II SA/Wa 1162/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-03
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Danuta Kania, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na broń wydane w celach kolekcjonerskich może obejmować broń samoczynną, w szczególności pistolet maszynowy i karabinek samoczynny?Ratio decidendi
Pozwolenie na broń wydane w celach kolekcjonerskich nie może obejmować broni samoczynnej, uznawanej za broń szczególnie niebezpieczną. Przepisy ustawy o broni i amunicji, w tym art. 10 ust. 5 pkt 1, wprowadzają generalny zakaz wydawania osobom fizycznym, w tym kolekcjonerom, pozwolenia na broń samoczynną zdolną do rażenia celów na odległość, co jest zgodne z Dyrektywą Rady UE nr 91/477/EWG.Stan faktyczny
Skarżący T.F. wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. wystąpił o wydanie zaświadczeń uprawniających do nabycia w celu kolekcjonerskim pistoletu samoczynnego i karabinka samoczynnego. Organy Policji (Komendant Wojewódzki Policji, a następnie Komendant Główny Policji) odmówiły wydania tych zaświadczeń, powołując się na przepisy ustawy o broni i amunicji zakazujące wydawania pozwoleń na broń samoczynną osobom fizycznym do celów kolekcjonerskich. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa, ustawy o broni i amunicji oraz prawa unijnego, a także naruszenie zasady zaufania do organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie WSA Danuta Kania Adam Lipiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. F. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń uprawniających do nabycia w celu kolekcjonerskim broni palnej – oddala skargę –
T.F. wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. wystąpił do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o wydanie dwóch zaświadczeń uprawniających do nabycia broni palnej w postaci: jednego pistoletu samoczynnego o kalibrze od 6 mm do 12 mm i jednego karabinka samoczynnego o kalibrze od 5,45 do 7,62 mm. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. przyznał mu prawo do posiadania 30 jednostek broni do celów kolekcjonerskich nie ograniczając żadnego z jej rodzajów opisanych w art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji.
[...] Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., odmówił wydania żądanych zaświadczeń.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż w myśl art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), pozwolenie na broń nie może być wydane (z zastrzeżeniem art. 29 ust. 2 tej ustawy) na broń szczególnie niebezpieczną, w postaci broni samoczynnej, zdolnej do rażenia celów na odległość. Do takiej broni zalicza się broń wymienioną w art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e, którą zainteresowany chciałby zakupić, tj. pistolet maszynowy o kalibrze od 6 mm do 12 mm oraz karabinek samoczynny o kalibrze od 5,45 do 7,62 mm.
Po rozpatrzeniu zażalenia T.F., Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 141 § 1 w zw. z art. 144, art. 219 i art. 268a Kpa oraz art. 12 ust. 2 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia Komendant Główny Policji wskazał na przepisy art. 10 ust. 5 pkt 1 i art. 29 ust. 2 ustawy o broni i amunicji oraz na definicję broni samoczynnej zawartą w § 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2011 r. w sprawie rodzajów broni palnej odpowiadających kategoriom broni palnej określonym w dyrektywie w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U. z 2011 r. Nr 191, poz. 1140)
i stwierdził, iż pozwolenia na posiadanie broni samoczynnej, zdolnej do rażenia celów na odległość, nie mogą posiadać osoby fizyczne, w tym również kolekcjonerzy broni. Na podstawie art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, pozwolenie na broń wydane w celach kolekcjonerskich uprawnia do posiadania broni i amunicji do niej, to jest: palnej bojowej, gazowej, alarmowej w postaci pistoletów lub rewolwerów centralnego zapłonu o kalibrach od 6 mm do 12 mm, przedmiotów służących do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA, miotaczy gazu obezwładniającego, pistoletów sygnałowych, strzelb powtarzalnych o kalibrze wagomiarowym 12, broni dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów, broni palnej bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kalibrze do 6 mm, centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi o kalibrze do 12 mm, gładkolufowej, broni przystosowanej do strzelania wyłącznie przy pomocy prochu czarnego, a także innej broni palnej konstrukcyjnie przeznaczonej do strzelania wyłącznie amunicją ślepą, w tym samoczynnej. Natomiast posiadanie w celach kolekcjonerskich broni wymienionej w art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e wyłącza przepis art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji.
Organ wskazał także, iż Rzeczpospolita Polska na podstawie art. 6 Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. nr 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U.E L. 1991.256.51 ze zm.) została zobligowana do podjęcia wszelkich czynności w celu zakazania nabywania i posiadania broni palnej i amunicji sklasyfikowanej w kategorii A. Realizacją przedmiotowego zobowiązania jest treść art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, który wprowadza generalny zakaz wydawania osobom fizycznym, w tym również kolekcjonerom, pozwolenia na broń samoczynną zdolną do rażenia celów na odległość. Ponadto w art. 6 Dyrektywy wskazano, iż w szczególnych przypadkach właściwe władze mogą wydać pozwolenie na broń i amunicję, gdy nie jest to sprzeczne z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym.
W ocenie Komendanta Głównego Policji, zestawiając brzmienie przepisu art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy z generalnym zakazem wydawania osobom fizycznym (w tym również kolekcjonerom) pozwolenia na broń samoczynną zdolną do rażenia celów na odległość, z art. 10 ust. 5 ustawy, treścią art. 6 Dyrektywy Rady 6 z dnia 18 czerwca 1991 r. nr 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U.E L. 1991.256.51 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawne rodzajów broni palnej odpowiadających kategoriom broni palnej określonym w dyrektywie w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni, nie ulega wątpliwości, iż postanowienie organu pierwszej instancji jest zasadne.
T.F. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie powyższych rozstrzygnięć organów Policji obu instancji i wydanie zaświadczeń, żądanych wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r.
Podniósł, iż postanowienia organów obu instancji naruszają:
- dyspozycję art. 110 Kpa, w sytuacji gdy nie zaszła jakakolwiek przesłanka zawarta w art. 145 Kpa;
- są sprzeczne z art. 10 ust 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, albowiem osoby fizyczne nabywają broń na podstawie zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni a nie świadectwa broni;
- działania ww. organów i wydawane postanowienia nie "budzą zaufania" do organów administracji publicznej, a tym samym są sprzeczne z treścią art. 8 Kpa.
W uzasadnieniu skargi wskazał, iż prawo do posiadania broni palnej samoczynnej, w ramach pozwolenia na broń kolekcjonerską, wynika wprost z art. 10 ust 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten zawiera katalog broni kolekcjonerskiej i gdyby zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie z katalogu broni kolekcjonerskiej broni samoczynnej - zawarłby to stosownym zapisem w tym przepisie. Odmowa wydania zaświadczeń i treść wydanych postanowień, w sytuacji braku przesłanek wynikających z dyspozycji art. 145 Kpa, potwierdza naruszenie obowiązujących przepisów, gdyż organy obu instancji, swoimi postanowieniami, zmieniły treść decyzji administracyjnej z [...] grudnia 2012 r., co jest sprzeczne z dyspozycją art. 110 Kpa. Działania te oznaczają także naruszenie dyspozycji art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa. Organ II instancji zignorował treść obowiązujących aktów prawnych, czym wykazał całkowitą ignorancję prawa i lekceważenie praw nabytych przez skarżącego. Komendant Główny Policji zataja pełną treść art. 6 Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. nr 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni i przytacza tylko ten fragment, który ma za zadanie uwiarygodnić stanowisko prezentowane przez oba organy. Ww. dyrektywa w art. 6 zabrania posiadania broni samoczynnej ale zarazem umożliwia jej posiadanie w szczególnych wypadkach.
Skarżący wskazał na swoje ponadprzeciętne kwalifikacje i doświadczenie w zakresie obsługi broni (wiedza zdobyta w czasie służby wojskowej w polskich jednostkach rozpoznawczych i specjalnej w tym misji w [...] i [...],
a następnie w czasie służby w Policji - uprawnienia instruktora strzelań policyjnych i instruktora strzelań sportowych). Podkreślił praktykę wydawania przez organy Policji jaki i Żandarmerii Wojskowej zezwoleń na posiadanie broni samoczynnej w celach kolekcjonerskich.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest chybiona.
Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.) można wydać zaświadczenie uprawniające do nabycia rodzaju i liczby egzemplarzy broni - zgodnie z pozwoleniem. Jednocześnie na podstawie art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy, pozwolenie na broń wydane w celach kolekcjonerskich uprawnia do posiadania broni wymienionej w pkt 1-6 tego przepisu, tj. palnej bojowej, gazowej, alarmowej w postaci pistoletów lub rewolwerów centralnego zapłonu o kalibrach o 6 mm do 12 mm, przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA, miotaczy gazu obezwładniającego, pistoletów sygnałowych, strzelb powtarzalnych o kalibrze wagomiarowym 12, broni dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów, broni palnej bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kalibrze do 6 mm, centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kalibrze do 12 mm, gładkolufowej, broni przystosowanej do strzelania wyłącznie przy pomocy prochu czarnego - dymnego, a także broni alarmowej oraz innej broni palnej, konstrukcyjnie przeznaczonej do strzelania wyłącznie amunicją ślepą, w tym samoczynnej.
Przepisy art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e, do których odsyła art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy, wskazują na pistolety maszynowe o kalibrze od 6 mm do 12 mm oraz na karabinki samoczynne o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm (jako broń przewidzianą do celów ochrony osób i mienia), jednak ich posiadanie do celów kolekcjonerskich wyklucza jednoznaczna dyspozycja przepisu art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. W myśl tego przepisu pozwolenie na broń nie może być wydane na broń szczególnie niebezpieczną w postaci samoczynnej broni palnej, zdolnej do rażenia celów na odległość, z zastrzeżeniem zawartym w art. 29 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, który stanowi, iż świadectwo broni na broń szczególnie niebezpieczną, może być wydane wyłącznie przedsiębiorcom i jednostkom organizacyjnym, którzy na podstawie odrębnych przepisów powołali wewnętrzne służby ochrony, jeżeli broń jest niezbędna do wykonywania przez te służby zadań wynikających z planu ochrony, a także przedsiębiorcom, którzy uzyskali koncesje na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, jeżeli broń jest im niezbędna w zakresie i formach określonych w koncesji oraz organizatorom kursów, kształcącym w zawodzie pracownika ochrony.
Zatem sam ustawodawca ograniczył krąg osób, które mogą dysponować bronią szczególnie niebezpieczną, a taką stanowi broń wskazana w art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e.
Skarżący odczytuje poszczególne przepisy ustawy o broni i amunicji wyrywkowo, stąd też w treści art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji upatruje możliwość uzyskania zezwolenia w celach kolekcjonerskich na każdy typ broni ujętej w pkt od 1 do 6 art. 10 ust. pkt 2 lit. c i e, w dalszej kolejności wykładni zaświadczenia na zakup jednego pistoletu samoczynnego o kalibrze od 6 mm do 12 mm i jednego karabinka samoczynnego o kalibrze od 5,45 do 7,62 mm.
Taka wykładnia przepisu art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji jest błędna, albowiem abstrahuje od treści innych przepisów tej ustawy, tu w szczególności art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e. oraz art. 29 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Dopiero po łącznym odczytaniu treści wszystkich wyżej wspomnianych przepisów można dokonać prawidłowej wykładni art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. Z takiej wykładni wyraźnie wynika zakaz kolekcjonowania broni szczególnie niebezpiecznej, czyli ujętej w przepisach art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e,
w tym także i takiej broni, o pozwolenie na zakup której wystąpił skarżący wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r.
Gdyby podzielić argumentację zawartą w skardze, wówczas przepisy art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e oraz art. 29 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, należałoby uznać za nieobowiązujące, co prowadziło by do absurdalnego i wybiórczego stosowania ustawy o broni i amunicji.
Natomiast, odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przez oba organy Policji przepisów prawa wspólnotowego, należy podkreślić, że w przepisach obowiązującej aktualnie ustawy o broni i amunicji zostały implementowane do naszego ustawodawstwa zapisy Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni nr 91/477/EWG. Dyrektywa powyższa, jak wynika z jej zapisów wstępnych, ma na celu harmonizację na terenie Wspólnoty ustawodawstwa dotyczącego broni, w tym przyjęcia przez wszystkie Państwa Członkowskie skutecznych zasad umożliwiających przeprowadzenie kontroli nabywania i posiadania broni palnej w Państwach Członkowskich. Jednocześnie Dyrektywa ta w art. 3 pozwala Państwom Członkowskim na przyjęcie przepisów surowszych niż przewidziane zapisami tego aktu. Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji jest zatem aktem prawnym w oparciu, o który realizowane są na terenie naszego kraju uprawnienia i obowiązki osób posiadających pozwolenie na posiadanie broni palnej oraz osób ubiegających się o wydanie takiego pozwolenia, z uwzględnieniem zapisów Dyrektywy. Powołany akt w sposób kompleksowy i zgodny z celami określonymi w Dyrektywie reguluje na terenie Rzeczypospolitej Polskiej kwestie dotyczące posiadania, nabywania i używania broni palnej.
Zatem istotnym błędem skargi, w tym aspekcie, jest abstrahowanie od treści art. 3 powyższej Dyrektywy.
Wskazać także należy, iż w Polsce prawo do posiadania broni, w tym także do celów kolekcjonerskich, podlega ścisłej reglamentacji. Uprawnienie do posiadania broni nie jest bowiem prawem powszechnym, ale ściśle reglamentowanym uprawnieniem. Powyższa konstatacja dobitnie wynika z analizy uchwały NSA podjętej w składzie 7 sędziów w dniu 20 maja 2010 r. sygn. akt II OPS 6/09 oraz wyroków WSA w Warszawie: z dnia 23 maja 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 587/07, z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2280/12, z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2163/12, z dnia 7 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1427/10, z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 742/10.
Jak wynika z analizy wyżej wskazanych przepisów ustawy o broni i amunicji oraz Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. nr 91/477/EWG i wykładni tych przepisów, uznać należy, iż [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., przyznając T.F. prawo do posiadania 30 jednostek broni do celów kolekcjonerskich, nie mógł w decyzji tej przyznać mu prawa do posiadania, w powyższym celu, pistoletu samoczynnego o kalibrze od 6 mm do 12 mm i karabinka samoczynnego o kalibrze od 5,45 do 7,62 mm.
Z tych względów zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wydania dwóch zaświadczeń uprawniających do nabycia broni palnej w postaci: jednego pistoletu samoczynnego o kalibrze od 6 mm do 12 mm i jednego karabinka samoczynnego o kalibrze od 5,45 do 7,62 mm jest prawidłowe.
Wskazywane przez skarżącego przykłady wydawania niezgodnych z prawem decyzji oraz postanowień, nie mogą stanowić podstawy do wydania również w sprawie skarżącego niezgodnych z prawem rozstrzygnięć.
Również powoływane się przez skarżącego na kwalifikacje i doświadczenie w zakresie obsługi broni nie mogą stanowić przesłanki do szczególnego traktowania jego osoby w niniejszym postępowaniu. Zwłaszcza nie uzasadnia to wybiórczego stosowania wobec jego osoby przepisów ustawy o broni i amunicji oraz Dyrektywy Rady UE z dnia 18 czerwca 1991 r. nr 91/477/EWG. Takie działania w sposób oczywisty naruszałoby zasadę równego traktowania wszystkich obywateli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy Policji obu instancji przy podejmowaniu objętych skargą postanowień, które mogłyby stanowić o stwierdzeniu nieważności albo o uchyleniu tych rozstrzygnięć i dlatego, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło