II SA/Wa 1215/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Jacka Fronczyka oraz Iwony Dąbrowskiej od orzekania w sprawie II SA/Wa 1215/11 ze skargi J. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w zakresie odmowy wydania decyzji stwierdzającej nieważność dotychczas wydanych decyzji emerytalnych postanawia oddalić wniosek. Pismem z dnia 12 kwietnia 2012 r., złożonym na Biurze Podawczym WSA w Warszawie w dniu 12 kwietnia 2012 r., data wpływu do Wydziału II WSA w Warszawie – 13 kwietnia 2012 r., godz. 11:35, J. D. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Jacka Fronczyka oraz Iwony Dąbrowskiej od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1215/11 ze skargi J. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w zakresie odmowy wydania decyzji stwierdzającej nieważność dotychczas wydanych decyzji emerytalnych, argumentując powyższe koniecznością zapewnienia bezstronności i obiektywizmu w rozpoznawanej sprawie. W uzasadnieniu wniosku skarżący zarzucił sędziemu WSA w Warszawie Jackowi Fronczykowi kłamstwo w następujących sprawach: II SA 544/03, II SAB 37/03, II SAB 201/03, II SA 1421/03, II SAB/Wa 184/06, II SA/Wa 1793/07, II SAB/Wa 197/08, II SAB/Wa 122/10. Odnosząc się natomiast do osoby sędziego WSA Iwony Dąbrowskiej skarżący wskazał, że ww. sędzia kłamała w sprawach II SAB/Wa 74/08 oraz w rozpoznawanej sprawie II SA/Wa 1215/11; nie dała możliwości skarżącemu odniesienia się do stwierdzenia MON oraz do przedstawienia dowodu w rozpoznawanej sprawie; kłamała, że podczas rozprawy w dniu 21 grudnia 2011 r. wszystko co mówił skarżący zostało zanotowane w protokole rozprawy. Skarżący podał, że sędzia WSA Iwona Dąbrowska odmówiła sprostowania protokołu w rozpoznawanej sprawie, twierdząc, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym protokół nie powinien odzwierciedlać każdego elementu wypowiedzi strony. Zdaniem J. D., sędzia WSA Iwona Dąbrowska stronniczo odrzuciła wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów WSA w Warszawie od udziału w przedmiotowej sprawie, stwierdzając, że przepisy zezwalają jedynie na wyłączenie sędziego. W ocenie skarżącego, sędzia WSA Iwona Dąbrowska doskonale wiedziała, że wniosek o wyłączenie sędziów dotyczył przede wszystkim sędziego Jacka Fronczyka oraz że skarżący będzie składał wnioski o wyłączenie sędziów dopóki będą odmawiać skontrolowania poprawności sporządzonego w dniu [...] marca 1991 r. zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego przysługującego skarżącemu na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oraz daty zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. W dniu 04 maja 2012 r. sędzia WSA Jacek Fronczyk złożył pisemne oświadczenia, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: ppsa, wyłączające go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1215/11 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 ppsa). Przedmiotowe oświadczenie znajduje się w aktach sprawy. Następnie sędzia WSA Iwona Dąbrowska oświadczeniem z dnia 16 maja 2012 r. wskazała, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ppsa, wyłączające ją od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1215/11 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jej bezstronności w tej sprawie (art. 19 ppsa). Przedmiotowe oświadczenie również znajduje się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ppsa). Treść art. 20 § 2 ppsa uzasadnia przyjęcie, że wniosek o wyłączenie sędziego może być zgłoszony przed przystąpieniem do rozprawy, a więc do chwili, w której strona wyrazi w jakikolwiek sposób i w jakiejkolwiek kwestii swoje stanowisko. Zgłoszenie wniosku po przystąpieniu do rozprawy jest możliwe jedynie w wypadku uprawdopodobnienia: późniejszego powstania przyczyny wyłączenia, późniejszego powzięcia wiadomości o istniejącej już wcześniej przyczynie wyłączenia sędziego. Należy podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ppsa, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ppsa może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.) W rozpoznawanej sprawie skarżący wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Jacka Fronczyka oraz Iwony Dąbrowskiej złożył osobiście na Biurze Podawczym WSA w Warszawie w dniu 12 kwietnia 2012 r., tj. na jeden dzień przed rozprawą. Przedmiotowy wniosek wpłynął do Wydziału II WSA w Warszawie w dniu 13 kwietnia 2012 r., godz. 11:35, tj. po ogłoszeniu wyroku w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1215/11 sprawa ze skargi J. D. została zakończona o godz. 11:00. Niemniej jednak w związku z tym, że wniosek o wyłączenie sędziów został zgłoszony w dniu 12 kwietnia 2012 r., tj. na jeden dzień przed wyznaczonym terminem rozprawy, Sąd uznał, że jest on dopuszczalny. Przepis art. 19 ppsa reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. Ustawa nakłada również obowiązek na stronę postępowania, w postaci konieczności uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. Rozpoznając sprawę należało ustalić, czy zachodzą takie okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do wydania przez niego orzeczenia opartego na obiektywnych przesłankach. W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącego okoliczność nie wywołują uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności powołanych sędziów w niniejszej sprawie. Podniesiony przez skarżącego zarzut, że sędzia WSA Jacek Fronczyk, który nie był członkiem składu orzekającego w dniu 13 kwietnia 2012 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1215/11, kłamał w następujących sprawach: II SA 544/03, II SAB 37/03, II SAB 201/03, II SA 1421/03, II SAB/Wa 184/06, II SA/Wa 1793/07, II SAB/Wa 197/08, II SAB/Wa 122/10, stanowi przejaw subiektywnych odczuć skarżącego i nie może wskazywać na przesłankę braku bezstronności powołanego sędziego. Samo przeświadczenie o kłamstwie sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia i nie uzasadnia realnej obawy co do jego bezstronności. Podawany przez skarżącego zarzut może być ewentualnie podstawą do wniesienia przez stronę stosownego środka zaskarżenia od wydanych orzeczeń, natomiast nie może stanowić przesłanki do wyłączenia sędziego w innej sprawie. Ocena wydanych przez sędziego orzeczeń pod względem ich zgodności z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowego stosowania prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. Stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługują środki odwoławcze, za pomocą których możliwe jest kwestionowanie orzeczeń sądu. W ocenie Sądu, również podnoszone przez skarżącego okoliczności co do osoby sędziego WSA Iwony Dąbrowskiej nie wywołują uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności powołanego sędziego w niniejszej sprawie. Zdaniem J. D., sędzia WSA Iwona Dąbrowska: kłamała w sprawach II SAB/Wa 74/08 oraz w rozpoznawanej sprawie II SA/Wa 1215/11; nie dała możliwości skarżącemu odniesienia się do stwierdzenia MON oraz do przedstawienia dowodu w rozpoznawanej sprawie; kłamała, że podczas rozprawy w dniu 21 grudnia 2011 r. wszystko co mówił skarżący zostało zanotowane w protokole rozprawy; odmówiła sprostowania protokołu w rozpoznawanej sprawie, twierdząc, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym protokół nie powinien odzwierciedlać każdego elementu wypowiedzi strony; stronniczo odrzuciła wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów WSA w Warszawie od udziału w przedmiotowej sprawie, stwierdzając, że przepisy zezwalają jedynie na wyłączenie sędziego, doskonale wiedząc, że wniosek o wyłączenie sędziów dotyczył przede wszystkim sędziego Jacka Fronczyka oraz że skarżący będzie składał wnioski o wyłączenie sędziów dopóki będą odmawiać skontrolowania poprawności sporządzonego w dniu [...] marca 1991 r. zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego przysługującego skarżącemu na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oraz daty zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Należy podkreślić, że ocena prawidłowego stosowania prawa należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. Stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługują środki odwoławcze, za pomocą których możliwe jest kwestionowanie orzeczeń sądu. Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego nie bada zasadności i prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego w sprawie przez skład orzekający. Zatem w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wymienionych sędziów WSA w Warszawie w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.