołnierzowi służby stałej przysługuje możliwość wyboru jednej z form zakwaterowania, tj.: przydziału kwatery (lokalu mieszkalnego) na czas pełnienia służby, przydziału miejsca w internacie lub w kwaterze internatowej, wypłaty świadczenia mieszkaniowego (art. 21 ust. 2). Odrębną kwestią jest zaś sama realizacja prawa do zakwaterowania, która następuje w warunkach określonych przez przepisy prawa. Stosownie do art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10: 1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r., 2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r., 3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, 4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36), 5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji. Podkreślił, że I.S., jako żołnierz służby stałej dokonała wyboru i zawnioskowała o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. W toku postępowania ustalono, że pozostaje w związku małżeńskim z W.S., który nabył od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na własność prawo do lokalu mieszkalnego położonego w W., przy ul. [...], z pomniejszeniem w cenie nabycia. Powyższe powoduje zatem wystąpienie negatywnej przesłanki wskazanej w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy i w konsekwencji skutkuje niemożnością przyznania stronie wnioskowanego uprawnienia. Zauważył, że jedynym kryterium określonym w powyższym przepisie jest okoliczność nabycia przez małżonka lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Istotą tego przepisu jest zatem wyłączenie sytuacji, aby żołnierz zawodowy mógł skorzystać z prawa do zakwaterowania (otrzymać świadczenie mieszkaniowe), jeśli jego małżonek kiedykolwiek skorzystał z jednej z form pomocy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych (wykupił od Agencji lokal mieszkalny z bonifikatą). W ocenie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, organ I instancji zasadnie odmówił I.S. prawa dokonania wypłaty świadczenia mieszkaniowego, bowiem zarówno w dacie złożenia pierwszego wniosku o wypłatę powyższego świadczenia ([...] lipca 2010 r.), jak i kolejnego wniosku ([...] września 2012 r.) pozostawała w związku małżeńskim z osobą, która nabyła lokal mieszkalny od Agencji z pomniejszeniem w cenie nabycia, a tym samym należy przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. Organ poinformował stronę o nieumieszczeniu na wykazie żołnierzy zawodowych do wypłaty świadczenia, rozpoznając negatywnie jej wniosek z dnia [...] lipca 2010 r., a sytuacja faktyczna i prawna w dacie złożenia kolejnego wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego w 2012 r. nie uległa zmianie. Bez znaczenia na wynik niniejszej sprawy pozostaje więc argument strony o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli o wycofaniu wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego złożonego w dniu [...] lipca 2010 r. Organ wskazał, że poza oceną, z uwagi na jej odmienny przedmiot, pozostaje sprawa przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, bowiem zakres niniejszego postępowania został określony przez I.S. wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, a następnie skonkretyzowany pismem z dnia [...] lutego 2013 r. co do wyboru takiej formy zakwaterowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I.S. wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2013 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowane, a także przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Skarżąca podała, że organy odmawiając prawa do świadczenia mieszkaniowego dokonały błędnej oceny obowiązujących przepisów, przy czym organ odwoławczy całkowicie pominął fakt, że organ orzekający w I instancji we wcześniej wszczętym postępowaniu ustalił, że skarżąca prawo do zakwaterowania posiada i przystąpił do realizacji tego prawa. Podkreśliła, że w ustawie wyraźnie wskazano prawo do zakwaterowania jako prawo podmiotowe żołnierza zawodowego i uprawnienia składające się na realizację tego prawa. W tej sytuacji najpierw należy ustalić, czy żołnierz posiada prawo do zakwaterowania i jeżeli je posiada to wybór formy jego realizacji należy do żołnierza. Tak więc, organy niewłaściwie zastosowały przepis art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a organ II instancji dokonał także niewłaściwej wykładni, tego artykułu, stwierdzając, że wykup kwatery przez współmałżonka wyłącza prawo do świadczenia mieszkaniowego. Przepis art. 21 ust. 6 powołanej ustawy zawiera wyłączenia prawa do zakwaterowania jako prawa podmiotowego. Zaznaczyła, że prawo strony do zakwaterowania zostało ustalone przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. we wcześniejszym postępowaniu, a zatem w dwóch postępowaniach dotyczących realizacji prawa do zakwaterowania organ dochodzi do przeciwstawnych konkluzji. Ponadto pomimo jednoznacznie sformułowanego zarzutu w odwołaniu organ odwoławczy w żaden sposób się do niego nie odnosi, naruszając w ten sposób przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 21 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2. przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3. wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Jak słusznie zwrócił uwagę organ świadczenie mieszkaniowe, jako jedna z form zakwaterowania, zostało wprowadzone do ustawy w dniu 1 lipca 2010 r. na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). W myśl art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Podkreślić należy, że cytowany wyżej przepis nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego, takich jak czas nabycia (przed zawarciem związku małżeńskiego, czy też po zawarciu tego związku), jak też sposób nabycia (do majątku wspólnego czy odrębnego). Jedynym kryterium określonym w tym przepisie jest fakt nabycia lokalu mieszkalnego przez małżonka. W rozpoznawanej sprawie mąż skarżącej W.S., zgodnie z aktem notarialnym Repertorium "[...]" nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., nabył na własność prawo do lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...] z pomniejszeniem w cenie nabycia. W momencie wykupu lokalu mieszkalnego skarżąca nie pozostawała w związku małżeńskim z W.S. Nie zmienia to faktu, że okoliczność nabycia na własność prawa do lokalu mieszkalnego przez niego, z pomniejszeniem w cenie nabycia wypełnia znamiona przesłanki negatywnej do przyznania I.S. świadczenia mieszkaniowego. Nie ma przy tym znaczenia, że lokal ten został nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącą. Podkreślić należy, że ratio legis przepisu art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów, przewidzianych w cytowanym przepisie. Takie wyjątkowe prawo jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Jeżeli z uprawnienia skorzystał małżonek żołnierza, choćby przed wstąpieniem w związek małżeński, to wyczerpana została w ten sposób przesłanka negatywna z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. Tak więc, rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe. Wskazać ponadto należy, że podobny pogląd został wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2780/11 oraz z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 966/12 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja znajduje potwierdzenie w obowiązujących przepisach prawa materialnego i nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.