II SA/Wa 1160/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat K.S. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi K.P., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego T.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia - odmówić przyznania adwokatowi K.S. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy - Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r. zostało przyznane stronie skarżącej – małoletniej K.P., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego T.P. – prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (k-18 akt sprawy). W. W trakcie postępowania zostało złożone do akt pełnomocnictwo substytucyjne dla r.pr. W.B. (k-67, 101 akt sprawy). Adwokat K.S. wniosła w imieniu skarżącej – pismem z dnia 10 lutego 2014 r. (k-84 akt sprawy) – skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt 1160/13 (k-60 akt sprawy) i wniosła m.in. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego świadczonego z urzędu (k-86 akt sprawy). Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 27 czerwca 2014 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 818/14, z wniesionej skargi kasacyjnej, skarżącą reprezentował r.pr. W.B., z substytucji adw. K.S. (k-102 akt sprawy), który poparł wniesioną skargę kasacyjną oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r., po rozpoznaniu wniosku r. pr. W.B., odmówił przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazując że przyznanie ww. kosztów może nastąpić wyłącznie na wniosek pełnomocnika wskazanego przez właściwą Okręgową Radę Adwokacką, czy właściwą Okręgową Izbę Radców Prawnych. Również wymagane oświadczenie, dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, powinno być złożone przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu. Pismem z 3 września 2014 r. radca prawny W.B. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że błędnie uznano go za wnioskodawcę w niniejszej sprawie, gdyż na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podtrzymał jedynie złożony przez adw. K.S. wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z kolei, w odniesieniu do adwokatów, szczegółową regulację we wskazanej materii zawiera rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 461). Rozporządzenie to jako warunek przyznania adwokatom kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w § 20, wyraźnie wskazuje obowiązek zamieszczenia we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści tego przepisu wynika, że oświadczenie jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie wynagrodzenia, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca adwokata nie została wynagrodzona i zachodzi prawna podstawa do poniesienia kosztów z tego tytułu przez Skarb Państwa na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), por. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 603/08 (Baza Orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie oświadczenie pełnomocnika o zapłaceniu lub nie opłat za wykonanie czynności w ramach pomocy prawnej przyznanej z urzędu jest elementem konstrukcyjnym wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego i zawarcie tego oświadczenia w treści wniosku warunkuje pozytywne jego rozpatrzenie (tak NSA w postanowieniu z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09, Lex nr 582846). Powołany wyżej art. 250 P.p.s.a. jednoznacznie przy tym stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony radca prawny lub adwokat. Przez wyznaczonego adwokata rozumieć należy adwokata wskazanego przez Okręgową Radę Adwokacką w W. W przedmiotowej sprawie ORA w W. pełnomocnikiem z urzędu wyznaczyła adwokata K.S. W świetle powołanego przepisu stwierdzić należy również, iż przyznanie – wyznaczonemu adwokatowi – kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego adwokata i na podstawie złożonego przez niego oświadczenia. Toteż, na gruncie rozpoznanej sprawy, wniosek taki wraz ze stosownym oświadczeniem może złożyć wyłącznie adwokat K.S. Znajdujące się w aktach postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do składania przez dalszego pełnomocnika w imieniu wyznaczonego adwokata wymaganego oświadczenia. Skoro zatem w złożonym do Sądu wniosku wyznaczona adwokat z urzędu takiego oświadczenia nie zamieściła, a powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, to tym samym wniosek, jako dotknięty brakiem nieusuwalnym, nie może zostać pozytywnie rozpoznany. Z tych względów, na postawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.