II SA/Wa 1241/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-26

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skreślenie osoby z listy oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z powodu zaległości w opłatach za zajmowany lokal, mimo że uchwała o zasadach wynajmowania lokali nie uzależnia przyznania lokalu od nieposiadania takich zaległości, stanowi naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy istotnie narusza prawo, ponieważ podstawa skreślenia skarżącej z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego (zaległości w opłatach za zajmowany lokal) nie znajduje oparcia w obowiązującej uchwale Rady Rady z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...]. Uchwała ta nie uzależnia możliwości przyznania lokalu socjalnego od nieposiadania zaległości w opłatach za zajmowany lokal.
Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy skreślił M.G. z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, powołując się na zaległości w opłatach za zajmowany bez tytułu prawnego lokal. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz uchwały Rady Rady w sprawie zasad wynajmowania lokali. Wskazała, że mimo zadłużenia, prosiła o przyspieszenie przyznania mieszkania socjalnego o niższych opłatach, a jej sytuacja materialna i zdrowotna jest trudna. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na niezgodność oświadczenia skarżącej z rzeczywistością.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa i uwzględnił skargę, orzekając jak w wyroku na podstawie art. 147 § 1 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego stwierdza, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju [...] (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.), § 6 pkt 8 uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485) zmienionej uchwałą Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 203, poz. 6025), w związku z § 24 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937) zmienionej uchwałą Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 116, poz. 3676) oraz uchwałą Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2013 r., poz. 6) w § 1 skreślił M.G. z listy osób oczekujących na najem lokalu jako gospodarstwo jednoosobowe, w § 2 wskazał, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. W uzasadnieniu organ wskazał, że M.G. uzyskała kwalifikację do zawarcia umowy najmu na podstawie § 13 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 309, poz. 9577 z późn. zm.) oraz uchwały Nr [...] Zarządu [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. po wcześniejszym pozytywnym zaopiniowaniu przez Komisję Mieszkaniową w dniu [...] maja 2008 r. Powołując się na § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] organ podał, że przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1, należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu. Wskazano, że M.G. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W lokalu nr [...] przy ul. M. zamieszkuje bez tytułu prawnego od stycznia 2008 r. W lokalu tym zamieszkała bez zgody wynajmującego z poprzednim użytkownikiem lokalu – H.M., która zmarła [...] lipca 2008 r. W dniu jej śmierci zaległości na koncie opłat czynszowych wynosiły [...] zł. W kwietniu 2009 r. skarbnik [...] postanowił o umorzeniu z urzędu należności z tytułu opłat za lokal mieszkalny nr [...] przy ul. M., z powodu śmierci dłużnika który nie pozostawił żadnego majątku. Wnioskodawczyni złożyła w ZGN oświadczenie, z którego wynika, że lokal nr [...] przy ul. M. o powierzchni użytkowej 38,60 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 16,80 m2 (1 pokój z kuchnią), zajmowany jest przez nią samodzielnie od stycznia 2009 r. Organ podał, że do maja 2011 r. M.G. dokonywała wpłat tytułem opłat czynszowych po 50 - 100 zł miesięcznie. W październiku 2012 r. Sąd Rejonowy dla [...] wydał nakaz zapłaty na kwotę [...] zł za zaległości wg stanu na dzień [...] marca 2011 r. Od czerwca 2011 r. na koncie opłat czynszowych nie odnotowano żadnych wpłat. Według stanu na dzień 31 grudnia 2013 r. zaległość na koncie opłat czynszowych stanowi kwotę [...] zł. Wskazano, że M.G. jest objęta pomocą OPS od 1995 r., źródłem jej utrzymania jest zasiłek stały w kwocie 529 zł. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, cierpi na [...] i schorzenia [...]. Organ wskazał, iż w związku z brakiem jakichkolwiek wpłat ze strony osoby zajmującej lokal, co przyczyniło się do powstania tak wysokiego zadłużenia lokalu, skreśla nazwisko M.G. z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...].  Uchwała Zarządu [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. stała się przedmiotem skargi M.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] i wniosła o stwierdzenie jej nieważności. Skarżąca wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu przedstawiła dotychczasowy przebieg sprawy. Wskazała, że na wezwanie o usunięciu naruszenia prawa otrzymała odpowiedź w dniu [...] czerwca 2014 r., w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. Wskazała, że została poinformowana, iż Zarząd Dzielnicy ponownie przeanalizował jej sytuację i ostatecznie uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. oddalił jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym Zarząd podał szereg powodów, z którymi skarżąca nie zgadza się. Skarżąca wskazała, że prawdą jest brak jakichkolwiek opłat za mieszkanie, ale jednocześnie podniosła, że od kilku lat zwraca się z prośbą o przyspieszenie przyznania mieszkania socjalnego o niższych opłatach, do którego mając tytuł prawny mogłaby uzyskać dodatek mieszkaniowy. Podała, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym od roku 2005. Jedynym dochodem jest zasiłek stały z pomocy społecznej, obecnie w wysokości [...] zł. OPS Dzielnicy [...] nie pomaga w regulowaniu opłat bieżących za mieszkanie, gdyż skarżąca nie ma tytułu prawnego. Podniosła, że od pracownika socjalnego wielokrotnie otrzymywała informacje, iż uzyskałaby pomoc gdyby miała tytuł prawny. Niestety prośby o przyspieszenie przyznania mieszkania nigdy nie spotkały się z przychylnością. Podniosła, iż Zarząd Dzielnicy podał, że w orzeczeniu o niepełnosprawności jest zapis, iż może wykonywać pracę na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności. Wskazała, że cierpi na bardzo poważane schorzenia kręgosłupa. Niekiedy rano ma duże trudności nawet ze wstaniem z łóżka, z wykonaniem podstawowych czynności domowych. Znalezienie pracy w takiej sytuacji jest bardzo trudne. W odniesieniu do wskazania przez Zarząd, że mogłaby zamieszkać u córki wskazała, że córka od wielu lat nie utrzymuje z nią kontaktów, nie pomaga. Przez pewien czas mieszkała razem z nią, ale ciągłe awantury, agresja z jej strony zmusiły skarżącą do opuszczenia mieszkania. Nikt ze strony Urzędu nawet nie próbował ustalić jak wyglądają jej relacje z córką. Odnosząc się do twierdzenia Zarządu, że poświadczyła nieprawdę, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, skarżąca wskazała, że H.S. jedynie od czasu do czasu u niej przebywa, nie ma nigdzie stałego miejsca zamieszkania. Wskazała, że nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego o czym może zaświadczyć OPS [...]. W ocenie skarżącej podjęta uchwała jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i narusza uchwałę Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołując przepis § 22 ust. 2 i ust. 5 w zw. z § 26 ust. 3 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. wskazał, że skreślenie z listy osób oczekujących na najem lokalu spowodowane było brakiem wpłat oraz ustaleniem, że oświadczenie złożone przez M.G. o samodzielnym zamieszkiwaniu w lokalu jest niezgodne z rzeczywistym stanem sprawy. Zdaniem organu o prawie skarżącej do lokalu socjalnego powinien rozstrzygnąć sąd cywilny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1353/14 odrzucił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 1640/15 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA wskazał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2014 r. O treści uchwały z dnia [...] kwietnia 2014 r. oddalającej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżąca została poinformowana pismem z dnia [...] czerwca 2014 r., doręczonym [...] czerwca 2014 r. NSA wskazał, aby ustalenia te Sąd wziął pod uwagę ponownie oceniając przesłankę zachowania terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uwzględniając ustalenia i wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 1640/15, Sąd stwierdził, że skarga wniesiona została w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a zatem w terminie, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga jest zatem dopuszczalna, a nadto jest zasadna. Biorąc pod uwagę, że od daty podjęcia zaskarżonej uchwały upłynął jeden rok, Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały. W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała Zarządu [...] w sposób istotny narusza prawo. Powodem skreślenia skarżącej z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego jest, jak wynika z treści zaskarżonej uchwały, nieuiszczanie opłat za zajmowany lokal mieszkalny. Przepis § 24 ust. 1 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), który powołano w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały, stanowi, że wnioski zaopiniowane przez komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Przepis ten nie zawiera zatem jakiejkolwiek przesłanki materialnej stanowiącej podstawę do skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu socjalnego. Powołany natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przepis § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady [...] stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Wskazania wymaga wobec powyższego, że zarówno z akt sprawy, jak i z zaskarżonej uchwały wynika, że skarżąca zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Nadto, kwestia dokonywania opłat za zajmowany lokal mieszkalny tak w dniu podjęcia uchwały o zakwalifikowaniu skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, tj. w dniu [...] maja 2008 r., jak i w dniu podjęcia uchwały o skreśleniu jej z tej listy nie różniła się zasadniczo. W czasie, gdy podejmowana była uchwała o zakwalifikowaniu skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, skarżąca uiszczała tytułem opłat jedynie po 50-100 zł. Lokal był już wówczas zadłużony. Okoliczność ta znana była Zarządowi Dzielnicy [...]. Organowi wiadomo było także już w 2011 r., że skarżąca w ogóle nie uiszcza opłat. Powyższe okoliczności nie są nowymi okolicznościami, które nadto, na gruncie uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], mogłyby stanowić podstawę skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Uchwała z dnia [...] lipca 2009 r. nie uzależnia możliwości przyznania lokalu socjalnego od nieposiadania zaległości w opłatach za zajmowany lokal. Nie było więc podstaw do skreślenia zaskarżoną uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżącej z listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego. Wskazania wymaga nadto, że w zaskarżonej uchwale organ nie poruszał podniesionej w odpowiedzi na skargę kwestii zgodności z rzeczywistym stanem sprawy oświadczenia wnioskodawczyni o samodzielnym zamieszkiwaniu w lokalu. Podniesienie tego zagadnienia, a także kwestii możliwości zamieszkania wnioskodawczyni ze zstępnymi w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. nie pozwala przyjąć, że stanowiły one podstawę uchwały z dnia [...] stycznia 2014 r. Tym samym, kwestie te nie podlegają w niniejszym postępowaniu ocenie Sądu, jako przesłanki skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu socjalnego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając przepis art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło