II SA/Wa 1182/11

WyrokWSA w Warszawie2011-08-24

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Ewa Grochowska-Jung, Anna Mierzejewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, wydana na podstawie niewyznaczenia go na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, jest legalna, jeśli organ nie określił w poprzedzających decyzjach stanowiska, na które żołnierz miał być wyznaczony?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do kontrolowania decyzji dotyczących wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej. Kontroli sądu podlega jedynie ostateczna decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, wydana na podstawie niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Jeśli żołnierz nie został wyznaczony na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, zwolnienie go ze służby jest obligatoryjne, a organ nie musi wykazywać braku możliwości zaproponowania innego stanowiska.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego J.W., który po likwidacji jego stanowiska służbowego został przeniesiony do rezerwy kadrowej. Pomimo przedłużania okresu pozostawania w rezerwie, nie został wyznaczony na nowe stanowisko służbowe. Ostatecznie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej decyzją Ministra Obrony Narodowej na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. J.W. zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz podpisanie decyzji przez osobę nieuprawnioną. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje, uznając je za wadliwe z powodu niewskazania w poprzednich rozkazach stanowiska, na które żołnierz miał być wyznaczony. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy w wykładni prawa materialnego przez WSA. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Anna Mierzejewska Protokolant Asystent sędziego Monika Michnik-Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] zmienił punkt [...] wydanego przez siebie rozkazu personalnego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w ten sposób, że zwolnionego z zajmowanego stanowiska służbowego [...] J. W. od dnia [...] sierpnia 2005 r. do dnia [...] listopada 2005 r. przeniósł do rezerwy kadrowej. Rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Szef Wojskowych Służb Informacyjnych z dniem [...] grudnia 2005 r. wyznaczył [...] J. W. na stanowisko [...] i ustalił mu okres kadencji do dnia [...] listopada 2008 r., zaś rozkazem personalnym z dnia [...] września 2006 r. nr [...] zwolnił go, z dniem [...] września 2006 r., z zajmowanego stanowiska służbowego w związku z jego likwidacją. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] września 2006 r. nr [...] przeniósł [...] J. W. od dnia [...] października 2006 r. do dnia [...] stycznia 2007 r. do rezerwy kadrowej. Następnie, rozkazami personalnymi: z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] oraz z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON przedłużał ww. żołnierzowi okres pełnienia służby w rezerwie kadrowej i ustalał go odpowiednio: od dnia [...] lutego 2007 r. do dnia [...] września 2007 r., od dnia [...] października 2007 r. do dnia [...] marca 2008 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2008 r. do dnia [...] września 2008 r. Wyżej wymienione rozkazy nie określały przewidywanego dla oficera stanowiska do obsady. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej z dniem [...] września 2008 r. wyznaczył [...] J. W. na stanowisko [...] i ustalił mu okres kadencji do dnia [...] marca 2010 r. Następnie, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] zwolnił [...] J. W. z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem [...] października 2008 r. przeniósł go do rezerwy kadrowej, na okres do dnia [...] lipca 2009 r., nie określając przewidywanego dla oficera stanowiska do obsady. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej przedłużył żołnierzowi okres pełnienia służby w rezerwie kadrowej i ustalił go od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] września 2009 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 111 pkt 10 i art. 115 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), zwolnił [...] J. W. z dniem [...] września 2009 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. W. zarzucił organowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez podpisanie decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, przez gen. bryg. J. B., który powinien być wyłączony od udziału w przedmiotowym postępowaniu. Wskazał, iż organ nie wykazał ani faktu braku możliwości wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe, ani też faktu spełnienia warunków do zastosowania przepisów, na jakie powołał się w podstawie prawnej wydanej decyzji, tym bardziej, że okres pobytu J. W. w rezerwie kadrowej nie zakończył się i trwa nadal. Dodał również, iż nie umożliwiono stronie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, przez co naruszone zostało jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, mając za podstawę art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w części dotyczącej daty zwolnienia [...] J. W. z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] listopada 2009 r., zaś w pozostałej części ww. decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż podstawę prawną decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. stanowił art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Z przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej wynika natomiast, że w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje w pierwszym dniu po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej. Organ podał, iż z opinii Szefa [...] Departamentu Kadr MON oraz dołączonych do niej kserokopii dokumentów wynika, że organ podejmował w stosunku do oficera działania zmierzające do wyznaczenia go na stanowisko służbowe w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, jednak zakończyły się one niepowodzeniem. Podkreślił, że w przypadku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, organ nie ma obowiązku wykazywania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, jak jest to wymagane w przypadku dokonywania żołnierzowi zawodowemu wypowiedzenia stosunku służbowego przez organ wojskowy. W tej sytuacji brak jest zatem podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie możliwości wyznaczenia zainteresowanego na inne stanowisko służbowe. Minister Obrony Narodowej zaznaczył również, iż zgodnie z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. Wyjaśnił, iż osoba piastująca stanowisko Dyrektora Departamentu Kadr MON nie jest stroną w sprawie zwolnienia [...] J. W. z zawodowej służby wojskowej, a wynik tej sprawy nie ma też żadnego wpływu na prawa lub obowiązki tej osoby. W ocenie Ministra, w niniejszej sprawie nie zachodzą też żadne inne przesłanki wymienione w art. 24 § 1 k.p.a., które mogłyby powodować wyłączenie pracownika organu (osoby Dyrektora Departamentu Kadr), ani też nie występują żadne przyczyny, wymienione w art. 25 § 1 k.p.a., które uzasadniałyby wyłączenie organu od udziału w postępowaniu. Wątpliwości co do bezstronności pracownika organu nie może wzbudzać w szczególności fakt prowadzenia w Departamencie Kadr MON działań zmierzających do wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe. Jak bowiem wynika z § 25 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej (Dz. Urz. MON Nr 21, poz. 270 ze zm.), zadaniem Departamentu Kadr jest m.in. prowadzenie postępowań administracyjnych (w tym przygotowywanie projektów decyzji i postanowień) w zakresie pragmatyki służbowej żołnierzy zawodowych. Wskazał także, że zaskarżona decyzja pochodzi od właściwego organu – Ministra Obrony Narodowej, zaś Dyrektor Departamentu Kadr MON jedynie podpisał tę decyzję w imieniu tegoż organu, będąc do tego umocowanym upoważnieniem, wydanym przez Ministra Obrony Narodowej. Za bezpodstawny organ uznał również zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Podał, iż zainteresowany, w okresie przebywania w rezerwie kadrowej, miał pełną możliwość zgłaszania wszelkich wniosków, w tym dotyczących dalszego przebiegu zawodowej służby wojskowej. Musiał mieć też świadomość, że o ile nie zostanie wyznaczony na stanowisko służbowe w okresie przebywania w rezerwie kadrowej, to z upływem tego okresu zostanie zwolniony z zawodowej służby wojskowej, gdyż wynika to z przepisów prawa powszechnie obowiązującego Minister podkreślił, że zgodnie z wykładnią przepisu art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w przypadku wniesienia środka odwoławczego od decyzji zwalniającej żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, w razie nieuwzględnienia tego środka odwoławczego, w decyzji II instancji nie zmienia się daty zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, określonej na podstawie § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Z przepisu tego wynika, że w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje w pierwszym dniu po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej. Organ zaznaczył jednak, iż w niniejszej sprawie istotny jest fakt, że [...] J. W. nie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem określonym w decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], a faktycznie pełnił tę służbę do dnia [...] listopada 2009 r. W tej sytuacji, uwzględniając słuszny interes strony, należało zmienić termin zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej na dzień [...] listopada 2009 r., tj. na datę faktycznego zwolnienia go z tej służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J. W. zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zwrócił się również o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy przepis § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137) – w zakresie dotyczącym określenia terminu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierza niewyznaczonego na stanowisko służbowe do końca okresu pobytu w rezerwie kadrowej – jest zgodny z art. 2, art. 7, art. 83 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 118 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.). W przypadku przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 647/10, po rozpoznaniu skargi J. W., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając zaskarżoną decyzję, wskazał, że Minister Obrony Narodowej, precyzując procedurę zwalniania żołnierza zawodowego ze służby, przewidział w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia sytuację, w której żołnierz zawodowy przeniesiony do rezerwy kadrowej może do końca okresu pozostawania w niej nie zostać wyznaczony na stanowisko służbowe. Żołnierz zawodowy zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego – w trybie art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej – może być przeniesiony do rezerwy kadrowej organu określonego w art. 20 ust. 3, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe. W praktyce winno to oznaczać, że decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu go do rezerwy kadrowej może być wydana wówczas, jeśli organ wojskowy przewiduje wyznaczenie żołnierza na inne stanowisko służbowe. A contrario, jeżeli organ nie przewiduje wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, wydanie decyzji o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu go do rezerwy kadrowej nie jest możliwe. W sytuacji, gdy przepis prawa posługuje się zwrotem "inne stanowisko", czyniąc z tego warunek, jaki musi zostać spełniony, by możliwym było jego zastosowanie, trudno uznać za prawidłową taką decyzję, wydawaną w tym trybie, która nie wskazuje, na jakie "inne stanowisko" organ przewiduje wyznaczyć żołnierza zawodowego, zwalniając go z dotychczas zajmowanego i przenosząc do rezerwy kadrowej. Pomimo, że decyzja podejmowana na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy pragmatycznej), to dla skutku, jaki wywołuje w następstwie niewyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej, okoliczność niewskazania w niej przewidywanego do obsady stanowiska służbowego nie może pozostać bez wpływu na decyzję o zwolnieniu ze służby, podjętą na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej. Decyzja taka wydawana jest po bezskutecznym upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej, czyli niewyznaczeniu żołnierza w tym czasie na stanowisko służbowe określone w decyzji wydanej w trybie art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej. Jeśli organ, zwalniając żołnierza zawodowego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przenosząc go do rezerwy kadrowej, nie określa celu (warunku, co w tym przypadku oznacza, że nie wykazuje przesłanki) dokonywanego ruchu kadrowego, bo nie wskazuje stanowiska służbowego, na które ma być wyznaczony żołnierz zawodowy (w tym celu zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesiony do rezerwy kadrowej), jak w przedmiotowej sprawie, to nie wykazuje podstaw do stosowania art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej, a skoro tak, to nie można uznać za prawidłową decyzji o zwolnieniu ze służby wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej (art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej), gdyż nie wiadomo, czy takie przewidywane do obsady stanowisko w ogóle istniało. Stosując przepis art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej, organ powinien określić przewidywane do obsady stanowisko służbowe, na które miał być wyznaczony zwolniony z dotychczas zajmowanego i przeniesiony do rezerwy kadrowej skarżący. Dopiero wówczas, po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej, w trakcie której nie doszłoby do wyznaczenia go na wskazane stanowisko służbowe, choćby z powodu jego likwidacji, zachodziłaby podstawa do zwolnienia skarżącego ze służby w trybie art. 111 pkt 10 ww. ustawy pragmatycznej. W takiej bowiem sytuacji przepis ten miałby pierwszeństwo w stosowaniu przed przepisem art. 114 ust. 2 ustawy pragmatycznej z uwagi na pozostawanie żołnierza w rezerwie kadrowej. Tymczasem zwolnienie z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie skarżącego do rezerwy kadrowej przy braku określenia stanowiska służbowego, na które miałby być wyznaczony, w konsekwencji czyni decyzję o zwolnieniu ze służby wadliwą, bo nieweryfikowalną z punktu widzenia powodów, dla których nie było możliwe obsadzenie skarżącego na konkretnym stanowisku służbowym. Co więcej, tego rodzaju praktyka świadczy de facto o obchodzeniu w ten sposób przepisów o wypowiadaniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez organ, które – jak w przypadku likwidacji stanowiska służbowego – wymaga od organu wykazania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko, odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. Dlatego też Sąd uchylił obie wydane w sprawie decyzje. Minister Obrony Narodowej w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 647/10, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 20 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich zastosowanie w sprawie, pomimo wyraźnego oczywistego ustawowego zakazu badania przez sąd administracyjny decyzji w sprawie przeniesienia żołnierza do rezerwy kadrowej, co skutkowało wydaniem wadliwego wyroku; b) art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 12 rozporządzenia w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej poprzez brak ich zastosowania w sprawie, w sytuacji gdy nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż żołnierza zawodowego zwalnia się obligatoryjnie z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Zarzucono również naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe dokonanie ustaleń faktycznych, które nie miały żadnego znaczenia w sprawie, a ich zastosowanie skutkowało wydaniem wadliwego wyroku, uwzględniającego skargę; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez ich zastosowanie wobec uznania przez Sąd I instancji, iż organ w toku prowadzonego postępowania naruszył przepisy prawa materialnego, co – w ocenie tego Sądu – miało wpływ na podjęte przez organ rozstrzygnięcie, a tym samym skutkowało uchyleniem decyzji wydanych w obu instancjach; c) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez brak ich zastosowania w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ wojskowy przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1856/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, bowiem dostrzegł Sąd I instancji kontrolując decyzję wydaną na podstawie art. 111 pkt 10 tej ustawy, wprawdzie, że decyzje o zwolnieniu żołnierza zawodowego z dotychczasowego stanowiska i przeniesieniu do rezerwy kadrowej, tj. decyzje wydawane na podstawie art. 20 ust. 1 tej ustawy, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy), uznał, że dla skutku jaki wywołuje niewyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej, organ w decyzji wydanej na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy powinien określić przewidywane do obsady stanowisko służbowe. Dopiero po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej, w trakcie której nie doszłoby do wyznaczenia na wskazane stanowisko służbowe, mogłoby dojść do zwolnienia ze służby wojskowej w trybie art. 111 pkt 10 ustawy. Brak wskazania w decyzji wydanej na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy stanowiska służbowego, na które miałby zostać wyznaczony żołnierz zawodowy, czyni decyzję o zwolnieniu ze służby wadliwą, bo nieweryfikowalną z punktu widzenia powodów, dla których nie obsadzono żołnierza zawodowego na konkretnym stanowisku. Tym samym, mając na uwadze obowiązujący stan prawny, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., bowiem organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego. Błędnym również jest uznanie, że badając legalność decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, należy odnieść się do działania organów wojskowych związanych z przeniesieniem żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Sąd I instancji naruszył również przepisy prawa materialnego w postaci art. 20 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 oraz art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przechodząc na grunt rozporządzenia sprawy, wskazać należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, iż sprawy dotyczące kwestii zwolnienia skarżącego ze stanowiska służbowego, wyznaczenia na stanowisko służbowe a także przeniesienia do rezerwy kadrowej nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, tak więc podejmowane w nich działania organów wojskowych nie mogą być kontrolowane prze sądy administracyjne, także pośrednio, przy okazji skargi na decyzję o zwolnieniu ze służby. Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z ze zm.) skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzję w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub dyspozycji. Przedmiotem kontroli legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny była ostateczna decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r., wydana na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) w przedmiocie zwolnienia [...] J. W. z zawodowej służby wojskowej. Przepis art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że [...] J. W. w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. W tej sytuacji, w świetle powołanego przepisu rozwiązanie stosunku służbowego z żołnierzem zawodowym było obligatoryjne. Jeśli zatem, właściwy organ, w czasie pozostawania żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej, dokonał analizy możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko i w wyniku takiej analizy doszedł do wniosku, że brak jest możliwości zaproponowania innego stanowiska służbowego, to przepis art. 111 pkt 10 ustawy stanowi samodzielną podstawę zwolnienia ze służby. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, że z przepisów ustawy pragmatycznej nie wynika, aby organy wojskowe były zobligowane do proponowania żołnierzowi przebywającemu w rezerwie kadrowej innego równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego i dopiero odmowa jego objęcia daje organowi podstawę do zwolnienia ze służby w trybie art. 111 pkt 10. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo zatem właściwy organ kadrowy wydał decyzję o zwolnieniu oficera z zawodowej służby wojskowej w związku z jego niekwestionowanym niewyznaczeniem na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 101/08, z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 393/08 – dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gnv.pl, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 549/08 – niepublikowany). Zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się nieuzasadnione, ponieważ okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne, a zaistnienie przesłanki niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej nie wymagało przed wydaniem rozstrzygnięcia w trybie art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej jej analizy z punktu widzenia interesu społecznego czy słusznego interesu strony. W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zgodnie z art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło