II SA/Wa 1098/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-22
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie funkcjonariusza Straży Granicznej o wypłatę wyrównania dodatku za wysługę lat, wynikające z zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia złożenia wniosku o zaliczenie tego okresu, czy też od dnia, w którym prawo do wzrostu uposażenia powstało z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące wymagalności roszczenia o wyrównanie dodatku za wysługę lat. Prawo do wzrostu uposażenia jest nabywane z mocy prawa z chwilą spełnienia przesłanek, a decyzja organu ma charakter deklaratoryjny. Złożenie wniosku o zaliczenie okresu pracy przerywa bieg przedawnienia, a funkcjonariusz zachowuje prawo do wyrównania za trzyletni nieprzedawniony okres, licząc od dnia, w którym prawo do wzrostu uposażenia powstało.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Straży Granicznej, domagał się wypłaty wyrównania dodatku za wysługę lat za okres trzech lat wstecz od dnia 14 marca 2010 r., w związku z zaliczeniem mu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Organy administracji odmówiły wypłaty, uznając, że roszczenie stało się wymagalne dopiero z dniem 17 marca 2010 r. (data uzupełnienia wniosku), a zatem nie wystąpiło przedawnienie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie daty wymagalności roszczenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej. Zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty wyrównania dodatku za wysługę lat 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2012 r. 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego S.S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Główny Straży Granicznej (dalej jako Komendant Główny SG) decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 111 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 1, art. 108 ust. 1 pkt 1 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]odmawiającą [...] S. S. naliczenia i wypłaty wyrównania dodatku za wysługę lat za okres 3 lat przed dniem 17 marca 2010 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny SG wskazał, iż [...]SG S. S. w dniu 17 stycznia 2012 r. skierował wniosek do Komendanta [...] Oddziału SG o wypłacenie mu wyrównania dodatku za wysługę lat za okres trzech lat wstecz liczonych od dnia 14 marca 2010 r. w związku z podwyższeniem tego dodatku decyzją Komendanta Głównego SG z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] z dniem 14 marca 2010 r.
Komendant [...] Oddziału SG pismem z dnia [...] lutego 2012 r. [...]poinformował wnioskodawcę, iż "należności wynikające z ustalenia na dzień 17. 03. 2010 r. prawa do dodatku za wysługę lat zostały naliczone na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2010 r. i wypłacone w dniu 1.06. 2010 r. wraz z uposażeniem za czerwiec 2010 r.". Nadto organ wyjaśnił, iż przepis stanowiący podstawę do uwzględniania przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców (2 ust. 2 pkt 4) zawarty został w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 178, poz. 1101), które weszło w życie z dniem 21 października 2008 r. Zgodnie zaś z art. 110 ustawy o Straży Granicznej, zmiana wysokości uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Zaliczenie do wysługi lat niezaliczonych wcześniej okresów następuje na dzień złożenia prośby przez zainteresowanego wraz z dokumentami potwierdzającymi te okresy. Biorąc pod uwagę powyższe organ nie znalazł podstaw prawnych do naliczenia i wypłaty wyrównania dodatku za wysługę lat za okresy sprzed dnia 17 marca 2010 r. i przypomniał, że zwiększenie wysługi decyzją nr [...] naliczono od tego dnia tj. 17 marca 2010 r. - dnia złożenia kompletnego wniosku w tej sprawie.
S. S. wniósł od powyższej decyzji (pisma) odwołanie, które zostało załatwione przez Komendanta Głównego SG postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] stwierdzającym niedopuszczalność odwołania.
Na skutek uwzględnienia skargi S. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt ll SA/Wa 1106/12 uchylił zaskarżone postanowienie.
Rozpatrując sprawę ponownie organ II instancji stwierdził brak podstaw do uwzględniania odwołania od decyzji Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] lutego 2011 r. i rozstrzygnięciem z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia Komendant Główny SG podniósł, iż S. S. został przyjęty do służby w Straży Granicznej rozkazem personalnym tego organu z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] z dniem 1 lipca 2004 r. Na dzień przyjęcia do służby została ustalona wysługa w wysokości 11 miesięcy i 20 dni. Uwzględniono bowiem zgłoszony okres służby kandydackiej w Straży Granicznej od 2 czerwca 2003 r. do 21 maja 2004 r. Dopiero w dniu 1 lutego 2010 r. [...] SG S. S. wystąpił z wnioskiem do Komendanta [...] Oddziału SG o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców z tym, że składając w dniu 17 marca 2012 r. oświadczenie uzupełnił ostatecznie swój wniosek z tą datą. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zakończyło się wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., którą Komendant Główny SG z dniem 17 marca 2010 r., tj. od dnia złożenia kompletnego wniosku w tej sprawie, ustalił mu dodatek za wysługę lat w wysokości 14% uposażenia zasadniczego. Powyższa decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1662/11oddalił skargę wymienionego funkcjonariusza oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt I OSK 479/12 oddalił skargę kasacyjną.
Odnosząc się do zasadności wniosku funkcjonariusza z dnia 17 stycznia 2012 r. o wypłacenie wyrównania dodatku za wysługę lat za okres trzech lat wstecz liczonych od dnia 14 marca 2010 r. organ przywołał treść art. 103 ust. 1, art. 104 i art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz wskazał, iż zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r., określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości przy ustalaniu wysługi lat następuje na dzień przyjęcia (lub przeniesienia) do służby. Gdy udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat następuje po dacie przyjęcia do służby stosuje się art. 110 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej stanowiący, że zmiana wysokości uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Potwierdzają to przywołane wyroki WSA w Warszawie i NSA.
Komendant Główny SG zwrócił uwagę, iż art. 111 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Wzrost uposażenia, a obecnie dodatku za wysługę lat, płatny jest miesięcznie z góry od momentu spełnienia przesłanek do jego ustalenia i wypłaty wymienionego w art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej i § 5 rozporządzenia z dnia 8 lutego 2008 r. co jest jednoznaczne z jego wymagalnością. Ustawa o Straży Granicznej nie zawiera przepisu odpowiadającego art. 120 § 1 zdanie drugie k.c. stanowiącego, że jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Na gruncie ustawy o Straży Granicznej bieg terminu przedawnienia nie może się więc rozpocząć zanim nastąpi wymagalność roszczenia. Nie może się także rozpocząć przed powstaniem roszczenia, gdy roszczenie jeszcze nie istnieje. Ustawa o Straży Granicznej nie zawiera klauzuli generalnej odsyłającej do kodeksu cywilnego w sprawach w niej nieuregulowanych.
Skoro zatem roszczenie o zaliczenie dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym stało się wymagalne z dniem 17 marca 2010 r., tj. od dnia uzupełnienia wniosku złożonego po raz pierwszy przez funkcjonariusza w tej sprawie w dniu 1 lutego 2010 r. i z tą datą ustalono wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, w ocenie organu odwoławczego, w odniesieniu do S. S., nie wystąpiło przedawnienie roszczenia w myśl art. 111 ustawy o Straży Granicznej. Przedawnienie roszczenia nastąpiłoby bowiem tylko w sytuacji, gdyby organ dysponując kompletem dokumentów nie wydał niezwłocznie decyzji w sprawie ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, lecz rozstrzygnął sprawę w późniejszym terminie. Wobec powyższego stwierdzić należało, że organ I instancji właściwie odmówił skarżącemu wypłaty należności pieniężnych za okres 3 lat wstecz w związku ze wzrostem uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
Powyższą decyzję S. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji, skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów procesowych, tj.: art. 107 § 3 k.p.a., przez nieodniesienie się do argumentów odwołania, dotyczących kwestii nierównego traktowania funkcjonariuszy SG oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., przez błędne przyjęcie daty złożenia wniosku o wyrównanie. Kwestionowanej decyzji zarzucił także naruszenie art. 111 ust. 1, art. 103 ust. 1, 108 ust. 1 pkt 1 i 110 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, przez błędne przyjęcie, że sporne roszczenie stało się wymagalne w dniu 17 marca 2010 r. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez nieuzasadnione pozbawienie strony wyrównania w sytuacji, gdy Straż Graniczna wypłaca wyrównania innym funkcjonariuszom.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 656/13 oddalił skargę S. S. na decyzję Komendanta Głównego SG z dnia [...] maja 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną S. S. i wyrokiem z dnia 22 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2062/13 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż powody, dla których Sąd I instancji oddalił skargę nie zostały przedstawione w sposób pełny i zrozumiały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi S. S. zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia – decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, iż skarga S. S. jest zasadna.
W sprawie bezspornym pozostaje, iż Komendant Główny SG decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] ustalił [...] S. S.dodatek za wysługę lat w wysokości 14% uposażenia zasadniczego z dniem 17 marca 2010 r., tj. od dnia złożenia kompletnego wniosku w tej sprawie. Zaś wnioskiem z dnia 17 stycznia 2012 r. skarżący zwrócił się do właściwego organu SG o wypłacenie mu wyrównania dodatku za wysługę lat za okres trzech lat wstecz liczonych od dnia 14 marca 2010 r.
Organy orzekające w sprawie zgodnie przyjęły, iż brak ku temu podstaw, albowiem roszczenie skarżącego o zaliczenie dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym stało się wymagalne z dniem 17 marca 2010 r. tj. od dnia uzupełnienia wniosku złożonego po raz pierwszy przez funkcjonariusza w tej sprawie w dniu 1 lutego 2010 r. i z tą datą ustalono wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Zatem w analizowanym przypadku nie wystąpiło przedawnienie roszczenia w myśl art. 111 ustawy o Straży Granicznej, bowiem organ wydał niezwłocznie decyzję określającą wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na datę uzasadniającą tę zmianę.
Kwestią sporną pozostaje więc ustalenie w jakiej dacie następuje wymagalność przedmiotowego roszczenia, a co się z tym wiąże 3 letni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 111 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.
Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 ze zm. – wg stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, funkcjonariusze otrzymują dodatek za wysługę lat w wysokości uzależnionej od okresów służby, o których mowa w art. 106.
Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 6 wydanego na podstawie delegacji ustawowej (art. 106 ustawy o Straży Granicznej) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 178, poz. 1101), do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej, zalicza się inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Owe inne okresy ustala art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310).
W świetle postanowień § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, zaliczenia okresów, o których mowa w § 1, oraz ustalenia wysługi lat dokonuje się po raz pierwszy na dzień przyjęcia funkcjonariusza do służby w Straży Granicznej, albo przeniesienia funkcjonariusza do służby w Straży Granicznej na podstawie art. 31a ust. 1 ustawy, w rozkazie personalnym zawierającym rozstrzygnięcie w sprawie przyznania funkcjonariuszowi dodatku za wysługę lat po raz pierwszy. Zaś w świetle § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, zaliczenie do wysługi lat okresów nieuzwględnionych w rozkazie, o którym mowa w ust. 1, oraz nowe ustalenie wysługi lat następuje, na udokumentowany wniosek funkcjonariusza, w rozkazie personalnym zawierającym rozstrzygnięcie w sprawie przyznania funkcjonariuszowi dodatku za wysługę lat.
Przepis art. 111 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej stanowi, iż roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie dokonały błędnej interpretacji powołanych przepisów w odniesieniu do daty wymagalności tego typu roszczeń, a co się z tym wiąże liczonego od niej 3-letniego terminu przedawnienia, o jakim mowa w art. 111 ust.1 ustawy o Straży Granicznej. Nie można bowiem zgodzić się z organem, że skutek w postaci powstania przedmiotowego roszczenia powstaje z chwilą złożenia w komórce organizacyjnej jednostki SG wniosku wraz z dokumentami potwierdzającymi okresy zaliczane do wysługi lat.
Dostrzec należy, iż przedawnienie roszczenia polega na tym, że po upływie określonego prawem czasu dłużnik może odmówić zapłaty. Innymi słowy upływ terminu przedawnienia powoduje niemożność skutecznego dochodzenia roszczenia. Prawo do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat związane jest ze spełnieniem przesłanki w postaci przepracowania określonego czasu pracy, a decyzja określająca prawo do wzrostu z tytułu wysługi ma charakter deklaratoryjny, co wynika z przepisów powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r., zwłaszcza z § 5 ust. 1 i 2. Okoliczność, że Funkcjonariusz SG złożył dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi później niż w dacie przyjęcia do służby, tak jak miało to miejsce w sprawie, nie skutkuje jednak tym, że jego roszczenie rozpoczyna swój bieg dopiero od daty złożenia wniosku i nie może dotyczyć okresu wcześniejszego.
Stosownie do art. 111 ust. 1 ustawy o SG prawo do uposażenia ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Z art. 111 ust. 3 pkt 1 ustawy wynika, że bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki SG, upoważnionym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.
Oprócz art. 111 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, określającego 3 letni termin przedawnienia, należy także uwzględniać art. 111 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, regulujący kwestię przerwania biegu przedawnienia. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że dzień złożenia przez funkcjonariusza udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki SG przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. W konsekwencji funkcjonariusz SG traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez niego czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.
Powyższe zdaje się potwierdzać wyrok NSA z dnia 27 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2323/13, który wprawdzie dotyczy pragmatyki policyjnej, jednakże poprzez zbieżność regulacji prawnych z ustawą o Straży Granicznej, posiłkowo w niniejszej sprawie ma zastosowanie. W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził, iż "(...) policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. W przypadku, gdy już w dacie przyjęcia do służby legitymuje się on wymaganą wysługą lat, to już z tym dniem nabywa przedmiotowe uprawnienie. Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Wydana w tym przedmiocie decyzja (rozkaz personalny) ma zatem charakter deklaratoryjny. (...) policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Nie oznacza to jednak, że z tą chwilą powstaje po stronie organów Policji obowiązek realizacji świadczenia. Obowiązek ten istnieje potencjalnie i warunkowo. Uruchomienie przez policjanta jego prawa następuje poprzez złożenie wniosku, a następnie wydanie stosownej decyzji (rozkazu personalnego). Przy czym zauważyć należy, iż te czynności nie stanowią podstawy nabycia prawa do realizacji roszczenia, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów stanowi natomiast podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, a więc przerywa bieg przedawnienia".
W ocenie Sądu, podobne brzmienie art. 107 ustawy o Policji i art. 111 ustawy o Straży Granicznej, czyni powyższą wykładnię NSA aktualną także w odniesieniu do powołanego przepisu ustawy o Straży Granicznej. Z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariusz posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Oznacza to, że funkcjonariusz nabywa prawo do wzrostu uposażenia z tytułu większej wysługi lat, nie z dniem złożenia wniosku o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat, ale wcześniej. Prawo to istniało już w dniu przyjęcia do służby, a ponieważ przerwanie biegu przedawnienia tego prawa zostało dokonane z datą złożenia wniosku, to termin nabycia prawa należnego funkcjonariuszowi do wyższego uposażenia z tytułu wysługi lat winien uwzględniać okres nieprzedawniony (3 lata przed złożeniem wniosku). Mając na względzie, że S. S. został przyjęty do służby w dniu 21 czerwca 2004 r., dzień ten będzie w tym konkretnym przypadku także terminem nabycia prawa do wzrostu uposażenia. Określenie skarżącemu decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] dodatku za wysługę lat w wysokości 14 % uposażenia zasadniczego, nie pozbawia skarżącego roszczenia o wypłatę wyrównania za 3 lata wstecz.
Skoro zatem zaskarżona, jak i decyzja ją poprzedzającą zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd był zobligowany do wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego. Komendant Główny SG będzie obowiązany ponownie rozpoznać sprawę skarżącego o wypłatę wyrównania dodatku za wysługę lat za okres 3 lat biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sądu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 209 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło