II SA/Wa 1118/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-04
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ukończenie studiów wyższych magisterskich w zakresie pedagogiki pracy kulturalno-oświatowej oraz studiów podyplomowych z logopedii i terapii pedagogicznej, przy jednoczesnym wieloletnim zatrudnieniu na stanowisku pedagoga szkolnego i posiadaniu stopnia nauczyciela mianowanego, spełnia wymogi kwalifikacyjne do nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i zasadę wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), nie dokonując wnikliwej analizy wykształcenia skarżącej w kontekście wymogów kwalifikacyjnych do zajmowania stanowiska pedagoga szkolnego. Odmowa nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego oparta na przepisach określających zadania pedagoga, bez analizy merytorycznej wykształcenia i bez wyjaśnienia, dlaczego studia skarżącej nie są uznawane za zbliżone do pedagogiki ogólnej, jest nieuzasadniona. Dodatkowo, fakt posiadania przez skarżącą stopnia nauczyciela mianowanego, który nie był kwestionowany przez organy nadzoru pedagogicznego, powinien być uwzględniony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nadania W. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Kurator Oświaty oraz Minister Edukacji Narodowej uznali, że skarżąca nie posiada wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska pedagoga szkolnego, mimo ukończenia studiów magisterskich z pedagogiki pracy kulturalno-oświatowej i studiów podyplomowych z logopedii i terapii pedagogicznej, a także posiadania stopnia nauczyciela mianowanego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Edukacji Narodowej oraz poprzedzającą ją decyzję Kuratora Oświaty i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung Joanna Kube Protokolant Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
[...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej powoływana jako kpa) oraz art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm. – dalej zwanej Karta Nauczyciela lub ustawa KN), odmówił W. G. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela warunkiem nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego jest posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy KN, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego, uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Kwalifikacje nauczycieli zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1288 ze zm.). Wymogi kwalifikacyjne zależą od nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć oraz typu szkoły, w jakiej nauczyciel jest zatrudniony. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia stanowisko nauczyciela w szkole ponadgimnazjalnej może zajmować osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia: 1) studiów magisterskich na kierunku (ewentualnie w specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne albo 2) studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Kierunkiem studiów zgodnym ze stanowiskiem pedagoga szkolnego jest pedagogika ogólna. Natomiast przez kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć należy rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć.
W. G. zatrudniona jest w pełnym wymiarze zajęć w Zespole Szkół Zawodowych w O. na stanowisku pedagoga szkolnego. Od dnia [...] lipca 2001 r. decyzją nr [...] posiada stopień nauczyciela mianowanego. Obecnie ubiega się o nadanie jej stopnia nauczyciela dyplomowanego po odbyciu w okresie od dnia 1 września 2003 r. do dnia 31 maja 2006 r. stażu zakończonego pozytywną oceną jej dorobku zawodowego, dokonaną w dniu [...] lipca 2006 r. przez dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych w O. W. G. legitymuje się dyplomem ukończenia w dniu 18 grudnia 1990 r. w Filii Uniwersytetu [...] studiów wyższych magisterskich w zakresie pedagogiki pracy kulturalno - oświatowej oraz dyplomem ukończenia w dniu 26 czerwca 1996 r. studiów podyplomowych w zakresie logopedii i terapii pedagogicznej.
Reasumując organ uznał, że W. G. posiada zatem kwalifikacje do pracy kulturalno – oświatowej, a ponadto tytuł logopedy oraz uprawnienia do prowadzenia terapii pedagogicznej. Nie dysponuje natomiast kwalifikacjami do zajmowania stanowiska pedagoga szkolnego, a zatem kwalifikacjami warunkującymi nadanie jej stopnia nauczyciela dyplomowanego.
Minister Edukacji i Nauki po rozpatrzeniu odwołania W. G. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela, utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2007 r. Organ odwoławczy, podzielając stanowisko wyrażone w powyższej decyzji, podkreślił, iż niespełnienie przez nauczyciela wymagań kwalifikacyjnych uzasadnia odmowę nadania mu kolejnego stopnia awansu zawodowego. Wniosek taki wynika z art. 9b ust. 6 Karty Nauczyciela, który stanowi, że w przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego, właściwy organ wydaje decyzję o odmowie nadania takiego certyfikatu. Organ odwoławczy powołując się na przepisy § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. Nr 11, poz. 114), w których określone zostały zadania pedagoga szkolnego stwierdził, że z analizy indeksu nauczycielki wynika, że program jej studiów nie obejmował metodyki pedagogiki szkolnej, pracy opiekuńczo-wychowawczej oraz praktyki w szkole. Dlatego też jego zdaniem, program studiów magisterskich, które ukończyła W. G. nie umożliwiał uzyskania przez nią wiedzy i umiejętności odpowiednich do zajmowania stanowiska pedagoga szkolnego. Tym samym organ nie uznał ukończonych przez W. G. studiów w zakresie pedagogiki pracy kulturalno – oświatowej za zbliżone do pracy na stanowisku pedagoga szkolnego.
Organ stwierdził również, że uprawnień do pracy na stanowisku pedagoga szkolnego nie dają też ukończone przez W. G. studia podyplomowe z zakresu logopedii i terapii pedagogicznej. Studia te uprawniają jedynie do pracy na stanowisku logopedy oraz prowadzenia zajęć korekcyjno-kompensacyjnych w szkole, pod warunkiem posiadania przygotowania pedagogicznego (§ 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 10 września 2002 r.). W. G. nie legitymuje się zaś dokumentem potwierdzającym posiadanie przygotowania pedagogicznego do pracy w szkole (§ 1 pkt 3 rozporządzenia). Reasumując organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy nadania W. G. stopnia nauczyciela dyplomowanego.
W. G. zaskarżyła powyższą decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela oraz art. 70 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że w 2001 r. otrzymała stopień nauczyciela mianowanego. Przez 11 lat pracy otrzymywała liczne pochwały i nagrody. [...], a później [...] Kurator Oświaty zatwierdzali arkusze organizacyjne na dany rok szkolny i nigdy nie kwestionowali jej kwalifikacji. Organy błędnie ponadto przyjęły, że w czasie studiów magisterskich nie miała przedmiotów z zakresu pedagogiki i psychologii. Tymczasem program jej studiów obejmował między innymi psychologię wychowawczą i społeczną, metody badań pedagogicznych, pedagogikę społeczną, pedagogikę porównawczą oraz psychologię pracy i twórczości.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w swej decyzji oraz podkreślając, że nauczyciel może otrzymywać kolejne stopnie awansu zawodowego tylko na podstawie i zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 155/08, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Edukacji Narodowej oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Kuratora Oświaty.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego jest dwuinstancyjnym postępowaniem administracyjnym, które kończy się wydaniem decyzji w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego (art. 9b ust. 4 i ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela). Jest ono kilkuetapowe i w przypadku nauczyciela mianowanego obejmuje między innymi uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej (art.9b ust. 1 ustawy KN).
Stosownie do art. 9b ust. 2 ustawy KN komisje kwalifikacyjne przeprowadzają postępowanie kwalifikacyjne na wniosek nauczyciela skierowany do właściwego organu, o którym mowa w ust. 4 pkt 2-4 powyżej określonej ustawy.
Skarżąca skierowała wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego do [...] Kuratora Oświaty, jako organu sprawującego nadzór pedagogiczny (art. 9b ust. 4 pkt 3 Karty Nauczyciela). Do wniosku załączyła dokumentację wymaganą przepisami ustawy - Karta Nauczyciela oraz dokumentację, o której mowa w § 9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2004 r. Nr 260, poz. 2593), potwierdzającą, w jej ocenie, spełnienie wymagań określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia. Postępowanie kwalifikacyjne rozpoczyna się od analizy formalnej dokumentacji załączonej do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego (§ 8 ust. 5 w zw. z § 7 rozporządzenia). W przypadku, gdy wniosek lub dokumentacja nie spełniają wymagań formalnych, organ nadający stopień awansu zawodowego określa szczegółowo stwierdzone braki i wyznacza termin ich uzupełnienia.
Zdaniem Sądu I instancji żaden z przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli oraz ustawy – Karta Nauczyciela, nie uprawnia do stwierdzenia, że postępowanie kwalifikacyjne, jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, w tym art. 64 § 2 kpa. Postępowanie kwalifikacyjne, mające swój początek w analizie formalnej wniosku i dokumentów, jest tylko etapem "wstępnym" właściwego postępowania administracyjnego, które kończy się wydaniem przez właściwy organ administracji publicznej decyzji o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Zatem na tym etapie postępowania kwalifikacyjnego, wszczętego wnioskiem nauczyciela organ nadający stopień awansu zawodowego nie jest uprawniony do wydania orzeczenia kończącego postępowanie administracyjne.
W niniejszej sprawie [...] Kurator Oświaty dokonał analizy i wydał decyzję, która swym zakresem wykraczała poza analizę formalną wniosku i załączonych do niego dokumentów. Zdaniem Sądu, ocena wymagań formalnych wniosku i załączonych dokumentów dokonywana przez organ nadający stopień awansu zawodowego, nie może na tym etapie postępowania, prowadzić do analizy merytorycznej nadesłanych dokumentów. Dokumenty te podlegają badaniu przez komisję kwalifikacyjną, która przed zajęciem stanowiska w kwestii udzielenia lub odmowy udzielenia akceptacji, również może wezwać do uzupełnienia ujawnionych braków. W ocenie WSA w Warszawie [...] Kurator Oświaty rozstrzygnął więc sprawę z pominięciem obowiązującego trybu postępowania. Organ ten nie ograniczył się do rozpoznania wyłącznie kwestii formalnoprawnych, lecz zarówno pod "względem formy, jak i treści" wykroczył poza zakres swoich uprawnień wynikających z "§ 8 ust. 6" rozporządzenia w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. Również Minister Edukacji Narodowej, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, naruszył przepisy postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Od tego wyroku Minister Edukacji Narodowej wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 1 czerwca 2009 r. o sygnaturze akt I OSK 996/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uchylając zaskarżony wyrok Sąd wskazał, że akceptacja komisji kwalifikacyjnej warunkuje uzyskanie certyfikatu, ale nie przesądza jeszcze o jego otrzymaniu. Nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego jest możliwe w przypadku zaistnienia łącznie trzech warunków, o których mowa w art. 9b ust. 1 ustawy KN. Niespełnienie nawet jednej z tych przesłanek obliguje organ decyzyjny do odmowy wydania certyfikatu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu Sądu I instancji, iż analiza formalna wniosku (§ 11 ust. 1 rozporządzenia) może ograniczać się tylko do badania braków formalnych, oraz że w każdym przypadku organ zobowiązany jest do powołania komisji kwalifikacyjnej. NSA zauważył bowiem, że komisja kwalifikacyjna analizuje wyłącznie dorobek zawodowy nauczyciela. Nie ocenia natomiast przewidzianych w art. 9b ust. 1 ustawy KN wymagań kwalifikacyjnych wnioskodawcy. Uprawnienia w tym ostatnim zakresie posiada wyłącznie organ decyzyjny, a zatem to ten organ sprawdza czy nauczyciel posiada wymagane kwalifikacje i sprawdzenia takiego dokonuje w ramach formalnej analizy wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego. Powołanie komisji kwalifikacyjnej jest więc obligatoryjne wówczas, gdy nauczyciel odbył wymagany staż zakończony pozytywną oceną dorobku zawodowego i spełnia niezbędne wymogi kwalifikacyjne. W przeciwnym razie, niecelowe jest zasięganie opinii komisji kwalifikacyjnej. Nieposiadanie stosownych kwalifikacji wyklucza w ogóle możliwość nadania nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego, a w konsekwencji nie jest uzasadnione uruchomianie postępowania przed komisją kwalifikacyjną.
Sąd I instancji, uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Edukacji Narodowej i decyzję organu I instancji o odmowie nadania skarżącej stopnia nauczyciela dyplomowanego wyłącznie z uwagi na niepowołanie przez [...] Kuratora Oświaty komisji kwalifikacyjnej, dokonał zatem błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował wskazane przepisy prawa materialnego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zawiera częściowo usprawiedliwione podstawy prawne i uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku.
W tej sytuacji zobowiązał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do ponownego rozpoznania skargi W. G. i wnikliwej oceny legalności zaskarżonej przez nią decyzji o odmowie nadania jej stopnia nauczyciela dyplomowanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia, czy skarżąca spełnia wymagania kwalifikacyjne do nadania jej stopnia nauczyciela dyplomowanego w sytuacji, w której mając ukończone w dniu 18 grudnia 1990 r. w Filii Uniwersytetu [...] studia wyższe magisterskie w zakresie pedagogiki pracy kulturalno – oświatowej oraz ukończone w dniu 26 czerwca 1996 r. studia podyplomowe w zakresie logopedii i terapii pedagogicznej, od roku 1996 r. zatrudniona jest w Zespole Szkół Zawodowych w O. w pełnym wymiarze godzin na stanowisku pedagoga szkolnego i od [...] lipca 2001 r. legitymuje się stopniem nauczyciela mianowanego.
Przypomnieć należy, że [...] Kurator Oświaty odmawiając skarżącej nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego oparł swoje rozstrzygnięcie o przepisy art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i art. 9b ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) i wskazał, że nauczycielowi, który nie spełnia warunków wymienionych w art. 9b ust. 1, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 9b ust. 1 ustawy warunkiem nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela oraz odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego i uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Kwalifikacje nauczycieli zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1288 ze zm.). Wymogi kwalifikacyjne zależą od nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć oraz typu szkoły, w jakiej nauczyciel jest zatrudniony. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia stanowisko nauczyciela w szkole ponadgimnazjalnej może zajmować osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia: 1) studiów magisterskich na kierunku (ewentualnie w specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne albo 2) studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Kierunkiem studiów zgodnym ze stanowiskiem pedagoga szkolnego jest pedagogika ogólna. Natomiast przez kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć należy rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć.
Organ I instancji odmawiając skarżącej nadania jej stopnia nauczyciela dyplomowanego stwierdził jedynie, że kierunkiem zgodnym do zajmowanego stanowiska pedagoga szkolnego w szkole jest pedagogika ogólna, zaś analiza indeksu skarżącej nie pozwala przyjąć, że posiada ona wystarczające kwalifikacje do zajmowania stanowiska pedagoga szkolnego.
Z kolei organ II instancji rozpoznając odwołanie od tej decyzji poza przypomnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy stwierdził, że w jego ocenie nie można uznać studiów w zakresie pedagogiki pracy kulturalno – oświatowej, ukończonych przez skarżącą w 1990 r. za zbliżone do pracy na stanowisku pedagoga szkolnego i na uzasadnienie swojego stanowiska przywołał treść § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno – pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. Nr 11, poz. 114). Po przywołaniu treści tego przepisu organ odwoławczy stwierdził, że z analizy indeksu skarżącej wynika, że program jej studiów nie obejmował zagadnień metodyki pedagogiki szkolnej, pracy opiekuńczo – wychowawczej oraz praktyki w szkole. Wskazać należy, że zgodnie z § 15 ust. 3 do zadań pedagoga należy w szczególności:
1) rozpoznawanie indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowanie przyczyn niepowodzeń szkolnych;
2) określanie form i sposobów udzielania uczniom, w tym uczniom z wybitnymi uzdolnieniami, pomocy psychologiczno-pedagogicznej, odpowiednio do rozpoznanych potrzeb;
3) organizowanie i prowadzenie różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli;
4) podejmowanie działań wychowawczych i profilaktycznych wynikających z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki, o których mowa w odrębnych przepisach, w stosunku do uczniów, z udziałem rodziców i nauczycieli;
5) wspieranie działań wychowawczych i opiekuńczych nauczycieli, wynikających z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki, o których mowa w odrębnych przepisach;
6) planowanie i koordynowanie zadań realizowanych przez szkołę na rzecz uczniów, rodziców i nauczycieli w zakresie wyboru przez uczniów kierunku kształcenia i zawodu, w przypadku gdy w szkole nie jest zatrudniony doradca zawodowy;
7) działanie na rzecz zorganizowania opieki i pomocy materialnej uczniom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej.
Analizując stanowisko organu, który odmówił skarżącej nadania jej stopnia nauczyciela dyplomowanego, uznając, że jej kwalifikacje nie spełniają przesłanek z art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela w związku z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 10 września 2002 r., i że kierunek jej studiów nie jest zbliżony do kierunku studiów pedagogika ogólna, to zupełnie niezrozumiałe dla Sądu jest formułowanie takiego poglądu organu w oparciu o przepisy rozporządzenia określające w § 15 ust. zadania pedagoga. Organ nie wyjaśnił różnic jakie zachodzą pomiędzy kierunkiem studiów skarżącej a kierunkiem pedagogika ogólna, na który zresztą sam się powołał w uzasadnieniu swojej decyzji. Niezrozumiałe jest zatem również stwierdzenie organu o braku w programie studiów skarżącej zagadnień metodyki pedagogiki szkolnej, pracy opiekuńczo – wychowawczej oraz praktyki w szkole. Stwierdzenia te są gołosłowne i nie poparte żadną analizą. Takie stanowisko organu uniemożliwiło w istocie Sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia kwalifikacji skarżącej.
Wskazać należy, że takie działanie organów pierwszej, jak i drugiej instancji naruszają dyspozycję przepisów art. 6 – 8 kpa i uregulowanych w nich zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Szczególnie rażące jest naruszenie unormowanej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 45).
Organ miał obowiązek dokonać wnikliwej analizy wykształcenia skarżącej szczególnie w sytuacji, gdy uznał, że nie spełnia ona tych wymogów. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art. 75 kpa) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy.
Ponadto, rozpoznając niniejszą sprawę, wskazać należy, że niezrozumiałe jest stanowisko organu, który oceniając kwalifikacje skarżącej wymagane do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego, w charakterze pedagoga szkolnego zakwestionował te kwalifikacje w sytuacji, gdy W. G. otrzymała w 2001 r. stopień awansu zawodowego, jakim było nadanie jej stopnia nauczyciela mianowanego. Przypomnieć należy, że stopień awansu zawodowego nauczyciela jest rodzajem "certyfikatu" zawodowego, wydanego w trybie decyzji administracyjnej, potwierdzającej pewne uprawnienia w tym zakresie, pochodzące od władzy publicznej, skutkujące wobec wszystkich pracodawców. Nie jest to wobec tego akt pracodawcy, wydany w ramach łączącego go z nauczycielem stosunku pracy. Ten "certyfikat" daje generalne uprawnienie do zatrudnienia w rodzajach i typach szkół w nim określonych (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 19 grudnia 2001 r., OPS 12/01 – ONSA 2002/2/101). Przypomnieć należy również, że uprawnienia skarżącej nie były nigdy kwestionowane przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, mimo iż takie uprawnienia posiadała zgodnie z art. 31 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2009 r. Nr 9, poz. 1).
Naruszenie wskazanych wyżej zasad postępowania oznacza, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne uznać należy za przeprowadzone w sposób wadliwy. Jak wynika z powyższej analizy, przy wydaniu zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, zgodnie z którymi organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Następnie - zgodnie z art. 107 § 3 kpa – wskazać w uzasadnieniu decyzji dowody, na podstawie których uznał istotne okoliczności za ustalone oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiary i mocy dowodowej.
Dodać należało, że ocena dowodów, którą organ administracji jest zobowiązany zawrzeć w uzasadnieniu decyzji, umożliwia kontrolę sądową w zakresie tego, czy zostały podjęte - jak tego wymaga art. 7 kpa – działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający uzupełni materiał dowodowy w zakresie szczegółowego porównania kierunków studiów pedagogika ogólna z poziomem wykształcenia skarżącej i na tej podstawie ustali, czy kierunek studiów skarżącej jest zbliżony z kierunkiem studiów właściwym do wykonywania zawodu pedagoga szkolnego. Następnie organ orzekający oceni, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, które wymieniono wyżej, zostały udowodnione. W uzasadnieniu wskaże, na podstawie jakich dowodów uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich powodów ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich przyczyn odmówił wiary poszczególnym dowodom.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło