II SA/Wa 1227/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-21

Skład orzekający: Janusz Walawski, Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może badać merytoryczną zasadność różnic programowych ustalonych przez uczelnię w przypadku wznowienia studiów, gdy decyzja organu opiera się na uznaniu administracyjnym i wiedzy fachowej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny różnic programowych ustalonych przez uczelnię w ramach uznania administracyjnego i wiedzy fachowej. Kontrola sądu ogranicza się do badania, czy decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy rozważył istotne okoliczności sprawy, nie ingerując w celowość rozstrzygnięcia ani w fachową ocenę organu.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wielokrotnie przerywała i wznawiała studia, nie broniąc pracy magisterskiej. Po kolejnym wznowieniu studiów w 2016 r. Prodziekan nałożył na nią obowiązek uzupełnienia znaczących różnic programowych. Rektor utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na upływ czasu od poprzedniego skreślenia i konieczność uzupełnienia wiedzy zgodnie z aktualnym programem. Skarżąca kwestionowała zasadność różnic programowych, powołując się na wcześniejsze decyzje i ekwiwalentność programu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów oddala skargę. M.S. rozpoczęła studia w roku akademickim 1987/88. W roku akademickim 1993/94, na V roku studiów, przerwała je. Następnie wznowiła studia w roku akademickim 2000/01, uzyskując zgodę władz Wydziału [...]. Pomimo wznowienia, nie napisała w terminie, tj. do 31 grudnia 2000 r. pracy magisterskiej. W związku z tym została skreślona z listy studentów z dniem [...] marca 2001 r. W roku akademickim 2006/07, a więc po 6 latach przerwy, po raz kolejny uzyskała zgodę władz Wydziału [...] na wznowienie studiów celem obrony pracy magisterskiej. Do dnia 31 grudnia 2007 r. M.S. nie obroniła pracy magisterskiej, co stanowiło podstawę do skreślenia jej z listy studentów V roku psychologii. W dniu 1 lipca 2008 r. po raz kolejny, Dziekan Wydziału [...] wyraził zgodę na wznowienie studiów w celu obrony pracy magisterskiej. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Dziekan Wydziału [...], ze względu na konieczność zmiany promotora pracy magisterskiej, skierował M.S. na powtarzanie IV roku studiów. Ze względu na niewywiązanie się z wymagań programowych została ona skreślona z listy studentów w dniu 27 marca 2009 r. Decyzja ta oraz następująca po niej decyzja Rektora [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/WA 1642/09. W następstwie wyroku sądowego, M.S. została wpisana na listę studentów IV roku studiów w roku akademickim 2010/11. Ze względu na fakt odwołania się przez M.S. od decyzji o wpisaniu na rok IV, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, w dniu 21 lutego 2011 r. Dziekan Wydziału [...] wpisał M.S. na V rok studiów. Zgodnie z zasadami studiowania na Wydziale [...] M.S. była zobowiązana do złożenia pracy magisterskiej do dnia 30 września 2011 r. Ze względu na fakt, iż tego nie uczyniła, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. M.S. została ponownie skreślona z listy studentów WP UW. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Prodziekan ds. studenckich [...], po rozpatrzeniu wniosku M.S. z dnia 19 lutego 2016 r. o wznowienie studiów, wyraził zgodę na wznowienie przez M.S. studiów w ramach powtarzania IV roku studiów na kierunku [...] od semestru letniego roku akademickiego 2015/16. Jednocześnie organ ten ustalił następujące różnice programowe, uznając że konieczne jest przez wnioskodawczynię: 1) uzupełnienie treści kształcenia dotychczas zaliczonych przedmiotów obligatoryjnych poprzez ponowne ich zrealizowanie: - Psychologia rozwoju człowieka (wykład); - Psychologia społeczna (wykład); - Psychologia osobowości (wykład): - Psychologia emocji i motywacji (wykład); - Psychologia różnic indywidualnych (wykład); - Psychopatologia (wykład). 2) zaliczenie nierealizowanych dotychczas w toku studiów przedmiotów: - Pomoc psychologiczna (wykład); - Diagnoza psychologiczna (wykład); - Historia myśli psychologicznej (wykład); - Etyka zawodu psychologa (wykład). 3) uzupełnienie do liczby 48 ECTS z przedmiotów o charakterze specjalizacyjnym. Organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z § 40 ust. 1 Regulaminu Studiów przedłożenie pracy dyplomowej jest warunkiem zaliczenia ostatniego cyklu seminarium dyplomowego lub innych zajęć prowadzących do złożenia pracy dyplomowej. Brak uzyskania zaliczenia ww. przedmiotu, skutkował wydaniem decyzji o skreśleniu M.S. z powodu nieuzyskania zaliczenia V roku studiów. Brzmienie § 9 ust. 10 i ust. 12 Regulaminu Studiów wskazuje, że Dziekan ustala liczbę punktów ECTS podlegających przyznaniu na poczet programu studiów, na których zainteresowana osoba wznawia studia oraz ustala poziom kształcenia i rok studiów, na które zostanie ona wpisana. Uwzględnia przy tym różnice programowe oraz uzyskane efekty kształcenia. Jak wyjaśnił Prodziekan [...], wznowienie przez M.S. studiów po skreśleniu oznacza konieczność uzupełnienia treści kształcenia i wiąże się z naliczeniem opłaty za powtarzanie ustalanej na podstawie odrębnych przepisów. W pozostałym zakresie od uzasadnienia decyzji organ ten odstąpił na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M.S.. Zwróciła się w nim o uznanie faktu, że wniosła o wznowienie studiów tylko na dokończenie pracy magisterskiej i że jej sytuacja na studiach wskazuje na taki etap. Odnosząc się do punktu A decyzji wskazała, że robiła już różnice programowe w zakresie wymienionych przedmiotów. Nie minęło zaś 5 lat od czasu jej ostatniego pobytu na studiach w roku 2010/11. Poza tym, jak podniosła, "odwołanie do Rektoratu i Sądu Administracyjnego, w tym też Sądu Najwyższego wydłużało jakiekolwiek terminy dotyczące moich studiów, zgodnie z obowiązującymi przepisami." To samo jej zdaniem dotyczy punktu B i C decyzji. Skarżąca podniosła, że "Dziekan ma możliwość ustalania poziomu i roku studiów, na które dana osoba jest wpisana, ale też w zakresie innych przepisów, które wyznaczają takie różnice czy faktów nie zaliczenia czegoś z programu studiów." M.S. wskazała w odwołaniu, że jej program studiów został uznany za ekwiwalentny przy ostatnim wznowieniu i obowiązywał w 2010/11 roku. Podobnie w jej ocenie pozostaje ekwiwalentny w roku 2016, ponieważ wtedy też wznawiała studia tylko na dokończenie pracy w zakresie ostatniego semestru i obrony pracy magisterskiej. Za ekwiwalentną została w ocenie M.S. ponadto uznana jej specjalizacja przy wznowieniu studiów, które trwały do 2010/11. Końcowo skarżąca zaznaczyła, że nie może studiować dłużej niż to jest potrzebne, istnieje też dalszy rozwój zawodowy. Jak wskazała, w tej chwili na obronie pracy magisterskiej mogą być jej zadawane pytania z całego programu studiów. W ocenie Rektora, wniesione odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i decyzją z [...] maja 2016 r. – będącą przedmiotem niniejszej sprawy – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał § 9 ust. 6 Regulaminu Studiów na [...], który wskazuje, że studia na Uniwersytecie można podjąć w trybie wznowienia studiów. Wznowienie może być dokonane od drugiego roku studiów lub wcześniej, jeśli przewidują tak szczegółowe zasady studiowania. Jeśli w roku akademickim, w którym student podejmuje studia w wyniku wznowienia, obowiązuje inny program kształcenia lub plan studiów niż w momencie skreślenia go z listy studentów, student obowiązany jest do uzupełnienia różnic programowych określonych decyzją dziekana, z zastrzeżeniem przypadków, o których mowa w ust. 9. W ustępie tym statuuje się, że osoba, która spełniła wszystkie wymagania określone w programie kształcenia, z wyjątkiem zaliczenia ostatniego cyklu seminarium dyplomowego z powodu niezłożenia pracy dyplomowej przewidzianej w programie kształcenia, może w okresie nieprzekraczającym dwóch lat od daty skreślenia z listy studentów ubiegać się o wznowienie studiów bez obowiązku uzupełniania różnic programowych, o których mowa w ust. 6. Dziekan, w porozumieniu z opiekunem pracy, może zdecydować o indywidualnych warunkach zaliczenia seminarium dyplomowego. W przypadku ponownego skreślenia z listy studentów, kolejne wznowienie jest możliwe tylko na ogólnych zasadach, w tym pod warunkiem uzupełnienia ewentualnych różnic programowych. Obowiązek uzupełnienia różnic programowych (po upływie dwóch lat od uzyskania absolutorium) w związku z ustaleniem poziomu kształcenia i roku studiów, na które osoba zainteresowana zostaje wznowiona, przewidywały także stosowne postanowienia poprzednio obowiązującego Regulaminu Studiów (por. § 8 ust. 10-11 i ust. 13 Regulaminu Studiów). Z powyższego organ wywiódł, że wznowienie M.S. musiało się w sprawie wiązać z uzupełnieniem przez nią różnic programowych, a organ zasadniczo nie mógł odstąpić od ich określenia. Nie zachodził bowiem przypadek z § 9 ust. 9 Regulaminu Studiów na [...], gdyż od daty skreślenia z listy studentów minęło więcej niż dwa lata, a jednocześnie wnioskodawczym nie spełniła wszystkich wymagań określonych w programie kształcenia. Zgodnie z § 9 ust. 8 Regulaminu Studiów na [...], wznowienie jest dopuszczalne tylko w stosunku do osoby, która została skreślona z listy studentów Uniwersytetu z wyjątkiem skreślenia z powodu ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z Uniwersytetu. Decyzję o wznowieniu studiów podejmuje dziekan. Wznowienie następuje nie wcześniej niż od następnego roku akademickiego po dacie skreślenia, z zastrzeżeniem przypadków określonych w ust. 9 oraz skreślenia z powodu niedokonania należnych opłat. Dziekan może w szczególnie uzasadnionych przypadkach ustalić wcześniejszy termin wznowienia. W myśl zaś § 9 ust. 12 Regulaminu Studiów na [...], Dziekan określa warunki, termin i sposób uzupełnienia zaległości, wynikających z różnic w programach kształcenia, uwzględniając przedmioty zaliczone przez studenta przenoszącego się z innej uczelni lub wznawiającego studia. Na Wydziale [...] [...] sposób wyznaczania uzupełnienia zaległości (różnic programowych), w realizacji ww. przepisów regulaminu [...], określa pomocnicze zarządzenie wewnętrzne Dziekana tego Wydziału z dnia 24 września 2015 r. nr 2/2015. Tym samym organ pierwszej instancji - korzystając z uznania i władztwa fachowego, jakie mu przysługują z uwagi na przymiot organu zakładu administracyjnego oraz specjalistyczną wiedzę (por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2016, s. 200-201) - dokonał porównania programów zrealizowanych dotychczas przez M.S. oraz aktualnie obowiązujących studentów Wydziału. Porównanie to dotyczyło: a) obecności przedmiotów obligatoryjnych wymienionych w uchwale Rady Wydziału określającej program kształcenia; b) treści kształcenia przedmiotów obligatoryjnych; c) obecności i czasu trwania praktyk zawodowych; d) liczby przedmiotów fakultatywnych obejmujących wymienione w uchwale Rady Wydziału określającej program studiów obszary kształcenia; e) liczby i treści kształcenia przedmiotów składających się na określoną specjalizację. Porównanie to doprowadziło organ pierwszej instancji do wniosku, że konieczne jest przez M.S.: 1) uzupełnienie treści kształcenia dotychczas zaliczonych przedmiotów obligatoryjnych poprzez ponowne ich zrealizowanie: - Psychologia rozwoju człowieka (wykład); - Psychologia społeczna (wykład); - Psychologia osobowości (wykład); - Psychologia emocji i motywacji (wykład); - Psychologia różnic indywidualnych (wykład); - Psychopatologia (wykład). 2) zaliczenie nierealizowanych dotychczas w toku studiów przedmiotów: - Pomoc psychologiczna (wykład); - Diagnoza psychologiczna (wykład); - Historia myśli psychologicznej (wykład); - Etyka zawodu psychologa (wykład). 3) uzupełnienie do liczby 48 ECTS z przedmiotów o charakterze specjalizacyjnym. Rektor podkreślił, że powyższe porównanie i dokonana w jego ramach ocena stanowią niemożliwe do pełnego opisania czynności opierające się na fachowej wiedzy organu, wynikającej nie tylko ze znajomości treści programu studiów, ale przede wszystkim specjalistycznej materii będącej przedmiotem nauczania. Ustalenia te, jak każda ocena naukowa, opierają się na kryteriach nieostrych i sumie wiedzy fachowej podmiotu dokonującego tych ustaleń. Jest to jednak sytuacja naturalna i powszechna w świecie nauki, w tym w szkolnictwie wyższym. Z tej przyczyny merytoryczna ocena naukowa nie podlega ani reżimowi k.p.a., ani kontroli sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1994 r., I SA 1636/94, ONSA 1995, nr 4, poz. 176). Także w aktualnym orzecznictwie podnosi się, że ocena kwestii naukowych może wymykać się kontroli obiektywnej, stąd powierzana jest osobom fachowym, o uznanej wiedzy, potwierdzonej uzyskanymi stopniami lub tytułem naukowym (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 stycznia 2016 r., III SA/Łd 1086/15). Nie budzi wątpliwości, że wydający zaskarżoną decyzję Prodziekan ds. studenckich Wydziału [...] [...] – [...] W.D. - należy do grona takich osób. Rektor nie znalazł zatem podstaw do podważenia jego fachowej oceny w kwestii zakresu różnic programowych oraz koniecznych uzupełnień i zaliczeń, jakie musi dokonać M.S. wskutek wznowienia studiów. Podstaw takich, w ocenie organu, nie daje również wniesione odwołanie. Nie podważa bowiem ono w żaden sposób upływu czasu, jaki minął od okresu, gdy skarżąca realizowała podane w osnowie decyzji przedmioty. Tymczasem faktem notoryjnym jest stały postęp nauki i związane z tym zmiany w zakresie programów kształcenia. Organ pierwszej instancji prawidłowo zatem wskazał te przedmioty, w zakresie których wiedza na przestrzeni 5 lat uległa dezaktualizacji w stopniu wymagającym jej uzupełnienia u skarżącej. Fakt prowadzenia zaś procesów sądowych przez M.S. nie może rzutować na to, że doszło na przestrzeni czasu do dezaktualizacji jej wiedzy w stopniu, który w ocenie fachowego organu wymaga uzupełnień. Skarżąca nie określiła zaś w odwołaniu, dlaczego uważa, że jej program studiów pozostaje ekwiwalentny w 2016 r., gdyż za takie wyjaśnienie nie sposób uznać stwierdzenia, iż w 2016 r. "wznawiałam studia tylko na dokończenie pracy w zakresie ostatniego semestru i obrony pracy magisterskiej". Powtórzyć zaś wypada według organu, że uznanie za ekwiwalentne specjalizacji skarżącej przy wznowieniu studiów trwających do 2010/2011 r. nie podważa, iż aktualnie przerobiony przez M.S. w przeszłości program wymaga uzupełnień. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie, zaś dokonane przez niego ustalenia i rezultat zastosowania relewantnych przepisów odpowiada ustaleniom i wykładni przeprowadzonym przez Rektora. Wymagane art. 207 ust. 1 u.p.s.w. odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organy uczelni ma zapewnić minimum procedury, niezbędne dla załatwienia spraw i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej (jej autonomii) i przyjętych w niej zasad komunikowania. Odpowiednie stosowanie zezwala na odstępstwa od ścisłego stosowania zasad postępowania administracyjnego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 26 października 2009 r., I OSK 500/09). Niemniej wszelkie wymogi określone tym Kodeksem zostały, w ocenie organu, w niniejszej sprawie także spełnione. Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiodła M.S. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że program, który obowiązywał w 2011 roku dla niej się nie zmienił i że nie było różnic w programie studiów. Podniosła również, że skarżona decyzja jest sprzeczna z wcześniejszymi decyzjami dziekanów dotyczącymi wznawiania studiów, a różnice programowe realizowała po swoim powrocie na studia w latach 2006/2007. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie naruszała ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wykazał w należyty sposób zasadność wydanego rozstrzygnięcia. Użycie w przepisie § 9 ust. 6 Regulaminu studiów na [...] zwrotu "studia na Uniwersytecie można podjąć ..." oznacza, że rozwiązanie prawne, opisane w przedmiotowej normie, zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Tego typu działania organu nie zostały oczywiście wyłączone spod kontroli sądowej. Jednakże kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona do oceny ich zgodności z prawem. Rozpatrując skargę, Sąd zobowiązany jest zatem badać, czy przy podejmowaniu decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego. Nie może natomiast ingerować w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym oceniać celowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe stwierdzenia znajdują potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym jednolicie akcentuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz, czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która powiązana jest z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji, czy też która wiąże się z wiedzą fachową, którą dysponuje organ) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10). Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji, wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizują określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących uznania administracyjnego sądy badają jedynie, czy decyzja organu nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy stanowisko prezentowane przez daną osobę powinno zostać zaakceptowane przez organ, czy też nie. Nadto dodać należało, że przepisy ustawy procesowej, regulującej tryb postępowania przed sądem administracyjnym nie dały tutejszemu Sądowi instrumentów, przy pomocy których mógłby on weryfikować kwestie merytoryczne, wymagające fachowej wiedzy z zakresu określonej dziedziny nauki. W przeciwieństwie do sądów powszechnych, sąd administracyjny nie może bowiem zasięgnąć wiedzy fachowej od np. biegłego sądowego. Stąd więc także, tutejszy Sąd nie może wypowiadać się w zakresie tematyki związanej z merytoryczną, fachową wiedzą, którą dysponował organ wydający kwestionowane rozstrzygnięcie. Przechodząc do materii niniejszej sprawy, i kierując się powyższymi kryteriami, wskazać należało, iż okolicznością niesporną było to, że w myśl § 9 ust. 8 zdanie drugie Regulaminu studiów, decyzję o wznowieniu studiów podejmuje dziekan. Zgodnie zaś z § 9 ust. 12 Regulaminu studiów, dziekan określa warunki, termin i sposób uzupełnienia zaległości wynikających z różnic programowych kształcenia ... Powyższe wskazuje więc na to, że organ dochował należytej staranności i postępował zgodnie z przepisami prawa, przy dokonywaniu oceny wniosku strony inicjującego przedmiotowe postępowanie. Oceny tej dokonał bowiem uprawniony organ. Z punktu widzenia formalnego, nie sposób wiec skutecznie zarzucić organowi działań bezprawnych. Analizując powyższą materię dodać należało, że oddanie uprawnień do oceny wniosków ściśle określonemu podmiotowi, będącemu ekspertem w danej dziedzinie nauki, dawało gwarancję stosowania jednakowych zasad przy ocenie wszystkich wniosków. Taki sposób oceny gwarantował więc w konsekwencji maksymalny poziom obiektywizmu i bezstronności przy jej dokonywaniu. Podkreślenia wymagało też to, że uzasadniając skarżoną decyzję organ odniósł się zarówno do treści wniosku, jak też do całokształtu faktycznego sprawy, zwracając szczególną uwagę na fakt zaistnienia różnic programowych pomiędzy ostatnio odbywanymi przez stronę studiami, a obecnie obowiązującym programem nauczania. Taki sposób sporządzenia uzasadnienia pozwalał stronie, jak też tutejszemu Sądowi na zapoznanie się z zastosowanymi przez organ kryteriami oceny. Tym samym więc organ dochował wymogów stawianych decyzjom o charakterze uznaniowym, i sprawił, że badane rozstrzygnięcie, nie nosi cech dowolności. Nawiązując do dywagacji zawartych na wstępie niniejszych rozważań uwypuklenia wymagała okoliczność, że sąd administracyjny nie był władny do dokonywania merytorycznej oceny różnic programowych pomiędzy ostatnio odbywanymi przez stronę studiami a obecnie obowiązującym programem nauczania. Do tej oceny, uprawniony był jedynie organ pierwszej instancji, w ramach uznania administracyjnego oraz w związku z wiedzą fachową jaką dysponował. Procedura opisana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), jak już to wyżej podkreślono, nie dawała zaś tutejszemu Sądowi instrumentów, umożliwiających weryfikację tej problematyki, która wiąże się z fachową wiedzą z określonych dziedzin nauki. Rozpoznając niniejszą sprawę położyć też należało szczególny nacisk na fakt, że wznawianie studiów stanowi odstępstwo od zasady, że studia trwają ściśle określoną długość czasu. Skoro zaś omawiana problematyka stanowi odstępstwo od generalnej zasady, to wszelkie przepisy prawa odnoszące się do niej, winny być wykładane w sposób zawężający, a nigdy rozszerzający. Stąd więc, skoro § 9 ust. 6 stanowi, że jeżeli w roku akademickim, w którym student podejmuje studia w wyniku wznowienia, obowiązuje inny program kształcenia lub plan studiów niż w momencie skreślenia go z listy studentów, student obowiązany jest do uzupełnienia różnic programowych określonych decyzją dziekana z zastrzeżeniem przypadków, o których mowa w ust. 9 (tj. jeśli od daty ostatniego skreślenia z listy studentów nie upłynęły dwa lata), to organ nie miał możliwości odstąpienia od wymogu nakazania studentce uzupełnienia różnic programowych. Okolicznością niesporną w sprawie było bowiem to, że od poprzedniego skreślenia skarżącej z listy studentów, minął już okres co najmniej dwóch lat. Jak to zaś już zostało podkreślone na wstępie niniejszych rozważań, Sąd administracyjny nie mógł zweryfikować faktu istnienia wskazanych w decyzji różnic programowych, z powodu braku stosownego instrumentarium procesowego. Nadto, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawała okoliczność wcześniejszego wydawania przez dziekanów decyzji o wznowieniu studiów przez skarżącą, bez nakazywania jej uzupełniania różnic programowym. Przede wszystkim przedmiotem skargi jest jedynie badana decyzja, stąd tutejszy Sąd nie mógł odnosić się do poprawność innych rozstrzygnięć. Nadto, okolicznością podnoszoną przez organ i niewymagającą dowodu, jest fakt ciągłego rozwoju nauki. Nawet więc uznanie przez dziekana w roku 2006, iż brak było wówczas przesłanek do uzupełniania różnic programowych przez skarżącą, nie zmienia tego, że po dziesięciu latach każda z dziedzin nauki rozwinęła się. Aby wiec student aktualnie mógł otrzymać dyplom ukończenia studiów, musi legitymować się wiedzą uwzględniającą zmiany jakie zaszły w danej dziedzinie nauki na przestrzeni ostatniej dekady. Na marginesie dodać należało, iż niezależnie od wyżej wskazanych motywów, strona skarżąca w odwołaniu, ani w skardze nie wykazała tego, aby w ciągu dwóch lat poprzedzających wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej, zaliczyła którykolwiek z przedmiotów oznaczonych w decyzji, jako stanowiący różnicę programową. Z tego więc również względu uznać należało, że strona nie powołała żadnych faktów mogących choćby poddać w wątpliwość prawidłowość skarżonego rozstrzygnięcia. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło