II SA/Wa 1244/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-16
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Izabela Głowacka - Klimas, Agnieszka Góra - Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Obrony Narodowej odmawiająca uchylenia w trybie nadzoru orzeczeń wojskowych komisji lekarskich dotyczących zdolności do zawodowej służby wojskowej została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Minister Obrony Narodowej, rozpatrując sprawę w trybie nadzoru, prawidłowo ocenił, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich nie były sprzeczne z prawem ani wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Skarżący był traktowany jako kandydat na żołnierza zawodowego, a nie jako żołnierz już pełniący służbę, co uzasadnia stosowanie odrębnych kryteriów oceny zdolności do służby. Tryb nadzoru nie jest postępowaniem zwykłym i nie służy do ponownej weryfikacji medycznych ustaleń komisji lekarskich.Stan faktyczny
Skarżący M. M. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej (MON) o uchylenie w trybie nadzoru orzeczeń wojskowych komisji lekarskich (RWKL i CWKL) stwierdzających jego niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Skarżący argumentował, że komisje pominęły istotne okoliczności faktyczne, w tym fakt pełnienia służby w Straży Granicznej i posiadania tam orzeczeń o zdolności do służby. MON odmówił uchylenia orzeczeń, uznając zarzuty za bezzasadne, ponieważ skarżący był badany jako kandydat na żołnierza zawodowego, a nie jako żołnierz już pełniący służbę. Skarżący zaskarżył decyzję MON do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, , Elwira Sipak, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oddala skargę.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., na podstawie § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 761, z późn. zm.) po rozpatrzeniu w trybie nadzoru wniosku M. M. odmówił uchylenia w trybie nadzoru orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...].11.2018 r. oraz utrzymanego tym orzeczeniem w mocy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...].09.2018 r w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że M. M. w dniu [...].02.2019 r. skierował do Ministra Obrony Narodowej pismo, w którym zwrócił się o uchylenie
w trybie nadzoru orzeczenia RWKL w [...] nr [...] z dnia [...].09.2018 r.
w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz orzeczenia CWKL w [...] nr [...] z dnia [...].11.2018 r. utrzymującego w mocy powyższe orzeczenie RWKL. Wnioskujący w trybie nadzoru powołał się na § 25 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. W ocenia wnioskodawcy orzeczenie RWKL i orzeczenie CWKL wydane zostały z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Wnioskujący wskazał, iż ww. Komisje pomimo,
iż zastosowały ściśle przepisy prawa, to jednak nie wzięły pod uwagę podczas oceny jego stanu zdrowia do pełnienia zawodowej służby wojskowej istotnych okoliczności faktycznych jakie zdaniem wnioskodawcy należało wziąć pod uwagę , tj. tego, że pełni aktualnie zawodową służbę w Straży Granicznej i posiada aktualne orzeczenia lekarskie uznające go jako zdolnego do pełnienia zawodowej służby w Straży Granicznej, w tym poza granicami kraju; przepisów prawnych na podstawie których osoby już pełniące służbę wojskową kwalifikowane są jako zdolne do zawodowej służby wojskowej; przepisów prawnych, na podstawie których kandydatów na żołnierzy do czynnej służby wojskowej (u których stwierdzono takie schorzenia jak u niego) kwalifikuje się jako zdolnych do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Minister przywołał treść § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej
z dnia 3 czerwca 2015 r. Wskazał, że przewidziane w tym przepisie rozporządzenia postępowanie o uchylenie jest postępowaniem w trybie nadzwyczajnego nadzoru służbowego, mającego charakter odrębny od zwyczajnego postępowania administracyjnego, nazywanego inaczej rozpoznawczym. Jest ono bowiem ograniczone odnośnie możliwości wzruszenia ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich wyłącznie do przesłanek wskazanych w tym przepisie. Podkreślił, że to postępowanie nadzorcze stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, a wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco. Wskazał na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26.01.2018 r., II SA/Wa 1158/17. Rozstrzygając sprawę organ stwierdził, że zarzuty wniosku o uchylenie w trybie nadzoru orzeczeń komisji lekarskich są bezzasadne. Podał, że z akt wynika i jest poza sporem, że wnioskujący w trybie nadzoru został poddany procedurze orzeczniczej jako kandydat na żołnierza zawodowego, a nie jako żołnierz zawodowy pełniący służbę wojskową. Z racji powyższego niezasadne są zarzuty na błędne zastosowanie ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach przez wojskowe komisje lekarskie, czy też zarzuty na niezastosowanie rozporządzenia MON z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 258).
Minister wskazał, że jako organ w trybie nadzoru, jak i wojskowe komisji lekarskie zobowiązane są do ścisłego stosowania obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów ww. rozporządzeń. W przedmiotowej sprawie zaś, co wynika z akt, wnioskujący występował jako kandydat na żołnierza zawodowego - szeregowy rezerwy, zgodnie ze skierowaniem przekazanym przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...] (pkt 3 skierowania - str. 48 akt CWKL). Żołnierze rezerwy, ubiegający się o powołanie do zawodowej służby wojskowej zostali wymienieni
w objaśnieniach szczegółowych do grupy I (kolumny 4 wykazu) badanych w ramach załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. Komisje zatem prawidłowo zakwalifikowały orzekanego do I grupy badanych, na podstawie właściwych przepisów prawa.
Minister podkreślił, że w przepisach prawnych dotyczących orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej nie ma odniesienia do osób pełniących służbę w Straży Granicznej, a orzekanie o zdolności do tej służby regulują odrębne przepisy.
Nie ma zatem podstaw do równego traktowania z pełniącymi żołnierzami zawodowej służby wojskowej funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia okoliczności, że istnieją przepisy prawne, na podstawie których kandydatów na żołnierzy do czynnej służby wojskowej (u których stwierdzono takie schorzenia jak u wnioskującego) kwalifikuje się jako zdolnych do pełnienia zawodowej służby wojskowej, organ wskazał, że ten zarzut nie mógł zostać uwzględniony. MON działając jako prawodawca określił odrębnie dla każdego rodzaju służby (czy to czynnej, czy to zawodowej) wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu do tego rodzaju służb, jak również szczegółowe warunki orzekania
o zdolności do tych służb. Każdy rodzaj z tych służb jest uregulowany odrębną ustawą, w przypadku czynnej - ustawą z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1459, z późn. zm.), a w przypadku zawodowej - ustawą z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 219 r. poz. 330).
Minister stwierdził, że analizując całość akt z CWKL i RWKL nie dopatrzył się w trybie nadzoru uchybień dających podstawę do uchylenia zaskarżonych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, na podstawie przesłanki pominięcia istotnych okoliczności faktycznych, jak również z urzędu nie dopatrzył się w trybie nadzoru uchybień dających podstawę do uchylenia zaskarżonych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich na podstawie przesłanki sprzeczności z prawem ww. orzeczeń.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. stała się przedmiotem skargi M. M., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia z urzędu działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy także poza zakresem zarzutów podniesionych przez skarżącego, a w konsekwencji
- naruszenie prawa materialnego, polegające na niewłaściwym zastosowaniu w sprawie normy §25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach i przyjęciu,
że wydane w stosunku do skarżącego decyzje komisji lekarskich nie były obarczone wadą pominięcia istotnych okoliczności faktycznych,
- naruszenie prawa materialnego, polegające na niewłaściwym zastosowaniu w sprawie normy art. 5 ust. 8-9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i zaniechaniu zbadania, czy przepisy rozporządzenia zostały wydane w granicach upoważnienia ustawowego w zakresie, w jakim nie różnicują sytuacji prawnej osób ubiegających się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej, którzy pełnią służbę w formacjach mundurowych od osób, które takiej służby nie pełnią.
W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał m.in., że wbrew stanowisku organu, zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowi ona decyzję administracyjną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że powołane w decyzji postanowienie WSA z dnia 26 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1158/17 dotyczy innego aktu prawnego. Pełnomocnik wskazał nadto, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ administracji skupił się na analizie podniesionych przez skarżącego zastrzeżeń co do istniejącego stanu prawnego (które to rozważania są w ocenie pełnomocnika błędne), bez zbadania, czy w realiach niniejszej sprawy
nie istnieją inne okoliczności, które mogą wskazywać na konieczność skorzystania z regulacji §25 ust. 1 rozporządzenia. Podniósł, że przeprowadzona diagnostyka uniemożliwiała postawienie takiego rozpoznania, jak w orzeczeniach komisji lekarskich kwestionowanych w trybie nadzoru. Podał, że jeżeli chodzi o pierwsze ze schorzeń tj. niedorozwój nerki prawej, jego rozpoznanie nastąpiło w oparciu o fakt niemożności uwidocznienia narządu w badaniu USG, co prowadziło do wniosku o zaistnieniu stanu aplazji (tj. niedorozwoju narządu). Podkreślił, że komisjom obu instancji umknął fakt,
iż skarżący jako funkcjonariusz SG jest poddawany regularnym badaniom, które przechodził także przy przyjmowaniu do służby, a które istnienia takiego schorzenia nie wykazały. Podniósł, że jeżeli chodzi o tzw. stłuszczenie wątroby, to powołany jako podstawa normatywna §44 pkt 13 załącznika do rozporządzenia stanowi o przebytym urazowym i toksycznym uszkodzeniu wątroby bez upośledzenia jej wydajności, co prima facie nie musi być tożsame ze stłuszczeniem wątroby. Podał, że rozbieżność ta nie została wyjaśniona w uzasadnieniach orzeczeń żadnej z komisji, a co za tym idzie - ponownie jako zasadna jawi się teza o pominięciu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. W ocenie pełnomocnika gdyby organ administracji w należyty sposób przeanalizował materiał sprawy w zakresie prawidłowości i adekwatności rozpoznania postawionego w orzeczeniach obu komisji lekarskich, wówczas z dużym prawdopodobieństwem można byłoby przyjąć, że zachodzą przesłanki ich uchylenia
w trybie nadzoru. Zdaniem pełnomocnika skarżącego opisane wyżej uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, chociażby przez przedwczesność rozstrzygnięcia. Wskazał też, że jak wynika z art 5 ust. 9 ustawy przy wydawaniu rozporządzenia Minister Obrony Narodowej ma się kierować tym, aby do zawodowej służby wojskowej były powoływane osoby posiadające stan zdrowia adekwatny do jej warunków. Analiza przepisów rozporządzenia prowadzi do wniosku, iż wytyczne co do treści akt nie zostały zrealizowane. Jak bowiem wynika z załącznika nr 1 do Rozporządzenia, zakres chorób i ułomności oraz ich wpływ na zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej został określony odrębnie dla czterech grup, w tym dla; kandydatów do zawodowej służby wojskowej (grupa I), żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową (grupa II), żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową kierowanych do wykonywania zadań "kwalifikowanych" (grupa III), żołnierzy zawodowych doznających uszczerbku na zdrowiu w trakcie pełnienia służby (grupa IV). Tym samym skarżący jako funkcjonariusz Straży Granicznej (wcześniej Policji), zdolny do służby w tej formacji, chcąc pełnić zawodową służbę wojskową jest normatywnie traktowany jako kandydat (tj. grupa I), gdzie kryteria zdrowotne są bardziej wyśrubowane niż wobec żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. W ocenie pełnomocnika prawodawca chcąc zrealizować wytyczne zawarte w art 5 ust. 9 ustawy winien albo stworzyć dodatkową kategorię tj. kandydatów do zawodowej służby wojskowej pełniących służbę w formacjach mundurowych, albo też potraktować funkcjonariuszy służb mundurowych tak samo jak żołnierzy już pełniących zawodową służbę wojskową.
Minister Obrony Narodowej, reprezentowany przez radcę prawnego,
w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniósł m.in., że organ podtrzymuje swoje stanowisko zawarte
w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], wskazując, iż postępowanie w trybie nadzoru jest szczególnym rodzajem postępowania, do którego nie mają bezpośrednio zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W stosunku do tego rodzaju postępowania ma, zdaniem organu, zastosowanie norma odsyłająca do przepisów szczególnych z art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z póżn. zm.), wskazująca, iż organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale (rozdziale 13 - uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji), o ile przewidują to przepisy szczególne lex specialis w stosunku do k.p.a. są przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej
z dnia 3 czerwca 2015 r., a w przypadku trybu nadzoru - § 25 tego rozporządzenia. Wskazał nadto, że argumentacją zawartą w postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1158/17 można się posiłkować przy ocenie tej sprawy. Nawet jednak gdyby uznać argumentację, iż decyzja w trybie nadzoru jest decyzją administracyjną to na tle rozpatrywanego stanu faktycznego, zdaniem organu, nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., czyli złamania zasady prawdy obiektywnej. MON nie tylko rozpatrzył wskazane w tym wniosku zarzuty skarżącego, ale również, co wynika z uzasadnienia, z urzędu, analizując całość akt przekazanych z CWKL w [...], nie dopatrzył się w trybie nadzoru uchybień dających podstawę uchylenia zaskarżonych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, czy to wnioskowanych na podstawie przesłanki pominięcia istotnych okoliczności faktycznych, czy to na podstawie przesłanki sprzeczności z prawem, którą z urzędu brał pod uwagę analizując akta. Pełnomocnik odniósł się też szczegółowo do zarzutów dotyczących rozpoznanych przez wojskowe komisje lekarskie schorzeń. Wskazał przy tym, że zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., jeżeli dla danego przypadku nie ma odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do ww. rozporządzenia to przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej odpowiedniego. Podniósł także, że w skardze zawarte są uwagi de lege ferenda do obowiązującego stanu prawnego skierowane do Ministra Obrony Narodowej jako prawodawcy. Pełnomocnik organu zaznaczył jednocześnie, że Minister Obrony Narodowej, wydając rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2015 r. kierował się zakresem spraw określonym w art. 5 ust. 8 i wytycznymi określonymi w art. 5 ust. 9 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W ocenie organu, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego wytyczne zostały zrealizowane, gdyż w upoważnieniu ustawowym nie ma mowy o różnicowaniu sytuacji prawnej poszczególnych kandydatów do służby zawodowej wojskowej, ze względu na pełnienie przez nich służby w formacjach mundurowych. Wytyczne wskazują na konieczność kierowania się przez MON przy wydaniu tego rozporządzenia zapewnieniem ochrony danych osobowych w procesie orzeczniczym, a także tym, aby do zawodowej służby wojskowej były powoływane i pełniły ją osoby posiadające stan zdrowia odpowiadający warunkom zawodowej służby wojskowej uzależnionym od rodzaju Sił Zbrojnych i rodzaju wojsk oraz od poszczególnych stanowisk służbowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest dopuszczalna, jednakże nie jest zasadna.
Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt
I OSK 851/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.
Ponadto w przepisie art. 5 ust. 8 powołanej ustawy, ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca wskazał przy tym w art. 5 ust. 9 tej ustawy, że wydając rozporządzenie,
o którym mowa w ust. 8, Minister Obrony Narodowej kierować się będzie koniecznością zapewnienia ochrony danych osobowych w procesie orzeczniczym, a także tym, aby do zawodowej służby wojskowej były powoływane i pełniły ją osoby posiadające stan zdrowia odpowiadający warunkom zawodowej służby wojskowej uzależnionym od rodzaju Sił Zbrojnych i rodzaju wojsk oraz od poszczególnych stanowisk służbowych.
Na podstawie art. 5 ust. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 761 z późn. zm.).
Zgodnie z § 25 ust. 1 tego rozporządzenia, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja, Minister Obrony Narodowej w trybie nadzoru może uchylić każde orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej sprzeczne z prawem lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych.
W świetle przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak również przepisów powołanego rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r., nie ma wątpliwości, że decyzja wydawana przez Ministra Obrony Narodowej w trybie nadzoru w odniesieniu do orzeczenia (decyzji) komisji lekarskich orzekających o zdolności do zawodowej służby wojskowej stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu k.p.a. Rozstrzyga bowiem w trybie nadzoru, przewidzianym w § 25 ust. 1 rozporządzenia, o wyeliminowaniu z obrotu prawnego (poprzez uchylenie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej) lub pozostawieniu w obrocie prawnym (poprzez odmowę uchylenia) orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o zdolności bądź niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Kształtuje tym samym sytuację prawną jednostki. Zgodnie bowiem z § 25 ust. 3 rozporządzenia, przy uchylaniu orzeczenia, określa się zalecenia i wskazuje na okoliczności wymagające wyjaśnienia w toku dalszego postępowania w sprawie oraz wyznacza się wojskową komisję lekarską, która rozpatruje ponownie sprawę w pierwszej instancji. Dodatkowo wskazać trzeba, że uprawnienie takie jak przyznane Ministrowi Obrony Narodowej posiada także przewodniczący Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] (§ 25 ust. 2 rozporządzenia).
Biorąc przy tym pod uwagę, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w sprawach zdolności do służby wojskowej są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby, a od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego (mają one bowiem charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy), nie ma wątpliwości, że także skarga na decyzję, wydaną na podstawie § 25 ust. 1 rozporządzenia, o odmowie uchylenia takiego orzeczenia jest dopuszczalna.
Sąd stwierdził jednocześnie, że zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej nie narusza prawa. Wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione.
Wbrew twierdzeniom skargi Minister Obrony Narodowej nie naruszył przepisów ani art. 7 k.p.a., ani § 25 ust. 1 rozporządzenia. Minister dokonując oceny, czy zakwestionowane orzeczenie CWKL jak i RWKL jest sprzeczne z prawem lub wydane
z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, trafnie stwierdził, że nie zaszła żadna z tych przesłanek. Minister w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko,
co pozwoliło na kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Trafnie organ wskazał,
że argumentacja wniosku o uchylenie orzeczenia CWKL z [...].11.2018 r. jak
i orzeczenia RWKL z dnia [...].09.2018 r. nie uzasadnia uchylenia kwestionowanego orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Organ jednoznacznie i zasadnie wskazał,
że skarżący był poddany procedurze orzeczniczej – przed wojskowymi komisjami lekarskimi - jako kandydat na żołnierza zawodowego, zgodnie ze skierowaniem przekazanym przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...]. Żołnierze rezerwy, ubiegający się o powołanie do zawodowej służby wojskowej zostali wymienieni w objaśnieniach szczegółowych do grupy I (kolumny 4 wykazu) badanych
w ramach załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. Organ nadzoru trafnie wskazał, że komisje lekarskie prawidłowo zakwalifikowały skarżącego do I grupy badanych, na podstawie właściwych przepisów prawa. Argument wniosku o uchylenie orzeczenia CWKL w postaci nie wzięcia pod uwagę przez komisję, że orzekany pełni służbę w Straży Granicznej jest całkowicie niezasadny. Poza tym, że CWKL wyraźnie zwróciła uwagę na ten aspekt, jednoznacznie wskazała przy tym, że orzekany jako kandydat do zawodowej służby wojskowej był prawidłowo orzekany zgodnie z normami dla grupy I. Trafności tych ustaleń nie sposób podważyć. Przyjęcie argumentacji prezentowanej przez skarżącego we wniosku z [...] lutego 2019 r. prowadziłoby do nieuzasadnionego i nieuprawnionego odmiennego traktowania skarżącego
w odniesieniu do innych kandydatów do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Tego rodzaju argumentacja strony jak zaprezentowana we wniosku do Ministra Obrony Narodowej w żadnym razie nie stanowi podstawy do uchylenia orzeczenia CWKL
i RWKL. Także podniesiony przez wnioskodawcę argument, że osoby pełniące już zawodową służbę wojskową, przy danym rozpoznaniu, kwalifikowane są jako zdolne do zawodowej służby wojskowej, nie stanowi o sprzeczności z prawem orzeczenia CWKL
i RWKL, jak i nie wskazuje na pominięcie istotnych okoliczności faktycznych. Orzekany przez wojskowe komisje lekarskie był bowiem dopiero kandydatem do zawodowej służby wojskowej. Także podniesiony we wniosku do MON argument w zakresie innego sposobu kwalifikowania kandydatów na żołnierzy do czynnej służby wojskowej - przy danym rozpoznaniu – nie znajduje odniesienia do niniejszej sprawy, nie stanowi
o sprzeczności z prawem orzeczenia CWKL i RWKLi nie wskazuje na pominięcie istotnych okoliczności faktycznych. Żadna z podniesionych przed organem nadzoru okoliczności nie dotyczy stanu faktycznego sprawy, w której wydane zostały orzeczenia wojskowych komisji lekarskich. Organ nadzoru jednoznacznie wskazał przy tym,
że działając jako prawodawca określił odrębnie dla każdego rodzaju służby (czynnej
i zawodowej) wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu do tego rodzaju służb, jak również szczegółowe warunki orzekania o zdolności do tych służb.
Minister Obrony Narodowej jednoznacznie wskazał przy tym w zaskarżonej decyzji, że zarówno biorąc pod uwagę argumentację wniosku z dnia [...] lutego 2019 r., jak również rozpatrując sprawę z urzędu i biorąc pod uwagę brzmienie § 25 ust. 1 rozporządzenia, nie stwierdził istnienia uchybień dających podstawę do uchylenia zaskarżonych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich. W ocenie Sądu ustalenia organu nadzoru w tym zakresie są prawidłowe. Sąd nie stwierdził przy tym, aby Minister Obrony Narodowej wydając rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2015 r. wykroczył poza upoważnienie ustawowe określone w art. 5 ust. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Argumentacja, na gruncie której skarżący (jako kandydat pełniący służbę w formacji mundurowej) domaga się odmiennego traktowania w przedmiocie oceny zdolności do zawodowej służby wojskowej od pozostałych kandydatów do tego rodzaju służby, nie stanowi argumentacji prawnej. Zasadnie w odpowiedzi na skargę organ zakwalifikował powyższe jako uwagę de lege ferenda.
Sąd zauważa przy tym, że w skardze przedstawiona została argumentacja kwestionująca dokonane w orzeczeniach wojskowych komisji lekarskich rozpoznania, stanowiące postawę stwierdzenia niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Podkreślić jednakże należy, że decyzja organu nadzoru nie jest wydawana w trybie zwykłym. Zarzuty przedstawione w skardze nie podważają ustalenia Ministra, że nie została spełniona żadna z przesłanek warunkujących uchylenie w trybie nadzoru orzeczenia CWKL i RWKL. Odmienna ocena strony co do dokonanego przez wojskowe komisje lekarskie rozpoznania od oceny dokonanej w tym zakresie przez uprawnione
i powołane do tego wojskowe komisje lekarskie nie stanowi o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej. Warto przy tym wskazać, że tryb nadzoru nie służy do dokonywania przez MON weryfikacji medycznych ustaleń lekarzy orzekających w komisjach lekarskich. Dodatkowo jedynie wskazać należy, na co organ nadzoru trafnie zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli dla danego przypadku nie ma odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego.
W świetle powyższego brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło