II SA/Wa 1280/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-26
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Iwona Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może skutecznie zaskarżyć uzasadnienie decyzji administracyjnej, a jeśli tak, czy uzasadnienie decyzji stwierdzającej nieważność rozkazu personalnego o zaszeregowaniu do grupy uposażenia 14B, które wskazuje na istnienie stanowisk głównych specjalistów zaszeregowanych do grup 16A i 15B, jest wadliwe i powinno zostać uchylone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uzasadnienie decyzji administracyjnej, jako jej integralna część, może być przedmiotem zaskarżenia. Jednakże, w niniejszej sprawie, uzasadnienie decyzji Ministra Obrony Narodowej stwierdzającej nieważność rozkazu personalnego nie zawierało naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stwierdził rażące naruszenie prawa przy zaszeregowaniu skarżącego do grupy uposażenia 14B, a samo stwierdzenie nieważności nie uprawnia do żądania wypłaty określonego uposażenia.Stan faktyczny
B. O. wystąpił o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego dotyczącego jego zaszeregowania do grupy uposażenia 14B jako radcy prawnego, wskazując na rażące naruszenie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Minister Obrony Narodowej stwierdził nieważność rozkazu w części dotyczącej zaszeregowania do grupy 14B. B. O. zaskarżył decyzję Ministra, domagając się uchylenia jej uzasadnienia, twierdząc, że wskazywanie na istnienie stanowisk głównych specjalistów zaszeregowanych do grup 16A i 15B może powodować wątpliwości interpretacyjne przy ustalaniu należnego uposażenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Eugeniusz Wasilewski Protokolant specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2012 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego – oddala skargę –
Wnioskiem z 30 grudnia 2011 r. B. O. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] za okres od [...] maja 2005 r. do [...] kwietnia 2008 r., tj. za okres wykonywania zawodu radcy prawnego [...], w części dotyczącej zaszeregowania stanowiska służbowego do grupy uposażenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty (16A), ponieważ przyznanie radcy prawnemu, będącemu żołnierzem zawodowym, uposażenia w wysokości niższej, niż przysługuje na stanowisku głównego specjalisty (16A), świadczy o rażącym naruszeniu art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawych (Dz. U. z 2010 r. nr 10, poz. 65 ze zm.) i stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. do stwierdzenia nieważności w zakresie, w jakim dotyczy zaszeregowania w stawce niższej niż 16A.
W uzasadnieniu wniosku B. O. wskazał, że ustawa z dnia 22 maja 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 75 poz. 471 ze zm.), która weszła w życie z dniem 15 września 1997 r., w art. 2 pkt 21 dodała do ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych m. in. art. 224, który w ust. 1 stanowił, iż radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia, które nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Wyjaśnił, że 16 października 1998 r. został wpisany na listę radców prawnych, który to wpis upoważnił go do wykonywania zawodu radcy prawnego. Rozkazem personalnym Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] czerwca 1996 r. nr [...] został wyznaczony na stanowisko służbowe radcy prawnego [...], na którym wykonywał zawód radcy prawnego do dnia 15 lutego 2009 r. na podstawie stosunku służbowego żołnierza zawodowego. Podniósł, że wykonując zawód radcy prawnego, nie był wówczas zaszeregowany, zgodnie z treścią art. 224 ust. 1 o radcach prawych, do grupy uposażenia na poziomie głównego specjalisty w stawce 16A. Świadczy to zatem o rażącym naruszeniu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] kwietnia 2005 r.
Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 i art. 268a K.p.a. w zw. z pkt 2 ppkt 2 lit. o upoważnienia Ministra Obrony Narodowej Nr 41/MON z dnia 5 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. MON nr 17, poz. 256), stwierdził nieważności rozkazu personalnego Dowódcy Sił Powietrznych Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie wyznaczenia B. O. na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie [...], w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska służbowego do grupy uposażenia 14B.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że rozpatrując sprawę pod kątem rażącego naruszenia art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, doszedł do przekonania, że przy wydaniu rozkazu personalnego Dowódcy Sił Powietrznych Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nastąpiło kwalifikowane naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji. W ocenie organu, doszło bowiem do oczywistego naruszenia konkretnego przepisu prawa, co w konsekwencji pozwala na stwierdzenie, iż treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźniej i oczywistej sprzeczności z treścią przywołanego przepisu ustawy o radcach prawnych oraz, że charakter tego naruszenia powoduje, iż rozstrzygnięcie nie może zostać zaakceptowane jako akt pochodzący od organu praworządnego państwa.
Organ, wyjaśniając swoje stanowisko, podniósł, że zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wysokość uposażenia radcy prawnego nie może być niższa od uposażeń, otrzymywanych przez żołnierzy zawodowych, zajmujących stanowiska służbowe głównych specjalistów lub innych równorzędnych stanowisk służbowych. Organ ustalił, że stanowisko służbowe, zajmowane przez B. O., zostało zaszeregowane na rażąco niskim poziomie względem zaszeregowania stanowisk służbowych głównych specjalistów, które w Siłach Zbrojnych są zaszeregowane na poziomie nie niższym od grupy 15B. Również przeprowadzona analiza zaszeregowania stanowiska radcy prawnego na tle innych znaczących stanowisk służbowych (równorzędnych stanowisku głównego specjalisty), występujących w Dowództwie [...], wskazuje na rażące zaniżenie zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego. Organ wskazał, że B. O. w okresie zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego – na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych – był uprawniony do otrzymywania uposażenia na zasadach i w wysokości obowiązującej w Dowództwie [...], przy czym jego uposażenie zasadnicze nie mogło być niższe od uposażenia przewidzianego dla stanowiska służbowego głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego. Zdaniem organu, porównania uposażenia należało dokonać w odniesieniu do stanowiska służbowego głównego specjalisty, występującego w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełnił służbę wojskową, a w razie braku takiego stanowiska – do innych kluczowych stanowisk służbowych, występujących w jednostce wojskowej. Takie działanie wynika bowiem z treści art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, w której nie wskazano wprost, że w razie gdy w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełni służbę wojskową, nie występuje stanowisko służbowe głównego specjalisty, to porównanie należy dokonać w odniesieniu do stanowisk służbowych głównych specjalistów w innych jednostkach wojskowych. Organ podał, że w Dowództwie [...] nie występowało stanowisko służbowe głównego specjalisty. W związku z tym, porównania uposażenia radcy prawnego organ dokonał w odniesieniu do innych równorzędnych stanowisk służbowych. Oceniając poziom zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego na tle innych kluczowych stanowisk służbowych, występujących w tej jednostce wojskowej, organ wskazał, że stanowisko służbowe radcy prawnego było zaszeregowane do niższej grupy uposażenia względem tych stanowisk. W tej jednostce wojskowej występowały bowiem stanowiska służbowe szefa sztabu, szefa szkolenia i szefa logistyki, które były zaszeregowane do grupy uposażenia 15B. Zdaniem organu, usytuowanie tych stanowisk w strukturze organizacyjnej jednostki wojskowej jako bezpośrednio podległych pod dowódcę jednostki wojskowej oraz zakres zadań realizowanych na tych stanowiskach, pozwala na uznanie tych stanowisk jako stanowisk równorzędnych, o których mowa w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Niezależnie od tego organ podał, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dokonał przeglądu stanowisk służbowych głównych specjalistów, występujących w Siłach Zbrojnych, w okresie kwestionowanym przez B. O., w celu ustalenia zaszeregowania do grup uposażenia. W wyniku tego działania organ ustalił, że stanowiska służbowe głównych specjalistów występowały w :
1. komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, Szefa Sztabu Generalnego WP, dowództwach rodzajów Sił Zbrojnych i były zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia 16A,
2. Inspektoracie Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej, Biurze Wojskowego Dozoru Technicznego, Wojskowym Instytucie Higieny i Epidemiologii, Wojskowym Instytucie Technicznym Wojsk Lotniczych, Wojskowym Instytucie Chemii i Radiometrii, Wojskowym Instytucie Łączności, Wojskowym Instytucie Technicznym Uzbrojenia, Wojskowym Instytucie Techniki Inżynieryjnej, Instytucie Techniki Pancernej i Samochodowej i były zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika i grupy uposażenia 15B.
Reasumując, organ wskazał, że z przedstawionego zarysu występowania stanowisk służbowych głównych specjalistów, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych, wynika, że były to stanowiska służbowe zaszeregowane do grupy uposażenia 16A i 15B, a to oznacza, że B. O. otrzymywał uposażenie na poziomie niższym od uposażeń, jakie w Siłach Zbrojnych otrzymywali żołnierze, zajmujący stanowiska służbowe głównych specjalistów.
Od decyzji tej B. O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym domagał się skorygowania uzasadnienia skarżonego aktu administracyjnego, w ten sposób, aby w jego uzasadnieniu zamieścić informację, że stanowiska służbowe głównych specjalistów są zaszeregowane do grupy uposażenia 16A. Zdaniem bowiem B. O., taki zapis nie pozostawiałby wątpliwości, że za okres zajmowania stanowiska radcy prawnego należy mu wypłacić uposażenie w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 16A. W uzasadnieniu wniosku B. O. przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych, z których wynika, że przyznanie radcy prawnemu uposażenia w kwocie niższej niż przewidziana dla grupy uposażenia 16A stanowi rażące naruszenie prawa.
Minister Obrony Narodowej, w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a K.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2012 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest wyłącznie postępowaniem kasacyjnym. W postępowaniu tym nie jest zatem dopuszczalne wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, zastępującego uchylone rozstrzygnięcie. Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie może jedynie orzec o stwierdzeniu nieważności swojej decyzji w sprawie wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe, w części dotyczącej grupy uposażenia, gdyż uznał, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Ponadto organ wskazał, że w tym postępowaniu nie może orzec o wysokości uposażenia, jakie przysługiwało oficerowi na stanowisku służbowym radcy prawnego. Uzasadnienie decyzji stwierdzającej nieważność nie uprawnia do żądania wypłaty uposażenia w określonej wysokości, tj. według grupy uposażenia wskazanej w tym uzasadnieniu. Oznacza to, że B. O. nie może domagać się wypłaty uposażenia w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 16A. Organ podkreślił, że treść uzasadnienia nie wpływa na sytuację prawną strony postępowania. Z tego też względu przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości zmiany (skorygowania) treści uzasadnienia. Wynika to z treści art. 138 K.p.a., w którym zawarto rozstrzygnięcia, jakie mogą zapaść w postępowaniu odwoławczym.
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w części dotyczącej jej uzasadnienia oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w części dotyczącej uzasadnienia, stwierdzającej nieważność rozkazu personalnego Dowódcy Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie [...], w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia 14B. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podał, że uzasadnienie, jako część składowa decyzji administracyjnej, pełni funkcję zewnętrzną, tj. ma wpływ na postępowanie w innych sprawach. Wykazanie, że stanowiska służbowe głównych specjalistów zaszeregowane były do grupy uposażenia 16A i 15B może w postępowaniu o przyznanie uposażenia powodować wątpliwości interpretacyjne i doprowadzić do braku przyjęcia przez organ właściwej grupy uposażenia przy wyliczaniu różnicy wynagrodzenia, za okres którego przedmiotowe stwierdzenie nieważności dotyczy. Akcentując możliwość zaskarżenia samego uzasadnienia decyzji zarówno w trybie administracyjnym, jak i w drodze skargi do sądu administracyjnego, skarżący podtrzymał w całości swoją argumentację, zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał również, że jego zdaniem nie stanowi naruszenia prawa wskazanie w zaskarżonej decyzji, że stanowiska służbowe głównych specjalistów były również zaszeregowane go grupy uposażenia 15B. Podkreślił, że w żadnym z przywołanych przez skarżącego orzeczeń sądowych nie zamieszczono oceny prawnej, zgodnie z którą, w razie gdy stanowiska służbowe głównych specjalistów są zaszeregowane do grup uposażenia 15B i 16A, radcy prawnemu przysługuje grupa uposażenia 16A.
W piśmie procesowym z 6 września 2012 r. skarżący złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentów niejawnych, pozostających w wyłącznym posiadaniu organu, tj.:
1. zarządzenia Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie określenia nazw stanowisk służbowych, ich liczy wraz z zaszeregowaniem określonego do stopnia etatowego, grupy uposażenia oraz korpusu osobowego i grupy osobowej, dla żołnierzy zawodowych Sił Zbrojnych RP (niepublikowane) - Teczka Nr [...] w Kancelarii Tajnej Nr [...] MON w Sztabie Generalnym WP w [...] ;
2. zarządzenia Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2005 r. w sprawie określenia nazw stanowisk służbowych, ich liczy wraz z zaszeregowaniem określonego do stopnia etatowego, grupy uposażenia oraz korpusu osobowego i grupy osobowej, dla żołnierzy zawodowych Sił Zbrojnych RP (niepublikowane) - Teczka Nr [...] w Kancelarii Tajnej Nr [...] MON w Sztabie Generalnym WP w [...] ;
3. zarządzenia Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. w sprawie określenia nazw stanowisk służbowych, ich liczy wraz z zaszeregowaniem określonego do stopnia etatowego, grupy uposażenia oraz korpusu osobowego i grupy osobowej, dla żołnierzy zawodowych Sił Zbrojnych RP (niepublikowane) - Teczka Nr [...] w Kancelarii Tajnej Nr [...] MON w Sztabie Generalnym WP w [...] ;
4. zarządzenia Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie określenia nazw stanowisk służbowych, ich liczy wraz z zaszeregowaniem określonego do stopnia etatowego, grupy uposażenia oraz korpusu osobowego i grupy osobowej, dla żołnierzy zawodowych Sił Zbrojnych RP (niepublikowane) - Teczka Nr [...] w Sztabie Generalnym WP w [...] ;
5. zarządzenia Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie określenia nazw stanowisk służbowych, ich liczy wraz z zaszeregowaniem określonego do stopnia etatowego, grupy uposażenia oraz korpusu osobowego i grupy osobowej, dla żołnierzy zawodowych Sił Zbrojnych RP (niepublikowane) - Teczka Nr [...] w Kancelarii Tajnej Nr [...] MON w Sztabie Generalnym WP w [...] ;
6. zarządzenia Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie określenia nazw stanowisk służbowych, ich liczy wraz z zaszeregowaniem określonego do stopnia etatowego, grupy uposażenia oraz korpusu osobowego i grupy osobowej, dla żołnierzy zawodowych Sił Zbrojnych RP (niepublikowane) - Teczka Nr [...] w Kancelarii Tajnej Nr [...] MON w Sztabie Generalnym WP w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle ustaleń organu i przedstawionych przez stronę zarzutów, skargę należy uznać za niezasadną.
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy, wskazać należy, że skarżący przedmiotem swojego zaskarżenia uczynił uzasadnienie decyzji nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r., która utrzymała w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], stwierdzającą nieważność rozkazu personalnego Dowódcy Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. o wyznaczeniu B. O. na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie [...], w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia 14B. Zdaniem skarżącego, wykazanie, że stanowiska służbowe głównych specjalistów zaszeregowane były do grupy uposażenia 16A i 15B może w postępowaniu o przyznanie uposażenia powodować wątpliwości interpretacyjne i doprowadzić do braku przyjęcia przez organ właściwej grupy uposażenia przy wyliczaniu różnicy wynagrodzenia, za okres którego przedmiotowe stwierdzenie nieważności dotyczy.
W związku z tak sformułowanymi zarzutami i zakresem skargi, w pierwszej kolejności należy rozważyć czy na gruncie obowiązujących przepisów w ogóle istnieje możliwość zaskarżenia decyzji w części dotyczącej jej uzasadnienia.
Powyższa wątpliwość wynika z faktu, że kwestia ta wprost nie została uregulowana ani w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, ani w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygając tę kwestię, zauważyć trzeba, że decyzja administracyjna, jako przejaw woli organu administracji, stanowi całość, w której poszczególne jej części, a w szczególności podstawa prawna, przesłanki faktyczne, samo rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia są nierozerwalnie związane, wzajemnie się uzupełniają, warunkują i powinny być oceniane łącznie. Wszelkie nieprawidłowości w sferze określonego elementu mogą rzutować tylko na ten element – część decyzji, mogą także oznaczać wadliwość całej decyzji, w zależności od okoliczności danej sprawy.
W związku z powyższym, jak podnosi się w doktrynie, niejako "naturalną" implikacją cech decyzji administracyjnej jest możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji w zakresie wszystkich jej elementów, w tym również uzasadnienia, jako jej integralnej części (por. poglądy wyrażone w: T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 53; B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 24; J.P.Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, s. 24).
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd ten zyskał aprobatę i znalazł odzwierciedlenie w licznych wyrokach (dla przykładu por.: wyrok NSA z 28 czerwca 1982 r., sygn. akt I SA 47/82 – LexPolonica nr 297477; wyrok NSA z 30 czerwca 1983 r., sygn. akt I SA 178/83 – ONSA 1983, nr 1 poz. 51 z glosą J. Zimmermanna – NP 1985, nr 5, s. 15; wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA 1896/97 – Lex nr 44519; wyrok WSA w Lublinie z 19 października 2004 r., II SA/Lu 161/04 wraz z glosą do tego wyroku J. Borkowskiego - OSP z 2006 r. Nr 2, poz. 15; wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 marca 2011 r., II SA/Bd 1531/10, http://cbois.nsa.gov.pl; NSA z 22 lipca 2010 r., I OSK 223/10, Lex nr 694348).
Nie wdając się w dalsze szczegółowe rozważania na ten temat, uznać należy, i takie jest stanowisko Sądu orzekającego w sprawie, że skoro w świetle art. 107 § 1 K.p.a. uzasadnienie decyzji administracyjnej stanowi konieczny i istotny jej element, będący "zwykłą" i "niezbędną" jej częścią w sensie składnika decyzji (i w tym kontekście część równoważną z punktu widzenia znaczenia z samą osnową decyzji), to tym samym skarga na uzasadnienie decyzji, jak też sądowa kontrola tego uzasadnienia, mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych jako orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dalej, stwierdzić należy, że uwzględniając skargę sąd może, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić decyzję w całości albo w części, a więc także w części dotyczącej uzasadnienia, przy czym warunkiem uwzględnienia takiej skargi i uchylenia decyzji w części dotyczącej jej uzasadnienia jest sytuacja, gdy samo rozstrzygnięcie (a więc sentencja decyzji) odpowiada prawu.
Podkreślić przy tym trzeba, że z uwagi na fakt, że uzasadnienie jest integralną częścią decyzji, to zaskarżenie samego uzasadnienia do sądu administracyjnego może skutkować tym, że decyzja będzie musiała być uchylona przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w takim zakresie, w jakim decyzja dotknięta jest niezgodnością z prawem (por. glosa J. Borkowskiego do wyroku WSA w Lublinie z 19 października 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 161/04 – OSP 2006, z. 2, poz. 15).
Wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź też naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu w uzasadnieniu decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] nie doszło do naruszenia prawa, skutkującego koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie toczyło się z wniosku skarżącego z dnia 30 grudnia 2011 r., w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności, o której mowa jest w art. 156 K.p.a.
Wskazać należy, że postępowanie organu w trybie nadzwyczajnym, a takim jest postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności, wymaga innego podejścia organu do sprawy. Organ rozstrzyga kwestie czysto prawne, które winny być rozstrzygnięte wedle zasad stosowania kasacji. Nie orzeka on co do istoty sprawy, rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, a jedynie ocenia tę decyzję z punktu widzenia występowania przesłanek skutkujących jej nieważnością.
W rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organu było zatem rozstrzygnięcie, czy rozkaz personalny, wyznaczający skarżącego na stanowisko radcy prawnego w Dowództwie [...], z grupą uposażenia U 14 B, wydany został z rażącym naruszeniem prawa, a zatem czy niezgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, wedle którego wysokość uposażenia radcy prawnego nie może być niższa od uposażeń otrzymywanych przez żołnierzy zawodowych zajmujących stanowiska służbowe głównych specjalistów lub innych równorzędnych stanowisk służbowych. Wskazać należy, że organ, rozpoznając niniejszą sprawę, dokonał przeglądu stanowisk służbowych głównych specjalistów zarówno w jednostce wojskowej, w której służbę pełnił skarżący (w tej jednostce nie było stanowiska głównego specjalisty i organ dokonał analizy na tle innych równorzędnych stanowisk służbowych), jak i w całych Siłach Zbrojnych RP i ustalił, że z przedstawionego zarysu występowania stanowisk służbowych głównych specjalistów, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych, wynika, że były to stanowiska służbowe zaszeregowane do grupy uposażenia 16A i 15B. Ustalenia te spowodowały, że organ uznał, że skarżący otrzymywał uposażenie na poziomie niższym od uposażeń, jakie w Siłach Zbrojnych otrzymywali żołnierze zajmujący stanowiska służbowe głównych specjalistów.
Podkreślić należy, że ustalenia organu znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, o którego dopuszczenie wnioskował skarżący i który Sąd zbadał. Jak wynika z tych materiałów, w całych Siłach Zbrojnych w okresie, który był objęty wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozkazu istotnie występowały stanowiska służbowe głównych specjalistów, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych, zaszeregowane do grupy uposażenia 16A i 15B.
Zgodzić się zatem należy z organem, że w sytuacji, gdy w całych Siłach Zbrojnych w kwestionowanym przez skarżącego okresie występowały stanowiska zaszeregowane do grupy uposażenia 16A i 15B, organ winien w uzasadnieniu swojej decyzji odnieść się jedynie do głównych specjalistów, zaszeregowanych wyłącznie do grupy zaszeregowania 16A.
Ponadto zgodzić się należy również z organem, że stwierdzenie nieważności przez Ministra Obrony Narodowej rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] kwietnia 2005 r., w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska służbowego do grupy uposażenia 14B, nie uprawnia skarżącego do żądania wypłaty uposażenia w określonej wysokości, tj. według grupy uposażenia wskazanej w tym uzasadnieniu. Decyzja ta bowiem nie rozstrzyga merytorycznie sprawy przyznania skarżącemu grupy uposażenia na stanowisku radcy prawnego w określonej grupie zaszeregowania a jedynie stwierdza, że przyznanie skarżącemu w rozkazie personalnym, o którego nieważność wnosił, grupy uposażenia na poziomie 14B rażąco narusza prawo, a to oznacza, że tak sformułowane uzasadnienie decyzji organu nie może wywoływać jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych organu ponownie rozpoznającego sprawę. Wykazanie, że stanowiska służbowe głównych specjalistów zaszeregowane były do grupy uposażenia 16A i 15B może w postępowaniu o przyznanie uposażenia powodować i doprowadzić do braku przyjęcia przez organ właściwej grupy uposażenia przy wyliczaniu różnicy wynagrodzenia, za okres którego przedmiotowe stwierdzenie nieważności dotyczy.
Ponadto wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnym było odniesienie się przez organ, w swojej analizie stanowisk służbowych głównych specjalistów, nie tylko do sytuacji w Dowództwie [...], ale również w całych Siłach Zbrojnych, biorąc pod uwagę zarówno odwoływanie się przez skarżącego do licznego orzecznictwa sądowego, ale również występujący brak jednolitości w tym orzecznictwie, odnośnie rozumienia przez organ jednostki, o której mowa w art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawych.
Podkreślić należy, że dominuje pogląd, zgodnie z którym, gdy w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełni służbę nie występuje stanowisko głównego specjalisty, a stanowisko takie istnieje w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych, żołnierz zawodowy będący radcą prawnym musi otrzymywać uposażenie co najmniej na takim właśnie poziomie (por. Wyrok NSA z 3 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 1494/08, z 25 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 1493/08). Odnotować jednak należy pogląd przeciwny, zawarty w wyroku NSA z 6 lutego 2012 r. o sygn. akt I OSK 994/11, zgodnie z którym przy ocenie statusu prawnego żołnierza zawodowego uwzględnia się wyłącznie jednostkę organizacyjną, w której pełni on służbę.
Biorąc pod uwagę istniejącą rozbieżność, występującą w orzecznictwie, dotyczącą rozumienia jednostki organizacyjnej, organ zasadnie zatem w rozpoznawanej sprawie przeanalizował obie sytuacje i omówił je w uzasadnieniu swojej decyzji.
W związku z powyższym, uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło