II SA/Wa 1190/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 03 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata ze skargi D. B. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia daty powstania inwalidztwa postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 09 czerwca 2014 r. D. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w zakresie części B pkt 7 orzeczenia, tj. w zakresie orzeczenia, że inwalidztwo istnieje od [...] kwietnia 2014 r. Skarżący załączył do skargi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zarządzeniem referendarza sądowego z 15 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1190/14 wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został przekazany do rozpoznania Sądowi (art. 258 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku spełnienia dwóch kategorii przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i jest nią wykazanie przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga przesłanka określona w art. 247 ppsa ma charakter negatywny, bowiem jej wystąpienie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, nawet przy spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub choćby częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W myśl art. 247 ppsa, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że potrzeba zastosowania art. 247 ppsa zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia z uwagi na zajście przesłanek określonych w art. 58 § 1 ppsa lub też gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona (por. postanowienia NSA z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 561/08, LEX nr 494352). Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 508). Zatem Sąd zobligowany jest odmówić stronie przyznania prawa pomocy, gdy stan faktyczny i prawny sprawy nie pozostawia najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w zakresie części B pkt 7 orzeczenia, tj. w zakresie orzeczenia, że orzeczone inwalidztwo istnieje od [...] kwietnia 2014 r. Wyjaśnić należy, iż komisje lekarskie, oceniające na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w stosunku do podmiotów wymienionych w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 09 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 79, poz. 349 ze zm.), są organami administracji publicznej i swoje rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii do służby, jak i samej zdolności do służby. Natomiast druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów m.in. emerytalno-rentowych. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Mają one charakter wyłącznie orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i właściwości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezzasadnością skargi, ponieważ skarżący przedmiotem skargi uczynił orzeczenie zaskarżone w części ustalenia daty powstania inwalidztwa, które nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 247 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.