II SA/Wa 1184/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania (art. 145 k.p.a.), czy wniosek o zmianę decyzji ostatecznej (art. 154 k.p.a.), gdy strona złożyła oba wnioski jednocześnie?Ratio decidendi
W przypadku jednoczesnego złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania (art. 145 k.p.a.) i wniosku o zmianę decyzji ostatecznej (art. 154 k.p.a.), pierwszeństwo w rozpoznaniu ma wniosek o wznowienie postępowania. Organ administracji jest związany żądaniem strony, a w sytuacji zbiegu trybów weryfikacji decyzji, tryb wznowienia postępowania ma charakter priorytetowy.Stan faktyczny
Strona T.S. złożyła wniosek o uchylenie ostatecznych decyzji wojskowych w trybie art. 154 k.p.a. oraz ewentualnie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., powołując się na nowy dowód (telegram). Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznych, a następnie odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na pierwszeństwo wznowienia postępowania. Ostatecznie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, uznając, że strona dowiedziała się o dowodzie przed upływem terminu do złożenia wniosku. Skargę do WSA wniosła strona T.S., zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 145 k.p.a. i pominięcie żądania zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Teresa Zyglewska (spr.) Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
UZASADNINIE
We wniosku z dnia [...] sierpnia 2010 r. T.S., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego J.K., wniósł o uchylenie na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji ostatecznych Dowódcy JW. [...] w S.
nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz Dowódcy JW. Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] z uwagi na ważny interes społeczny oraz ważny interes strony.
Zarzucając naruszenie § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych ( Dz. U. Nr 141, poz. 1497, ze zm. ), skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, ewentualnie rozważenie możliwości wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. , albowiem organy wojskowe rozpatrując niniejszą sprawę nie wzięły pod uwagę telegramu Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia
[...] czerwca 2004 r., który winien być traktowany jako wskazówka interpretacyjna dla aktów wykonawczych dotyczących dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych przed 1 stycznia 2010 r., z którym przy zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej
w ostatnim miesiącu pełnienia służby przywrócone miały być wszelkie dodatki
w związku z wejściem w życie aktualnej wojskowej ustawy pragmatycznej.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...]
w S. odmówił uchylenia decyzji ostatecznych Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w oparciu o art. 154 k.p.a.
Po rozpatrzeniu odwołania T.S., Dowódca Sił Powietrznych decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy motywował, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w sytuacji, gdy wniosek strony obejmuje żądanie uchylenia decyzji w trybie art. 145 k.p.a., a nadto żądanie uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a., pierwszeństwo ma zawsze wznowienie postępowania. Zdaniem więc organu w pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...]
w S. odmówił wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia
[...] grudnia 2007 r. oraz decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...]
z dnia [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu organ wywodził, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przebieg w dwóch fazach. Pierwsza faza dotyczy wstępnej oceny wniosku, a więc czy podanie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowienia, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Badając powyższe okoliczności organ ustalił, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., albowiem strona o dowodzie dowiedziała się w 2009 r.
Dowódca Sił Powietrznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreśli, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez stronę w dniu [...] sierpnia 2010 r., o istnieniu dowodu
w postaci telegramu Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej strona dowiedziała się w 2009 r.
Organ podkreślił, że oświadczenie wnioskodawcy o tym, że o dowodzie w postaci wskazanego wyżej telegramu dowiedział się w 2009 r. pozostaje w sprzeczności z informacjami uzyskanymi w trakcie postępowania wyjaśniającego i znajdującymi się w aktach sprawy. Z dokumentów tych wynika, że już w odwołaniu od decyzji Nr [...] Dowódcy JW. [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. T.S. powoływał się na ten telegram. Organ odwoławczy zauważył, iż z wniosku skarżącego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż obok wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej , zawiera wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe, organ II instancji zajął stanowisko, iż w razie jednoczesnego uruchomienia trybów weryfikacji decyzji prawidłowych i wadliwych, pierwszeństwo będzie przysługiwało trybowi wznowienia postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł T.S. zarzucając:
- naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 k.p.a. i przyjęcie, iż skarżący wnioskował w pierwszej kolejności o wznowienie postępowania podczas, gdy w pierwszej kolejności wnosił on o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. i tenże tryb uznawał za podstawowy dla rozstrzygnięcia sprawy,
- naruszenie norm prawa procesowego mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez niewłaściwe zastosowania art. 10 k.p.a. polegające na pominięciu żądania strony, która domagała się w pierwszej kolejności zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych i prowadzenia rozprawy pod nieobecność skarżącego lub jego pełnomocnika.
W uzasadnieniu skarżący wywodził, że organy nie podjęły żadnych czynności w celu uruchomienia postępowania w trybie art. 154 k.p.a. zgodnie z wnioskiem strony, a postępowanie było prowadzone w innym trybie niż domagała się tego strona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami
m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżona decyzja Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, co czyni skargę niezasadną.
Zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania przedmiotu rozstrzygnięcia objętego zaskarżoną decyzją. W ocenie skarżącego, meritum sprawy winno dotyczyć zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o treść art. 154 k.p.a., gdyż o to w pierwszej kolejności wnosiła strona.
Podkreślić jednak należy, że T.S., reprezentowany przez radcę prawnego J.K., w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. zawarł dwa wnioski, zarówno wniosek o zmianę ostatecznych decyzji w oparciu o art. 154 k.p.a., jak i wniosek o ewentualne wznowienie postępowania, w oparciu o treść art. 145 § 1 k.p.a.
Pamiętać należy, że w przypadku wszczęcia postępowania z wniosku strony, wynikające z niego żądanie wyznacza zakres sprawy podlegającej rozpoznaniu przez organ. Organ administracji żądaniem tym jest związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania. W rozpoznawanej sprawie żądania te zostały w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości sformułowane przez stronę. Nie ulega więc wątpliwości, że wniosek ten obejmował także stanowisko strony dotyczące wznowienia postępowania w sprawie.
W takiej sytuacji ocenie podlega, czy zasadnie organ w pierwszej kolejności uruchomił tryb nadzwyczajny, dotyczący wznowienia postępowania, przed trybem wynikającym z art. 154 k.p.a., to jest zmiany decyzji ostatecznej. Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje skutków prawnych zbiegu dwóch trybów weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej.
Postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a. ma za przedmiot ustalenie przesłanek wzruszenia obowiązującej decyzji, która może być najzupełniej prawidłowa pod względem prawnym albo też może być dotknięta wadami niekwalifikowanymi, a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji (patrz. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 9 Wydanie, s. 712.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela zapatrywanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 5 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 18/09 ( LEX nr 59 7386 ), iż w trybach z art. 154 i 155 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje wadliwe, które powinny być poddane kontroli w innych postępowaniach nadzwyczajnych, np. art. 145 lub art. 156 k.p.a., ponieważ pomiędzy tymi postępowaniami nie ma konkurencji.
W sytuacji, gdy wniosek obejmuje żądanie uchylenia decyzji w trybie
art. 145 k.p.a., a nadto żądanie uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a., pierwszeństwo ma zawsze wznowienia postępowania ( por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 568/10, LEX 759191, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 484/08). Powyższe okoliczności czyni zarzuty zawarte w skardze nieuzasadnionymi.
Zauważyć należy, że w uzasadnieniu decyzji Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] stycznia 2010 r., uchylającej decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...]
w S. nr [...] z dnia [...] września 2010 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznych, wyraźnie wyrażono zapatrywanie, że w pierwszej kolejności organ I instancji winien rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę skarżącą.
Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego w sposób, który mógłby skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Odmowa wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie terminu zakreślonego w art. 148 § 1 k.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania uzasadniona jest prawidłowo ustalonym przez organ stanem faktycznym, wynikającym wprost ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że o zaistnieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a, to jest dowodu w postaci telegramu Dowódcy Wojsk Lotniczych
i Obrony Powietrznej dnia [...] czerwca 2004 r. strona dowiedział się w 2009 r.,
a podanie o wznowienie postępowania zostało złożone dopiero w dniu [...] sierpnia 2010 r.
Zauważyć należy, że negatywne rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia postępowania umożliwia nadanie biegu wnioskowi o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w oparciu o art. 154 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło