II SA/Wa 1196/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant sekretarz Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku – oddala skargę – Zaskarżoną decyzją, przywołując art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.), zwanej dalej "ustawą emerytalną", odmówiono p. T. C., zwanemu dalej "Wnioskodawcą", przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji wskazano na następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy: - zgodnie z art. 83 ustawy emerytalnej ubezpieczonym, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń społecznych może przyznać - w drodze wyjątku – świadczenia, w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, - jak stąd wynika przyznanie emerytury w drodze wyjątku jest możliwe, gdy są spełnione następujące przesłanki - wnioskodawca: - jest lub był osobą ubezpieczoną, w rozumieniu ustawy emerytalnej, - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, - nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniami społecznymi z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, nie posiada niezbędnych środków utrzymania, - warunki określone w przywołanym przepisie muszą być spełnione łącznie - niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku, - ze znajdującej się w aktach rentowych dokumentacji wynika, że Wnioskodawca pobiera emeryturę w trybie zwykłym, - art. 83 ustawy emerytalnej nie przewiduje zbiegu świadczenia przyznawanego w drodze wyjątku ze świadczeniami ustawowymi, przyznawanymi przez organy emerytalno-rentowe; biorąc pod uwagę, że Wnioskodawca jest uprawniony do świadczenia przyznanego przez organ emerytalno - rentowy w trybie zwykłym, nie spełnia jednej z przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku,  - w związku z przedstawionym stanem faktycznym w sprawie nie ma podstaw do przyznania emerytury w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ustawy emerytalnej. W skardze oraz dodatkowym piśmie procesowym (k. 18) Wnioskodawca opisał przebieg swojego zatrudnienia w tym wypadki, których doświadczył, oraz trudną sytuację materialną, w jakiej się obecnie znajduje. Wskazywał że uzyskiwane obecnie świadczenia emerytalne nie są wystarczające, wobec jego sytuacji faktycznej, w powiązaniu ze stanem zdrowia, w tym doznanymi urazami oraz osiągniętym już wiekiem. Wskazał m.in.: "Moim zdaniem zasady współżycia, słuszności i sprawiedliwości uzasadniają przyznanie mi emerytury lub dodatku do emerytury w drodze wyjątku, bym mógł godnie żyć.". Podnosił też, że nie może dotrzeć do Sądu - jest to utrudnione wobec stanu jego zdrowia i odległości miejsca zamieszkania od siedziby Sądu. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Trafnie organ odwoławczy skonstatował brak wystąpienia w sprawie przesłanek dla przyznania świadczenia w drodze wyjątku W uzasadnieniu skarżonego aktu wskazano wszystkie istotne uwarunkowania formalne i okoliczności faktyczne sprawy. Z uwagi na uprzednie, szczegółowe zreferowanie stanowiska organu, ponowne przytaczanie jego argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Odnosząc się stanowiska skarżącego należy jedynie ponownie wskazać, że świadczenie w drodze wyjątku - z woli prawodawcy - może być przyznane jedynie osobom, które nie nabyły prawa do świadczeń, w tym emerytalnych, na zasadach ogólnych. W sprawie zaś jest bezsporne że Wnioskodawca pobiera emeryturę. Dodatkowo wypada odnotować, że świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane wyłącznie w wysokości "nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie". Z woli prawodawcy nie może więc służyć poprawie sytuacji materialnej osób, dla których przysługujące im świadczenia nie są wystarczające, także wobec szczególnych okoliczności (np. stan zdrowia wiek). Osoby takie mogą więc korzystać wyłącznie ze stosownych forum pomocy socjalnej, udzielanej w trybie odrębnych regulacji, gdzie właściwe są inne organy administracji. Rozpoznający sprawę organ nie mógł natomiast uwzględnić żądania Wnioskodawcy o wypłatę dodatkowych świadczeń, niezależnie od tego, czy istnieje obiektywnie potrzeba udzielenia mu pomocy materialnej, wobec znajdowania się przezeń w trudnej sytuacji. Organ ten może bowiem działać wyłącznie w granicach prawa, które określa także zakres jego kompetencji - tak art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.". W sprawie nie naruszono zawartych w K.p.a. przepisów procesowych, w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia istotnych jej uwarunkowań faktycznych (okoliczność istotna – pobierania emerytury - nie jest sporna), uzasadnienia orzeczenia (art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 §. 3 wobec art. 8 §. 1 i art. 11) oraz przepisu prawa materialnego, zakreślającego kiedy dane świadczenie może być w ogóle przyznane (art. 83 ustawy emerytalnej). Sąd nie spostrzegł z urzędu lub wobec argumentacji skargi wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Musiał więc oddalić skargę. Wnioskodawca sygnalizował kwestię trudności z dotarciem przezeń do siedziby Sądu, gdzie była rozpatrywana niniejsza sprawa. Chciał osobiście przedstawić swoje racje. Wskazać wobec tego wypada, że - skoro żadne istotne okoliczności faktyczne sprawy nie były sporne - ewentualne stawiennictwo skarżącego nie mogło mieć żadnego wpływu na jej wynik. Nie było więc niezbędne dla właściwego rozpatrzenia danej sprawy. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.