II SA/Wa 1244/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Eugeniusz Wasilewski (spr.), , Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M.A. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję podjętą [...] lutego 2004 r., odmawiającą przyznania M.A. renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS odwołał się do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), zgodnie z którym przyznanie świadczenia jest możliwe, jeżeli wnioskodawca łącznie spełnił następujące warunki: ” jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, ” nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, ” nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, ” nie ma niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej przesłanki wyklucza możliwość przyznania świadczenia. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku nie stwierdzono istnienia przesłanek umożliwiających pozytywne załatwienie sprawy. Z akt sprawy nie wynikają bowiem szczególne okoliczności, na skutek których wnioskodawca nie nabył uprawnień do świadczenia ustawowego. Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że w przebiegu pracy zawodowej wnioskodawcy w okresach od [...] września 1993 r. do [...] kwietnia 1995 r. oraz od [...] stycznia 1997 r. do [...] sierpnia 1999 r. wystąpiły nieuzasadnione przerwy w wykonywaniu zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem. Całkowita niezdolność do pracy została stwierdzona u wnioskodawcy dopiero w dniu [...] października 2003 r. i orzeczona została czasowo do października 2004 r. Z akt rentowych wynika ponadto, że na przestrzeni 48 lat życia wnioskodawca posiada udokumentowany okres ubezpieczenia, wynoszący 18 lat 2 miesiące i 11 dni i jest on zbyt krótki w stosunku do wieku. Fakt ten powoduje, że świadczenie w drodze wyjątku nie może być przyznane, ponieważ art. 83 ustawy emerytalnej nie pozwala na przyznanie świadczenia w oderwaniu od wypracowania odpowiednio długiego okresu, chociaż niewystarczającego do przyznania świadczenia ustawowego, gdyż renta w trybie wyjątku nie jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego powiązanym z odprowadzeniem składek na to ubezpieczenie. Jeśli zaś chodzi o okres pracy w [...] w okresie od [...] maja 1996 r. do [...] grudnia 1996 r., to został on już uwzględniony i nie ma wpływu na zmianę decyzji. Zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca nie spełnił warunków do przyznania świadczenia na skutek niezależnych od jego woli okoliczności, co wyklucza przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy emerytalnej. Podnoszona natomiast trudna sytuacja materialna nie stanowi wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, gdyż nie jest ono świadczeniem socjalnym, przyznawanym według potrzeb nawet, gdy te potrzeby są uzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.A. zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa i zasad współżycia społecznego i wniósł o jej zmianę i przyznanie świadczenia. Skarżący wskazał na zły stan zdrowia i brak środków na leczenie podkreślając, że region, w którym zamieszkuje jest dotknięty bardzo wysokim bezrobociem, co było przyczyną powstania okresów nieskładkowych. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i odnosząc się do argumentów przedstawionych w skardze stwierdził, iż były już one podnoszone w postępowaniu i zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Stosownie zaś do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że zapadła ona z naruszeniem art. 7, 8 i 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Otóż w decyzji wskazano jako przesłankę odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku fakt, iż wnioskodawca wypracował na przestrzeni 48 lat życia nieadekwatny do wieku okres ubezpieczenia wynoszący 18 lat 2 miesiące i 11 dni. Nie ustosunkowano się natomiast w ogóle do wskazywanych przez skarżącego okoliczności ograniczających jego możliwości zatrudnienia w związku z przebytymi dwoma operacjami [...], ciągle pogarszającym się [....] i potrzebą korzystania z [...]. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosił on m.in., iż z tego powodu zmuszony był zrezygnować z pracy w [...]. W sprawie brak jest bliższych ustaleń odnośnie tej choroby oraz jej wpływu na zdolność do wykonywania pracy zarobkowej. Natomiast fakt wystąpienia choroby [....] został potwierdzony w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS, który w rozpoznaniu wskazał: [...] - stan po [...] w 1967 r., a więc w czasie, gdy skarżący miał 12 lat. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia [...] października 2003 r. orzekł, iż całkowita niezdolność do pracy skarżącego powstała po 27 listopada 1997 r., a więc bezpodstawnie organ przyjmuje, że przerwa w zatrudnieniu do 24 sierpnia 1999 r. nie była usprawiedliwiona. Ponadto stwierdzić należy, że przyjęcie, iż całkowita niezdolność do pracy powstała po 27 listopada 1997 r. powoduje, iż ustalenia organu zarówno co do czasookresu aktywności zawodowej skarżącego, jak też okresów nieusprawiedliwionych przerw w zatrudnieniu, nie mogą się stać, gdyż pozostają w sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy. Skarżący ur. [...], podjął zatrudnienie [...] sierpnia 1976 r., a stał się niezdolny do pracy po 27 listopada 1997 r., a zatem już w wieku 42 lat. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ poczyni ustalenia, czy stwierdzona u skarżącego choroba [...] ograniczała jego możliwości zatrudnienia i oceni, z uwzględnieniem wcześniejszej, aniżeli przyjęto, daty powstania niezdolności skarżącego do pracy, czy nie spełnia on warunków do przyznania świadczenia. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa i dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy.