II SA/Wa 120/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.B. z dnia 10 maja 2007 r., uzupełnionego pismem z dnia 4 grudnia 2007 r., o wyłączenie sędziów Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w osobach: J.W., E.W., A.L., J.F., I.D., B.S., S.P., A.M., P.S., A.K. oraz asesora Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.T. od orzekania w sprawie II SA/Wa 120/07 ze skargi M.B. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 945/06 wydanego w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na świadczenie pomocy rekonwersyjnej postanawia - oddalić wniosek - Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 września 2007 r. sygn. akt I OZ 613/07 oddalił zażalenie M.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 120/07, którym oddalono jego wniosek z dnia 23 marca 2007 r. o wyłączenie sędziego S.P. od orzekania w sprawie z jego skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 945/06 wydanego z jego skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na świadczenie pomocy rekonwersyjnej. W zażaleniu z dnia 10 maja 2007 r. na postanowienie z dnia 26 kwietnia 2007 r. w przedmiocie wyłączenia sędziego S.P. M.B. złożył, na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kolejny wniosek o wyłączenie sędziów Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w osobach: J.F., I.D. i B.S., którzy wydali zaskarżone postanowienie od orzekania w sprawie II SA/Wa 120/07. Skarżący pismem z dnia 4 grudnia 2007 r. uzupełnił swój wniosek z dnia 10 maja 2007 r. poprzez wyłączenie kolejnych sędziów Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w osobach: S.P., J.W., E.W., A.L., A.M., P.S., A.K. oraz asesora J.T. W uzasadnieniu wniosku skarżący zarzucił: 1. sędziemu S.P. - sprzeniewierzenie się zasadom i normom prawnym, mataczenie w ich interpretacji, ukrywanie działalności przestępczej wojskowych funkcjonariuszy publicznych i Ministra Obrony Narodowej działając na jego szkodę, 2. sędziemu J.F., sędziemu I.D. oraz sędziemu B.S. - potwierdzenie nieprawdy co do meritum sprawy w wydanym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. oddalającym jego wniosek z dnia 23 marca 2007 r. o wyłączenie sędziego S.P., 3. sędziemu B.S. - wydanie niezgodnego z prawem wyroku z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie II SA/Wa 945/06, 4. sędziemu J.W., sędziemu E.W. oraz sędziemu A.L. - potwierdzenie nieprawdy co do meritum sprawy w wydanym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2007 r. w sprawie II SA/Wa 159/07 oddalającym jego wniosek z dnia 23 marca 2007 r. o wyłączenie sędziego S.P., 5. sędziemu A.K., sędziemu B.S. oraz asesorowi J.T. - nierozstrzygnięcie całości skargi w wyroku z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie II SA/Wa 945/06 matacząc prawdą obiektywną chroniąc Ministra Obrony Narodowej od obowiązku wypłacenia należnych mu ustawowo kosztów rekonwersyjnych wraz z ustawowymi odsetkami, 6. asesorowi J.T. - sprzeniewierzenie się zasadom i zapisom prawa administracyjnego powołanym w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 31/06, 7. sędziemu A.K. - ograniczenie jawności postępowania administracyjnego w sprawie II SA/Wa 1153/05 polegającego na ukryciu dokumentów świadczących o przestępstwach wojskowych funkcjonariuszy i odmowę w dniu 26 kwietnia 2006 r. wydania żądanych kserokopii dokumentów z powyższych akt (naruszenie art. 2 i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej), 8. sędziemu A.M., sędziemu S.P. oraz sędziemu (wówczas asesorowi) P.S. - brak bezstronności przy wydawaniu wyroku z dnia 12 maja 2006 r. w sprawie II SA/Wa 1153/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, w którym sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Uważana jest ona za "główny mechanizm gwarancyjny dla realizacji zasady bezstronności sądu" (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r., SK 27/01, OTK-A 2002, nr 7, poz. 93, str. 1245). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Stosownie do treści art. 19 wskazanej powyżej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 20 tej ustawy wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. Wniosek powinien być zgłoszony w formie pisemnej lub ustnie do protokołu w sądzie. Oprócz ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, wniosek o wyłączenie sędziego powinien zawierać wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Wniosek, który nie odpowiada powyższym wymogom podlega oddaleniu. Wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wydanie zatem postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 powołanej ustawy, musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 212/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 55). Należy podkreślić, że wszyscy sędziowie i asesor Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazani we wniosku z dnia 10 maja 2007 r. o ich wyłączenie, który następnie został uzupełniony pismem z dnia 4 grudnia 2007 r., złożyli pisemne oświadczenia, że w przedmiotowej sprawie tj. II SA/Wa 120/07 nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także inne okoliczności które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 powołanej ustawy). W ocenie Sądu przyczyny wskazane przez skarżącego w powyższym wniosku są ogólnikowe, mało precyzyjne i nie mogą stanowić przesłanki wyłączenia sędziów od orzekania w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem w uzasadnieniu wniosku nie podał żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 18 i 19 wskazanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto należy stwierdzić, że rozczarowanie M.B. sposobem prowadzenia postępowania sądowego oraz niezadowolenie z rozstrzygnięć wydanych przez sędziów Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w osobach: S.P., J.W., E.W., A.L., J.F., I.D., B.S., A.M., P.S., A.K. oraz asesora Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.T. poprzez "poświadczenie nieprawdy co do meritum", "podpisanie uzasadnienia wyroku i nierozstrzygnięcie całości skargi", "uczestniczenie w rozprawie i wydanie niezgodnego z prawem wyroku" bądź "wydanie bezprawnego wyroku", a także inne zarzuty procesowe w odniesieniu do orzeczeń Sądu nie stanowią przesłanki wyłączenia sędziów od orzekania w przedmiotowej sprawie. Jeżeli w ocenie skarżącego doszło do naruszenia przepisów postępowania i mogło to mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy, to rozstrzygnięcie wydane w tej sprawie może zaskarżyć do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego zadaniem, w ramach kontroli instancyjnej, jest ocena wydawanych przez sędziego orzeczeń pod względem ich zgodności z przepisami prawa procesowego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego. Stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługują bowiem środki odwoławcze, za pomocą których możliwe jest kwestionowanie orzeczeń sądu. Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt I PO 8/96, OSNAP 1997 r. nr 4, poz. 59). Także brak zaufania do "przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości" z powodu treści wydanych orzeczeń nie stanowi okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu skoro M.B. wskazując w sposób ogólny przyczyny wyłączenia wyżej wymienionych sędziów i asesora Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w istocie nie uprawdopodobnił żadnych okoliczności mogących wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w przedmiotowej sprawie, a sędziowie oświadczyli, że okoliczności takie po ich stronie nie występują, to brak jest podstaw do uznania, że wniosek jest zasadny. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 18 § 1, 19 i art. 20 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.