II SA/Wa 1160/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-25
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny działający na podstawie substytucji od adwokata wyznaczonego z urzędu może domagać się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu?Ratio decidendi
Radca prawny działający na podstawie substytucji od adwokata wyznaczonego z urzędu nie może samodzielnie domagać się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Koszty te przysługują wyłącznie pełnomocnikowi wyznaczonemu przez właściwą korporację (adwokacką lub radcowską), a udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie zmienia osoby uprawnionej do otrzymania wynagrodzenia ani nie uprawnia substytuta do składania wniosków w jego imieniu.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożył radca prawny działający na podstawie substytucji od adwokata wyznaczonego z urzędu do reprezentowania strony w postępowaniu przed NSA. Strona skarżąca była małoletnia, a jej przedstawicielem ustawowym był T. P. Adwokat K. S. została wyznaczona z urzędu, a następnie udzieliła substytucji r.pr. W. B. Skarga kasacyjna została wniesiona przez adw. K. S., a na rozprawie przed NSA reprezentował stronę r.pr. W. B., który domagał się zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku r.pr. W. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. P., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego T. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r. zostało przyznane stronie skarżącej – małoletniej K. P., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego T. P. – prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (k-18 akt sprawy).
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła w niniejszej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adw. K. S. (k-28 akt sprawy).
W trakcie postępowania zostało złożone do akt pełnomocnictwo substytucyjne dla r.pr. W. B. (k-67, 101 akt sprawy).
Adwokat K. S. wniosła w imieniu skarżącej – pismem z dnia 10 lutego 2014 r. (k-84 akt sprawy) – skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt 1160/13 (k-60 akt sprawy) i wniosła m.in. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego świadczonego z urzędu (k-86 akt sprawy).
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 27 czerwca 2014 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 818/14, z wniesionej skargi kasacyjnej, skarżącą reprezentował r.pr. W. B., z substytucji adw. K. S. (k-102 akt sprawy), który poparł wniesioną skargę kasacyjną oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Ponadto wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Należy podkreślić, że powołany wyżej art. 250 cytowanej ustawy jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik. Przez wyznaczonego adwokata, czy radcę prawnego rozumieć należy adwokata/radcę prawnego wskazanego przez właściwą Okręgową Radę Adwokacką, czy właściwą Okręgową Izbę Radców Prawnych (vide: postanowienie NSA z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 184/10).
W niniejszej sprawie ORA w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla strony skarżącej wyznaczyła adw. K. S. (k-28 akt sprawy).
Należy stwierdzić, iż przyznanie – wyznaczonemu pełnomocnikowi – kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego pełnomocnika. Pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do uznania, że substytut staje się pełnomocnikiem pełnomocnika strony, który udzielił substytucji. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje bowiem zwolnienia wyznaczonego przez ORA w [...] adwokata od udzielenia pomocy prawnej z urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika i to niezależnie od tego, czy domaga się on przyznania wynagrodzenia na rzecz wyznaczonego pełnomocnika, czy też na swoją rzecz. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku jedynie pomiędzy substytutem i stroną (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZP 27/06, Lex nr 182874, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I CZ 78/06, Lex nr 276382). Natomiast w wyniku powyższego nie następuje zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu i wyznaczonego przez właściwą korporację. Również wymagane oświadczenie, dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, powinno być złożone przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu.
Z tego względu, na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło