II SA/Wa 1159/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego 1) oddala skargę 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz pełnomocnika z urzędu adw. K. W. kwotę zł 240 (dwieście czterdzieści zł) powiększoną o 22% podatku od towaru i usług w kwocie 52.80 (pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] zobowiązującą I. S. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...]. W motywach uzasadnienia organ podał, że I. S. zamieszkuje w wyżej wymienionym lokalu pozostającym w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Wskazał, że mieszkanie to zostało przydzielone w 1958 r. J. R., a do zamieszkania z głównym najemcą uprawnieni byli żona H. R. oraz dzieci I. R. (aktualnie S.) oraz A. R. Wskazał też, że główny najemca J. R. zmarł [...] grudnia 1989 r., a jego żona H. R. zmarła [...] grudnia 2008 r. W dniu [...] stycznia 2009 r. I. S. zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o uregulowanie stanu prawnego jej zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu lub o zmianę mieszkania na mniejsze. Organ pismem z dnia [...] lutego 2009 r. poinformował zainteresowaną o odmownym załatwieniu jej wniosku, wszczynając jednocześnie postępowanie administracyjne o opróżnienie zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego. Komendant Wojewódzki Policji w K. powoływaną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. zobowiązał skarżącą do opróżnienia przedmiotowego lokalu i decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji – Komendanta Głównego Policji. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ podał art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), który stanowi, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 (m.in. będącego w dyspozycji Policji), przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Organ podkreślił, że powołany przepis stanowi samoistną podstawę do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, będącego w zasobach Policji. Wyjaśnił jednocześnie, że art. 88 i art. 98 cyt. ustawy o Policji, przyznaje uprawnienie do lokalu mieszkalnego policjantowi w służbie stałej i policjantowi zwolnionemu ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Wskazał też, że zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ww. ustawy, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Komendant Główny Policji podkreślił, że I. S. nie była funkcjonariuszem Policji, ani nie mieści się w kręgu osób uprawnionych do uzyskania renty rodzinnej po zmarłym emerycie – J. R., zatem uznać ją należało za osobę nieuprawnioną do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w K., przy ul. [...], co w konsekwencji zobowiązywało organ do wydania orzeczenia o opróżnieniu przedmiotowego lokalu. Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. stała się przedmiotem skargi I. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła, że w trakcie postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego naruszony został art. 6, 7, 10, 77, 80 oraz art. 107 § 3 Kpa. Skarżąca podniosła też, że w sposób niedostateczny został wyjaśniony stan faktyczny, oraz że w toku postępowania organy pominęły przedstawiane przez nią dowody. Jednocześnie I. S. przytoczyła casus osoby, która według niej była w analogicznej sytuacji prawnej i z którą to osobą organ zawarł umowę najmu lokalu pozostającego w zasobach Komendy Wojewódzkiej Policji w K. Twierdziła, że odmienne rozstrzyganie spraw w identycznym stanie faktycznym i prawnym jest dla niej całkowicie niezrozumiałe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoje wcześniejsze ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Przepis ten stanowi zatem samodzielną podstawę do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego będącego w zasobach Policji. Jednocześnie stosownie do postanowień art. 98 cyt. wyżej ustawy, policjant zwolniony ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (...), zachowuje prawo do przydzielonego lokalu mieszkalnego według norm powszechnie obowiązujących lub może być przeniesiony do zamiennego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach (§ 2). Stosownie natomiast do art. 24 tej ustawy, renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) – tj. dzieciom własnym, dzieciom drugiego małżonka, dzieciom przysposobionym przez emeryta policyjnego do ukończenia 16 lat, do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa wyżej (art. 67 ust. 1 pkt 1 oraz art. 68 ust. 1 pkt 1 – 3 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Bezsporne w sprawie jest, iż skarżąca zajmuje lokal pozostający w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. bez tytułu prawnego. Skarżąca nie kwestionuje też ustaleń organu, że nie jest osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym ojcu policjancie. Nie jest również i nie była funkcjonariuszem Policji. Zasadnie zatem w oparciu o wyżej powołane przepisy organ uznał, że I. S. nie posiada tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K., a tym samym jest osobą nieuprawnioną do jego zajmowania. Podkreślić też należy, iż art. 29 ust. 3 ustawy emerytalnej nie kreuje jakiegoś dożywotniego prawa sui generis do lokalu zastępczego, abstrahującego od uprawnień mieszkaniowych określonych w przepisach ustawy o Policji, o dodatkowe prawa, które miałyby zostać zrealizowane przez organy Policji. Przypomnieć należy, iż zasadniczą funkcją tych przepisów – jest zapewnienie lokalu mieszkalnego policjantom, a nie pomoc (po ich śmierci) dorosłym dzieciom z uwagi na ich trudną sytuację mieszkaniową czy zdrowotną. Pomoc taka – jako wyjątek od zasadniczej funkcji przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej dla policjantów - przysługuje dzieciom tylko przez czas pobierania renty rodzinnej. Także uprawnienia rencistów i emerytów policyjnych są ograniczone względem uprawnień funkcjonariuszy czynnych. Taką wykładnię art. 29 ustawy emerytalnej potwierdzają przepisy ustawy o Policji. I tak, art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, wprowadzony nowelą z dnia 27 lipca 2001 r., zawiera kategoryczny nakaz wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, gdy osoba go zajmująca nie posiada do niego żadnego tytułu prawnego. Powyższy nakaz nie jest uwarunkowany wcześniejszym przydzieleniem, i to przez organy Policji, lokalu zastępczego. Brak tytułu prawnego skarżącej do przedmiotowego lokalu obligował zatem organy do wydania takiej decyzji. Oceny prawnej przedmiotowej sprawy nie mogła zatem zmienić załączona do akt postępowania administracyjnego dokumentacja medyczna, gdyż z niej nie można wywodzić jakichkolwiek uprawnień do zajmowania przez skarżącą przedmiotowego lokalu. Jednocześnie przyznać należy rację organowi, że brak było podstaw prawnych do "przekwaterowywania" jej do innego lokalu, lub zastosowania przepisu zobowiązującego organ do zawarcia z nią umowy najmu zajmowanego lokalu. Dodatkowo wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Stosownie do art. 3 ust. 2 tej ustawy do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów stosuje się przepisy tej ustawy, jeśli odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Takim odrębnym przepisem jest art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który zobowiązuje do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu zajmowanego bez tytułu prawnego. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie można było zgodzić się z zarzutem, iż organy w toku postępowania naruszyły zasady praworządności, zwłaszcza brak jest podstaw do uznania, że kierowały się one jakimikolwiek pozaprawnymi kryteriami przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Odmienne rozstrzygnięcie (w analogicznej zdaniem skarżącej sprawie) nie oznacza, że przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta niezgodnie z przepisami prawa. Podkreślić należy, iż ocenie Sądu podlega tylko zaskarżona decyzja wydana w sprawie indywidualnej, której stroną jest skarżąca. Nie można się również zgodzić z zarzutem skarżącej, iż organy administracji nie wzięły pod uwagę zgłaszanych przez nią wniosków dowodowych. Stan zdrowia skarżącej i dowody na tę okoliczność pozostawały bowiem bez wpływu dla oceny uprawnień do lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji. Ponownie podkreślić należy, iż lokale te przeznaczone są do zaspokojenia potrzeb funkcjonariuszy Policji i emerytów policyjnych. Ustawodawca precyzyjnie określił krąg osób uprawnionych do zajmowania lokalu po zmarłym emerycie policyjnym. Bezsporne jest, że skarżąca nie była uprawniona (w dacie śmierci funkcjonariusza) ani do renty rodzinnej, ani do renty policyjnej, o której mowa w art. 29 cyt. wyżej ustawy. W ocenie Sądu nie budzi również zastrzeżeń ustalenie przez organy stanu faktycznego sprawy oraz sposób zgromadzenia dowodów umożliwiających jej prawidłowe rozstrzygnięcie. Wbrew twierdzeniom skargi organy nie ograniczyły się jedynie do oceny dowodów dostarczonych przez skarżącą. Jak wynika z akt postępowania organy dysponowały w całości dokumentami niezbędnymi do rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu stronie skarżącej zapewniony został dostęp do akt postępowania i w tym zakresie skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa, poprzez zapoznanie się z aktami sprawy na etapie postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie w wysokości 240 zł powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.