II SA/Wa 1094/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. J. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla osoby bezrobotnej postanawia: odmówić przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. J. B. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2015 r. oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę (k-59 akt). Nieprawomocne orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu A. K. w dniu 14 grudnia 2015 r. (zpo, k-78 akt). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2016 r. zostało przyznane stronie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (k-91 akt). Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego adw. J. B. (pismo ORA w [...] z dnia [....] marca 2016 r., k-101 akt). Wyznaczona pełnomocnik, pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. wniosła skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku (k-105 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną, jako niedopuszczalną (wniesioną po upływie ustawowego terminu) (k-118 akt). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OZ 748/16 (k-142 akt) oddalił wniesione przez pełnomocnika zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik skarżącego zarówno w skardze kasacyjnej, jak i w zażaleniu wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej stronie z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Trzeba podkreślić, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, o którym mowa w art. 250 cytowanej ustawy, otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/93, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 2012/13 publ. LEX nr 1748630). Oznacza to, że należy ustalić, czy pomoc prawna została rzeczywiście stronie udzielona. Sąd bowiem, w tym zakresie, odpowiada za zasadność i legalność wydatkowania środków publicznych. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego, wnosząc skargę kasacyjną, nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w związku z tym Sąd odrzucił skargę kasacyjną. Podniesione w zażaleniu na to postanowienie zarzuty nie zostały uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił wniesione zażalenie. W ocenie referendarza sądowego, nie można uznać, że wyznaczony pełnomocnik udzielił stronie pomocy prawnej zgodnie z zasadami profesjonalizmu, a właśnie w tym celu został ustanowiony przymus radcowsko-adwokacki do sporządzenia skargi kasacyjnej. Oznacza to, że brak jest podstaw do przyznania adwokatowi żądanego wynagrodzenia, gdyż nie można uznać, iż skarżącemu została rzeczywiście udzielona pomoc prawna. Obowiązek poniesienia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dotyczy bowiem pomocy faktycznie udzielonej. Ponadto strona, której zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, nie może pozostawać w przeświadczeniu, że udzielona pomoc jest pomocą iluzoryczną. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego (vide postanowienie SN z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II CZ 69/07, publ. LEX nr 325665), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I FZ 221/14, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II OW 7/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.