II SA/Wa 1192/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-06

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora, biorąc pod uwagę zarzuty dotyczące braku merytorycznego uzasadnienia uchwały, niewłaściwego zastosowania przepisów prawa oraz oceny dorobku naukowego kandydata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora. Pomimo pewnych uchybień proceduralnych, takich jak brak wyczerpującego uzasadnienia uchwały organu pierwszej instancji czy przekroczenie terminu przez Centralną Komisję, sąd uznał, że nie miały one wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił specyfikę postępowania o nadanie tytułu naukowego, które nie stosuje wprost przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz że Centralna Komisja przeprowadziła własne postępowanie wyjaśniające, w tym uzyskała dwie negatywne recenzje dorobku naukowego kandydata, które uznała za wystarczające do podjęcia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący E. A. złożył wniosek o nadanie tytułu profesora nauk ekonomicznych. Rada Wydziału Finansów i Ubezpieczeń Uniwersytetu Ekonomicznego odmówiła wszczęcia postępowania, co zostało utrzymane w mocy decyzją Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Skarżący zarzucił brak merytorycznego uzasadnienia uchwały, niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa oraz nierozpatrzenie materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia poprzedniego wyroku przez NSA, oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi E. A. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora nauk ekonomicznych oddala skargę. Rada Wydziału Finansów i Ubezpieczeń Uniwersytetu Ekonomicznego w [...] (dalej jako Rada Wydziału FiU UE) uchwałą z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455), odmówiła wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora nauk ekonomicznych – doktorowi habilitowanemu nauk humanistycznych w zakresie nauki o polityce E. A., zatrudnionemu na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Wyższej Szkole [...]. Powyższa uchwała zapadła w głosowaniu tajnym w którym wzięło udział 17 spośród 24 uprawnionych członków Rady Wydziału, zaś za wszczęciem postępowania oddano 0 głosów, przeciwko wszczęciu postępowania 15 głosów i oddano 2 głosy wstrzymujące się, a dziekana wydziału zobowiązano do poinformowania skarżącego o treści uchwały i prawie odwołania się. Skarżący w odwołaniu z dnia [...] lutego 2013 r. do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wskazał m.in., że zaskarżona uchwała nie została poparta żadnym merytorycznym uzasadnieniem a jedynie jej tzw. "treść" w punkcie drugim zawiera wynik tajnego głosowania rzekomo uprawnionych do udziału w nim członków Rady Wydziału. Nadmienił, że negatywna dla niego uchwała Rady Wydziału FiU UE jest sprzeczna z bardzo dobrą opinią Komisji Profesorskiej z dnia [...] października 2012 r. powołanej w Wyższej Szkole [...] (dalej jako WSH) odnośnie jego dorobku naukowego oraz uchwałą Rady Wydziału Ekonomiczno – Menadżerskiego WSH w tej sprawie z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej jako Centralna Komisja) decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] , mając za podstawę art. 21 ust. 2 w zw. z art. 27 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od uchwały Rady Wydziału FiU UE z dnia [...] lutego 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie dr hab. E. A. tytułu profesora nauk ekonomicznych, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję (uchwałę organu kolegialnego). W uzasadnieniu podała, że Sekcja Nauk Ekonomicznych, po zapoznaniu się z odwołaniem dr hab. E. A.i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały Rady Wydziału FiU UE o odmowie przedstawienia do tytułu profesora, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania i uchyleniem decyzji 0 głosów, przeciw 15 głosów, wstrzymujących się 1 głos). Następnie Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, wypowiedziało się w głosowaniu tajnym przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały Rady Wydziału FiU UE (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania i uchyleniu decyzji: 0 głosów, przeciw 10 głosów, wstrzymujących się 0 głosów). W dalszej części podano, że rozpoznając odwołanie nie znaleziono obecnie wystarczających podstaw do uznania, iż skarżący spełnia wymagania określone w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuk, tj. iż wymieniony posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym. Centralna Komisja uznała także poprawność przeprowadzonej procedury postępowania profesorskiego Rady Wydziału FiU UE. Odpowiadając na zarzut, że uchwała Rady Wydziału nie została poparta żadnym merytorycznym uzasadnieniem, a jedynie zawiera wynik tajnego głosowania, rzekomo uprawnionych do udziału w nim członków Rady stwierdzono, że dostarczona przez Radę Wydziału dokumentacja pozwala stwierdzić, iż Zespół powołany przez Radę Wydziału odbył w dniu [...] stycznia 2013 r. posiedzenie, na którym rozpatrzono wniosek skarżącego. Z przebiegu posiedzenia został sporządzony protokół, który odnosi się szeroko do dorobku naukowego skarżącego i wskazano m.in., iż przedstawiona monografia, będącą książką profesorską (jej szczegółowa recenzja dokonana przez recenzentów Centralnej Komisji dyskwalifikuje ją jako pracę naukową, a jako książkę, która mogłaby stanowić podstawę do nadania tytułu naukowego profesora – w szczególności; podobne zastrzeżenia – co do warsztatu naukowego – formułowane są w odniesieniu do publikacji składających się na jego dorobek naukowy skarżącego), jak i dorobek naukowy trudno uznać za opracowania o znaczącym wkładzie do nauk ekonomicznych. Dostarczona do Centralnej Komisji dokumentacja zawiera wyciągi z protokołów posiedzenia Rady Wydziału, które odbyły się w dniach [...] grudnia 2012 r., [...] stycznia 2013 r. oraz [...] marca 2013 r. Na posiedzeniach tych odbyła się dyskusja na temat wniosku skarżącego. Trudno więc uznać zarzut, że Rada Wydziału podjęła uchwałę o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora bez namysłu i analizy przekazanej dokumentacji. Zaznaczono dalej, iż zarzut odnoszący się do bezpodstawnego udziału w głosowaniu nad wnioskiem członków Rady Wydziału posiadających stopień naukowy dr hab. (...rzekomo uprawnionych według skarżącego) uznać należy za chybiony. Niezależnie od powyższego odnosząc się do zarzutu, iż negatywna uchwała Rady Wydziału jest sprzeczna z bardzo dobrą opinią powołanej w Wyższej Szkole [...] Komisji Profesorskiej z dnia [...] października 2012 r. stwierdzono, że powyższa opinia jest bardzo pozytywna w swoim wydźwięku, przy czym jednocześnie bardzo ogólna w odniesieniu do sfery naukowej. Odnosi się ona przede wszystkim do pracy w praktyce i postawy życiowej. W opinii wskazano m.in., że "Większość recenzentów jego prac podkreśla umiejętność szczególnie prostego i przekonywującego przedstawiania swoich poglądów, co stanowi istotny wkład do teorii finansów publicznych". W odniesieniu do powyższego zdania Centralna Komisja zaznaczyła, że sposób przedstawiania zagadnień nie stanowi wkładu do nauki. Natomiast co do zarzutu, że nie otrzymał on opinii Zespołu Profesorskiego powołanego przez Radę wskazano, że z akt sprawy wynika, iż powyższa opinia została przekazana skarżącemu przy piśmie Dziekana Wydziału prof. UE dr hab. A. P. z dnia [...] marca 2013 r. Wobec powyższego Centralna Komisja postanawia "utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału Finansów i Ubezpieczeń Uniwersytetu Ekonomicznego w [...] z [...] lutego 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie dr hab. E. A. tytułu profesora nauk ekonomicznych". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący E. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy uchwały organu pierwszej instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały nr [...] Rady Wydziału FiU UE z dnia [...] stycznia 2013 r. pomimo, iż naruszała ona przepisy art. 27 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i § 20 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 września 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2011 r. Nr 204, poz. 1200 - zwanego dalej rozporządzeniem) w sprawie szczególnych warunków przeprowadzania czynności poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.  2. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały pomimo, iż naruszała ona przepis § 21 rozporządzenia, który został niewłaściwe zastosowany, 3. art. 138 §1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nie uchylenie zaskarżonej uchwały, 4. art. 107 §1 i § 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego decyzji, 5. przepisu art. 77 §1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i oparcie decyzji o opinie recenzenta prof. J. C. (biegłego), przyjmując ją za prawidłową, podczas gdy zawierała ona istotne błędy oraz opinię prof. M. Z. (biegłej), pomimo, że opinia ta nie zawierała treści merytorycznej i wobec powyższego nie mogła stanowić podstawy decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w dniu [...] stycznia 2013 r. został sporządzony protokół z posiedzenia Zespołu Rady Wydziału FiU UE w sprawie wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych, zaś dokonanie czynności powołania Zespołu w celu przygotowania wniosków dotyczących czynności postępowania w sprawach o nadanie tytułu profesora, nie wynika z żadnych ogólnie obowiązujących przepisów prawa, ani ze Statutu Uniwersytetu Ekonomicznego w [...]. Zgodnie z § 21 rozporządzenia, Rada jednostki organizacyjnej może powołać, spośród jej członków posiadających tytuł profesora, zespół w celu przygotowania projektów uchwał dotyczących czynności postępowania, o których mowa w art. 27 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, tj. wyznaczenia kandydatów na recenzentów; poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora. I tylko w tych dwóch sytuacjach ustawodawca dopuszcza możliwość powołania zespołu w celu przygotowania projektów uchwał dotyczących czynności postępowania wyznaczenia kandydatów na recenzentów i poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora. Mając na uwadze powyższe, Rada Wydziału nie tylko nie miała w przedstawionym stanie faktycznym podstawy prawnej do powoływania zespołu w celu przygotowania wniosków, dotyczących czynności postępowania w sprawach o nadanie tytułu profesora, ale również bezpodstawnie dokonała oceny merytorycznej wniosku. Stwierdzenie Zespołu "Zespół nie ma możliwości dokonania stopnia oryginalności książki w kontekście treści ww. rozprawy doktorskiej" jest przykładem dokonania przez Zespół oceny zdecydowanie odbiegającej od oceny formalnej. Dalej wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy, określono przesłanki jakie musi spełniać osoba, której może zostać nadany tytuł profesora. Natomiast zgodnie z § 20 ust. 2 rozporządzenia, Kierownik jednostki organizacyjnej po otrzymaniu z Centralnej Komisji powiadomienia o powołaniu pięciu recenzentów, niezwłocznie zleca im sporządzenie, w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące, recenzji zawierających szczegółowo uzasadnioną ocenę, czy osoba ubiegająca się o nadanie tytułu profesora spełnia wymagania określone w art. 26 ustawy o stopniach i tytule oraz stanowisko recenzenta w sprawie nadania albo odmowy nadania tytułu profesora. Wynika stąd bezsprzecznie, że kompetencję do dokonywania szczegółowej oceny, innej niż formalna, posiadają wyłącznie recenzenci. W dalszej części wskazał, że zgodnie z art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Natomiast przepis art. 107 § 1 k.p.a. określa wszystkie elementy składowe jakie powinna posiadać decyzja administracyjna. Jednym z tych elementów jest uzasadnienie faktyczne oraz uzasadnienie prawne decyzji. Tymczasem Centralna Komisja przeanalizowała bardzo powierzchownie zarzuty, na które powołał się w odwołaniu. Jeśli zaś chodzi o uzasadnienie prawne, to Centralna Komisja w ogóle nie wyjaśniła podstawy prawnej wydanej przez siebie decyzji. Ponadto powołanie się przez Centralną Komisję na art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach i tytule w treści decyzji, stanowiąc przy tym, iż Komisja rozpoznając odwołanie nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż Kandydat spełnia wymagania określone w tym przepisie, tj. posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym, jest błędne. Etap oceny kandydata przez Centralną Komisję pod względem spełniania przez kandydata przesłanek z art. 26 ustawy o stopniach i tytule zastrzeżony jest jedynie do sytuacji wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora i wyznaczenia kandydatów na recenzentów. Jedynie bowiem te czynności skutkują wyznaczeniem konkretnych pięciu recenzentów, którzy przygotują recenzje, na podstawie których w następstwie Rada Wydziału podejmie uchwałę w sprawie poparcia lub odmowy poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora. Natomiast przepis art. 77 §1 k.p.a. naruszono poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i oparcie decyzji o opinie recenzenta prof. J. C. (biegłego), przyjmując ją za prawidłową, podczas gdy zawierała ona istotne błędy oraz opinię prof. M. Z. (biegłej), pomimo, że opinia ta nie zawierała treści merytorycznej zatem nie mogła stanowić podstawy oceny. W dalszej części decyzji stwierdził, że organ pierwszej instancji powołał się na treść art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy, podczas gdy przepis ten reguluje wyznaczanie recenzentów. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodała, że organy nie znalazły wystarczających podstaw do uznania, iż skarżący spełnił łącznie wymagania określone w art. 26 ust. 1 ustawy, tj.: 1) ma osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym; 2) posiada doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi, realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych i zagranicznych; 3) posiada osiągnięcia w opiece naukowej – uczestniczył co najmniej trzy razy w charakterze promotora lub promotora pomocniczego w przewodzie doktorskim, w tym co najmniej raz w charakterze promotora, oraz co najmniej dwa razy w charakterze recenzenta w przewodzie doktorskim lub postępowaniu habilitacyjnym, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3; 4) odbył staże naukowe i prowadził prace naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych. Dorobek skarżącego był poddany wstępnej ocenie na tym etapie postępowania przez Radę stwierdzającą, że nie można uznać, iż jego dokonania spełniają powołane przesłanki art. 26 ust. 1 ustawy. W ramach procedury art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy, nie jest to tylko ocena czysto formalna (czyli w ujęciu praktyczność i ocena czy wszystkie wymagane dyplomy i dokumenty formalne zostały w komplecie przez Kandydata złożone) ale i ocena merytoryczna dorobku, w założeniu wstępna. W dokonanej ocenie Rady, potwierdzonej w postępowaniu instancyjnym przez Centralną Komisję, która powołała w tym celu recenzenta – osiągnięcia skarżącego nie spełniały przesłanek z art. 26 ust. 1 ustawy. Rada Wydziału podjęła uchwałę o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora po analizie przekazanej przez skarżącego dokumentacji i po przeprowadzonej szerokiej dyskusji odnoszącej się do jego dorobku naukowego, w tym do przedstawionej monografii, będącej książką profesorską. Analiza ta ujawniła zastrzeżenia co do warsztatu naukowego, jak i samego dorobku naukowego. Ta wstępna ocena została potwierdzona w postępowaniu przez Centralną Komisję. Podkreślono, że zgodnie z wielowiekowymi zasadami procedowania szkół wyższych i instytucji naukowych do wyrażania oceny, czy kandydat(ka) spełnia wymogi do uzyskania tytułu profesora kompetencje, posiada właściwa Rada Wydziału, a nie sam Kandydat. Decydując się na wszczęcie określonej procedury kandydat poddał ocenie przez środowisko naukowe swój dorobek naukowy i musi przyjąć werdykt środowiska naukowego. W przedmiotowej sprawie istotne jest, że na wskazanym ustawą etapie procedury o uzyskanie tytułu profesora wynikającą z art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy, dokonania skarżącego uznane zostały za niewystarczające. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 88/14 oddalił skargę E. A.na decyzję Centralnej Komisji z dna [...] października 2013 r. nr [...] . Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej E. A.od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2881/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, w szczególności z wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania o nadanie mu tytułu profesora, a także z uzasadnienia decyzji organu II instancji, skorzystał on z możliwości jakie dawał art. 33 ust. 2 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 r. Nr 84, poz. 455) i wnosił o procedowanie w sprawie według przepisów ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w kształcie obowiązującym do 30 września 2011 r. i na podstawie tych przepisów odmówiono mu wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora nauk ekonomicznych. Tymczasem Sąd I instancji dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji według powołanej ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...), ale w kształcie obowiązującym od 1 października 2011 r. (art. 38 cyt. ustawy z 18 marca 2011 r.). Zatem rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokona oceny legalności zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] października 2013 r. na podstawie przepisów normujących postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora, obowiązujących do dnia 30 września 2011 r., a mających zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 33 ust. 2 cyt. ustawy z 18 marca 2011 r., który stanowi, że w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie (...) tytułu profesora, mogą być prowadzone (...) postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów dotychczasowych albo (...) postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy ze skargi E. A.zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż rolą Sądu jest zbadanie, czy w sprawie właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Dokonując ponownej oceny zasadności skargi E. A.na decyzję Centralnej Komisji Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle postanowień art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonymi w wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2881/14 za wzorzec kontroli w niniejszej sprawie należy przyjąć przepisy normujące postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora, obwiązujące do dnia 30 września 2011 r., a mające zastosowanie na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455). W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego, na tle postępowań prowadzonych w oparciu o Kodeks postępowania administracyjnego, ma wyjątkowy charakter wynikający ze specyfiki tych spraw. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 535 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2011 r.) odsyła jedynie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. i to wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdą zastosowania. W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania o nadanie tytułu nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, jak też rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U Nr 15, poz. 128 ze zm. – wg stanu prawnego obowiązującego do dnia 30 września 2011 r.). Postępowania o nadanie tytułu profesora jest dwuetapowe. Pierwszym jego etapem jest postępowanie prowadzone przed radą jednostki organizacyjnej uprawnionej do przeprowadzenia tego postępowania, drugim natomiast postępowanie przed Centralną Komisją. Przepis § 20 ust. 1 ww. rozporządzenia określa szczegółowo dokumenty i informacje, które muszą zostać przedstawione przez osobę, wobec której ma zostać wszczęte postępowanie o nadanie tytułu profesora. Zgodnie z § 20 a ust. 1 ww. rozporządzenia rada jednostki organizacyjnej, na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 20 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy podejmuje uchwały, o których mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy. Stosownie natomiast do art. 27 ust. 3 ustawy o stopniach i tytułach czynności postępowania w sprawach o nadanie tytułu profesora kończą się uchwałami rady w przedmiocie: 1) wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora; 2) wyznaczenia recenzentów; 3) poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora. Rada jednostki organizacyjnej może powołać, spośród jej członków posiadających tytuł profesora, zespół w celu przygotowania wniosków dotyczących czynności postępowania, o których mowa w art. 27 ust. 3 ustawy (§ 22 a ww. rozporządzenia), a więc m.in. wniosków co do wszczęcia postępowania o nadaniu tytułu profesora. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że wszczęcie czynności postępowania w sprawie nadania tytuł profesora, nie obliguje rady do podjęcia uchwały o wszczęciu postępowania. Z przepisów nie wynika też, aby rada była związana wnioskami zespołu, skoro powołanie tego ciała o charakterze opiniodawczym, nie jest obligatoryjne. Charakter i zawartość dokumentów, jakie obowiązana jest przedłożyć osoba pretendująca do tytułu profesora, a których analiza ma stanowić podstawę do podjęcia uchwały o wszczęciu bądź odmowie wszczęcia postępowania o nadanie tytuł profesora pozwala na uznanie, że na tym etapie procedowania rada ocenia czy zasadniczo przedstawiony dorobek naukowo-badawczy oraz osiągnięcia dydaktyczne spełniają przesłanki z art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach i tytułach. Uznając, że wymagania określone w powyższym przepisie nie są spełnione, rada ma prawo podjąć uchwałę o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora. Uchwała, o której stanowi art. 27 ust. 3 ustawy o stopniach i tytułach, kończy pierwsze stadium postępowania o nadanie tytuł profesora. Podkreślenia przy tym wymaga, że w ramach procedowania w omawianym zakresie nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Analizując materiał aktowy nie sposób się zgodzić ze stroną skarżącą, że powołany przez Radę Wydziału FiU UE Zespół (5 profesorów Rady Wydziału FiU UK) do oceny wniosku o nadanie skarżącemu tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych w swych ocenach wyszedł poza zakres posiadanych kompetencji. Dostrzec należy, iż § 22 powołanego rozporządzenia, umożliwia radzie jednostki organizacyjnej powołanie zespołu, który niejako w jej imieniu dokonuje analizy wniosku strony (załączonych do wniosku dokumentów) i na podstawie tej analizy (merytorycznej, a nie tylko formalnej) rada podejmuje decyzję w sprawie. Użyte przez prawodawcę sformułowanie "w celu przygotowania wniosków dotyczących" czynności poprzedzających wydanie uchwały w sprawie wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora oznacza, iż przedmiotowe czynności nie mogą ograniczać się li tylko do formalnej oceny wniosku (wnioski wyciąga się z oceny, analizy), lecz muszą mieć szerszy zakres, po to aby rada mogła podjąć rozstrzygnięcie w sprawie. W przeciwnym razie powoływanie zespołu profesorskiego tylko do oceny formalnej wniosku (§ 20 rozporządzenia) byłoby bezcelowe. Przygotowanie wniosków dotyczących czynności wydania uchwały musi poprzedzać analiza merytoryczna dokumentacji zgłoszonej przez wnioskodawcę, gdyż jej wynik ma walor opinii, która nie wiąże członków rady wydziału, lecz ma jej pomóc w podjęciu decyzji. Zespół jest podmiotem pomocniczym działającym w imieniu i na rzecz rady, powołanym do dokonania ustaleń za radę wydziału. Gdyby takowy zespół nie został powołany, to każdy z uprawnionych członków rady wydziału, aby wyrobić sobie zdanie w sprawie, musiałby indywidualnie poddać analizie wniosek osoby ubiegającej się o nadanie tytułu naukowego. Z protokołu posiedzenia Rady Wydziału FiU UE z dnia [...] stycznia 2013 r. jednoznacznie wynika, iż podczas obrad tej Rady odczytano całość protokołu z posiedzenia ww. Zespołu i podjęto dyskusję w sprawie wniosku skarżącego o nadanie tytułu naukowego profesora, a następnie w głosowaniu tajnym (przy zachowaniu kworum, piętnastoma głosami przeciw i dwoma wstrzymującymi) podjęto uchwałę nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania o nadanie skarżącemu tytułu profesora. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi organowi I Instancji nie naruszył przepisów proceduralnych w postępowaniu poprzedzających podjęcie uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. Co zaś się tyczy samej uchwały ma rację skarżący twierdząc, iż jej uzasadnienie, ograniczające się jedynie do podania wyników głosowania, nie przedstawia w sposób przekonujący argumentów, którymi kierował się organ kolegialny podejmując uchwałę w sprawie. Nie zrealizowano tym samym zasady przekonywania z art. 11 k.p.a. Nie oznacza to jednak, iż podjęta uchwała nie ma oparcia w materiale dowodowym, zaś brak wyczerpującego uzasadnienia obarcza ją taką wadą, która bezwzględnie nakazywałaby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego przez organ II instancji. W orzecznictwie wyrażony został pogląd, iż samo naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., polegające nie tyle na braku jakiegokolwiek uzasadnienia, ile przede wszystkim na jego lakoniczności, nie musi jeszcze obligować organu odwoławczego do bezwzględnego obowiązku uchylenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego (patrz wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 855/14). W niniejszej sprawie skutecznie wniesione przez skarżącego odwołanie od uchwały Rady Wydziału FiU UE z dnia [...] stycznia 2013 r. wpłynęło do Centralnej Komisji [...] kwietnia 2013 r., natomiast decyzję utrzymującą zaskarżoną ww. uchwałę w mocy wydano [...] października 2013 r. Oznacza to, że decyzję Centralna Komisja wydała z naruszeniem 6 miesięcznego terminu określonego w art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach i tytułach. Uchybienie to jednak w ocenie Sądu pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, albowiem wskazany termin ma charakter instrukcyjny, a przez to jego niedotrzymanie nie stanowi o wadliwości prawnej zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W tym miejscu zaznaczenia wymaga, iż charakter postępowania odwoławczego przed Centralną Komisją nie jest identyczny jak w przypadku postępowania odwoławczego od decyzji organu administracji publicznej, prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a. Wynika to przede wszystkim ze specyfiki postępowania w sprawie nadania stopni i tytułów naukowych. Komisja poza oceną legalności zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, przeprowadza własne postępowanie, co wynika wprost z art. 35 ww. ustawy, a podejmowana decyzja zapada w głosowaniu tajnym, co powoduje, że również przepisy dotyczące postępowania odwoławczego muszą być stosowane odpowiednio, a nie wprost (patrz wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1661/06, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że Centralna Komisja jest uprawniona do konwalidowania mniej istotnych wad orzeczenia organu I instancji, albowiem w postępowaniu odwoławczym nie ogranicza się ona tylko do kontroli zaskarżonej uchwały, lecz prowadzi własne postępowanie wyjaśniające, a więc rozpoznaje sprawę "od początku" w jej całokształcie. W tego typu sprawach odrębność postępowania oznacza przede wszystkim pominięcie udziału strony w postępowaniu przed Centralną Komisją oraz swoiste postępowanie dowodowe ograniczone tylko co do pewnych środków dowodowych. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji (por. wyrok NSA z 27 października 2006 r., I OSK 192/06, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Centralna Komisja uzyskała dwie recenzje, do czego obligował § 19 ust. 1 i 4 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 15 października 2007 r. ze zm. z 10 grudnia 2008 r., mający zastosowanie w sprawie rozpatrywanej pod reżimem prawnym obowiązującym do dnia 30 września 2011 r. (obecnie obowiązujący Statut Centralnej Komisji stanowiący załącznik nr 47 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2012 r. przewiduje analogiczne rozwiązania w § 19 ust. 1 i 4), obie uznające dorobek naukowy skarżącego za niewystarczający do wszczynania postępowania o nadanie tytułu profesora. Zgodnie z § 19 ust. 1 ww. Statutu, powołano recenzenta ze składu Komisji prof. Zw. dr. hab. M. Z. ([...]), która wydała opinie negatywną. Następnie, zgodnie z postanowieniami § 19 ust. 4 Statutu, powołano dodatkowego recenzenta spoza Komisji prof. Dr hab. J. C. ([...]), który również zaopiniował dorobek naukowy kandydata negatywnie. W recenzjach przedstawiono argumentację uzasadniającą wydanie opinii negatywnych. W świetle powyższych ustaleń za niezasadny należy uznać zarzut skargi wskazujący na dokonanie prawnie wadliwego opiniowania kandydata przez recenzentów. Zaznaczyć przy tym należy, iż w ramach postępowania sądowego nie dochodzi do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i jego wartości naukowej. Recenzentów zaproszono na posiedzenie Sekcji Nauk Ekonomicznych Centralnej Komisji (k. - 23 i 24 akt administracyjnych). Przedmiotowe opinie zostały przedstawione i omówione na posiedzeniu Sekcji Nauk Ekonomicznych, która oceniała, że dorobek naukowy skarżącego nie spełnia ustawowych kryteriów warunkujących wszczęcie postępowania w sprawie nadania tytułu naukowego (protokół z dnia [...] października 2013 r.; k – 25 akt administracyjnych). Uchwała Sekcji zaprezentowana została, wraz z argumentacją znajdującą odzwierciedlenie w protokole z dnia [...] października 2013 r., na posiedzeniu Prezydium Centralnej Komisji. Trzeba wziąć pod uwagę, iż skarżący nie uzyskał ani jednego głosu poparcia dla uwzględnienia odwołania od uchwały Rady Wydziału FiU UE, zarówno wśród członków Sekcji jak i Prezydium Centralnej Komisji. Powyższe ustalenia pozwalają przyjąć, iż organ procedował w przedmiotowej sprawie zgodnie z wymogami wynikającymi z ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i Statutu Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r. W postępowaniu tym powołany w skardze przepis art. 77 k.p.a. nie mógł mieć zastosowania wprost, właśnie z uwagi na specyficzny charakter tego postępowania, na co zwrócił również uwagę NSA w przywołanym wyroku z dnia 27 października 2006 r., co czyni zarzut niezastosowania tego przepisu niezasadnym. Nie można również podzielić zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że wypełnienie przez decyzję Centralnej Komisji wymagań zawartych w tym przepisie należy oceniać przez pryzmat formy jej podjęcia. Decyzja Centralnej Komisji podejmowana jest w głosowaniu tajnym, co w zdecydowany sposób utrudnia sporządzenie jej uzasadnienia. Decyzja poddana w przedmiotowej sprawie kontroli Sądu zawiera jednak wystarczającą argumentację, pozwalającą na ocenę jej legalności. Wynika z niej w sposób jednoznaczny, dlaczego Centralna Komisja uznała stanowisko Rady Wydziału odmawiające wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora za słuszne. Oceniła bowiem, że dorobek naukowy skarżącego nie spełnia ustawowych kryteriów, albowiem nie ma znamion istotnej aktywności naukowej, co jest już wymogiem przy nadawaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego, a tytuł profesora nadaje się osobie, której dorobek – jak podkreśliła Centralna Komisja - znacznie przekracza poziom wymagany do habilitacji. Centralna Komisja nie uznała za istotną aktywność naukową umiejętności przekonywującego przedstawienia przez skarżącego poglądów w obszarze nauki - teoria finansów publicznych, albowiem sposobu przedstawiania zagadnień nie można utożsamiać z wkładem do nauki. Centralna Komisja odniosła się też do zastrzeżeń skarżącego formułowanych w stosunku do postępowania przed Radą Wydziału, nie uznając ich słuszności. Zaznaczyła przy tym, iż znajdująca się w aktach postępowania dokumentacja pozwalała na stwierdzenie, iż wbrew zarzutom odwołania, kwestionowana uchwała nie została podjęta bez namysłu i analizy przekazanej przez kandydata dokumentacji. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło