II SA/Wa 1289/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W.R. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby w Służbie Ochrony Państwa oddala skargę Przedmiotem skargi W. R. (dalej: "Skarżąca") jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "Komisja II instancji") z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby w Służbie Ochrony Państwa. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca została skierowana przez Komendanta Służby Ochrony Państwa do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] (dalej: "RKL", "Komisja I instancji") w celu określenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby. RKL orzeczeniem z dnia [...] września 2023 r. nr [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. 2023 r., poz. 398 ze zm.), dalej: "ustawa o komisjach lekarskich", oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. 2018 r., poz. 2035 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 11 października 2018r.", w punkcie 11 (część A) rozpoznała u Skarżącej: 1) wypadanie przedniego płatka zastawki mitralnej z umiarkowaną niedomykalnością mitralną - § 49 pkt 3 kol. 4 - kategoria N, 2) krótkowzroczność obuoczną - § 7 pkt 3 kol. 4 - kategoria Z. Komisja I instancji dokonała kwalifikacji ww. schorzeń po przeprowadzeniu badań diagnostycznych, zapoznaniu się z opiniami lekarzy i przeprowadzeniu badania własnego, zaś podstawę tej kwalifikacji stanowił załącznik do rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. "Wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa albo funkcjonariusza tych służb". Komisja I instancji stwierdziła, że rozpoznanie wymienione w punkcie 1 stanowi przeciwwskazanie do służby w Służbie Ochrony Państwa, co skutkowało wydaniem orzeczenia o niezdolności kandydatki do tej służby. W odwołaniu od powyższego orzeczenia Skarżąca wskazała, że odbyła wizytę u specjalisty kardiologa, który wykluczył diagnozę postawioną przez RKL. Zdaniem lekarza specjalisty wada serca jest "mała, nieistotna hemodynamicznie". Skarżąca podkreśliła, że nigdy nie miała objawów kardiologicznych, nie została u niej stwierdzona wada serca, czy inna choroba układu krążenia. Nie była i nie jest leczona kardiologicznie. Ponadto w przeszłości pomyślnie przeszła badanie u lekarza sportowego, które pozwoliło jej na intensywne uprawianie sportu, treningi siłowe oraz wytrzymałościowe. Do odwołania Skarżąca załączyła dokumentację medyczną z dnia [...] czerwca 2023 r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia [...] maja 2023 r. CKL orzeczeniem z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej punktu 11 ppkt 1 (część A) i wydała w tej części własne orzeczenie rozpoznając u Skarżącej łagodną niedomykalność zastawki mitralnej - § 49 pkt 3 - kategoria N. CKL wskazała, że w ramach procedury odwoławczej, w dniu [...] lutego 2024r., przeprowadzono dodatkową konsultację kardiologiczną. W badaniu Echo serca Skarżącej stwierdzono łagodną niedomykalność mitralną (+/++) głównie telesystoliczną. Płatki zastawki, głównie przedni, ze zmianami zwyrodnieniowymi, dość wiotkie, bez pełnych cech wypadania. Wobec powyższego CKL rozpoznała u Skarżącej łagodną niedomykalność zastawki mitralnej, którą należy kwalifikować do § 49 pkt 3 "Wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby (...)" stanowiącego załącznik do rozporządzenia MSWiA z dnia 18 września 2023 r., gdzie w rubryce 4 widnieje tylko i wyłącznie kategoria N - niezdolna do służby w SOP. Pismem z dnia 22 maja 2024 r. W. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie, zarzucając: 1) nierzetelne przeprowadzenie przez lekarzy orzeczników komisji lekarskiej badań i analizy załączonej dokumentacji medycznej, 2) przeprowadzenie badania przez lekarzy orzeczników, którzy nie są specjalistami w dziedzinie kardiologii, tj. przez lekarza internistę, pulmonologa, ortopedę, 3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "k.p.a.", w związku z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez wydanie orzeczenia mimo nieprzeprowadzenia w całości postępowania dowodowego, w szczególności bardziej szczegółowych badań, dostatecznie uzasadniających wydanie decyzji. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia Komisji lekarskiej I instancji, 2) dopuszczenie dowodu z dokumentów - zaświadczeń przedstawionych przez Skarżącą, przeprowadzenia badań przez lekarzy orzeczników specjalistów z dziedziny kardiologii, 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że Komisje lekarskie obydwu instancji oparły swoje ustalenia orzecznicze na wybiórczo zakwalifikowanej dokumentacji medycznej. Nie wzięły po uwagę badań EKG serca m.in. z dnia [...] sierpnia 2023 r. przeprowadzonych w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej. Podniosła, że badanie Echokardiografii serca z dnia [...] czerwca 2023 r. przeprowadzone w Wojskowym Instytucie Medycznym - Państwowym Instytucie Badawczym, Pracownii Poradni Kardiologicznej w [...], przedstawiło prawidłowy wynik badania, tj. wypadanie płatka przedniego zastawki mitralnej, jako małą, nieistotną hemodynamicznie niedomykalność zastawki bez cech dysfunkcji rozkurczowej lewej komory. Zaznaczyła, że zaświadczenie lekarskie z dnia [...] maja 2023 r. wystawione przez dr. hab. n. medycznych M. K., lekarza upoważnionego do przeprowadzania i wydawania orzeczeń o zdolności do uprawiania danego sportu (Gabinety lekarskie "[...]" Gabinet lekarski M. K. w [...]) potwierdza jej zdolność m.in. do profesjonalnego uprawiania sportu (w tym do startu w zawodach). Podkreśliła, że zakwestionowane rozstrzygnięcie (rozpoznanie) komisji lekarskiej nie daje objawów, nie wymaga leczenia i nie stanowi przeciwwskazania do podjęcia służby w SOP. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. wskazując, że zaskarżone orzeczenie nie zawiera należytego uzasadnienia co do przyjętej przez CKL kwalifikacji i uznania Skarżącej za niezdolną do służby. Zaznaczyła, że stan jej zdrowia, wynikający z załączonej przez nią dokumentacji, kwalifikuje ją do § 49 pkt 3 "Wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby (...)" stanowiącego załącznik do rozporządzenia MSWiA z dnia 18 września 2023 r. - kategoria Z - zdolna do służby w SOP. Zarzuciła również naruszenie art. 45 ustawy o komisjach lekarskich wskazując, że jakkolwiek pod orzeczeniem podpisało się trzech członków komisji, to jednak badanie Skarżącej przeprowadził tylko jeden z nich. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", ewentualnie o jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Motywując wniosek o odrzucenie skargi CKL wskazała, że skarga na orzeczenie z dnia [...] marca 2024 r. zostało złożona bezpośrednio do Sądu, zatem za datę jej wniesienia należy przyjąć dzień nadania przez Sąd przesyłki zawierającej skargę na adres organu administracji, tj. [...] lipca 2024 r. Data ta przypadała po upływie ustawowego, trzydziestodniowego terminu, liczonego od daty doręczenia orzeczenia na adres Skarżącej ([...] maja 2024 r.). Motywując wniosek o oddalenie skargi CKL podniosła, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych reguluje ustawa o komisjach lekarskich oraz rozporządzenie MSWiA z dnia 18 września 2023 r. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie. Wskazała również, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie z wiedzą medyczną, na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Subiektywne odczucia Skarżącej na temat stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby. W piśmie procesowym z dnia 19 września 2024 r. Skarżąca wskazała, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi w sytuacji, gdy skarga została złożona (nadana) bezpośrednio do sądu z zachowaniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Jednocześnie Skarżąca podtrzymała zarzuty i wnioski skargi. Podniosła, że CKL pominęła zgromadzoną w toku postępowania dokumentację medyczną dotyczącą jej osoby. Nie wyjaśniła również przesłanek uznania Skarżącej za niezdolną do służby w SOP ogólnikowo wskazując powody wydania zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie natomiast z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie Centralna Komisja Lekarska (w odpowiedzi na skargę) wniosła o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, zaś w przewidzianym w ustawie 14-dniowym terminie, ani Skarżąca, ani uczestnik postępowania - Komendant Służby Ochrony Państwa, nie zażądali przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi. Nie została bowiem spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 58 § 1 p.p.s.a. W szczególności brak jest podstaw do uznania, że skarga na orzeczenie CKL z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] została złożona po upływie terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Stosownie natomiast do art. 53 § 4 p.p.s.a. termin, o którym mowa w § 1 i 2, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła skargę bezpośrednio do sądu, jednak z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. W związku z tym, przy uwzględnieniu art. 53 § 4 p.p.s.a., podlegała ona merytorycznemu rozpoznaniu. Sąd nie stwierdził podstaw do uwzględnienia skargi uznając, że zaskarżone orzeczenie CKL z dnia [...] marca 2024 r. nie narusza prawa. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa. Podkreślić należy, że tryb postępowania przed komisjami lekarskimi, określony w ww. ustawie, ma charakter szczególny i stanowi lex specialis wobec regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14; CBOSA). Wynika to z art. 4 ww. ustawy, zgodnie z którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W sprawie niniejszej wojskowe komisje lekarskie miały obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w Dziale VI, rozdziale 2 ww. ustawy "Orzekanie przez komisje lekarskie". W ocenie Sądu komisje lekarskie z obowiązku tego wywiązały się prawidłowo. Podkreślić w tym miejscu należy, że dokonywana przez sądy administracyjne kontrola orzeczeń komisji lekarskich dotyczących zdolności do służby oparta jest wyłącznie na kryterium legalności, tj. ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sądy administracyjne nie mają natomiast kompetencji specjalistycznych do oceny tego rodzaju orzeczeń z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przez organy wiedzy medycznej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 726/21 (CBOSA), "sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny merytorycznej trafności skarżonego orzeczenia w zakresie postawionej przez lekarzy diagnozy. Nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w zakresie medycyny. Ustawodawca tworząc przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wyposażył sądów administracyjnych w stosowne instrumentarium procesowe, umożliwiające np. przy pomocy opinii biegłych sądowych, dokonywanie merytorycznej oceny diagnozy postawionej przez komisję. W związku z powyższym Sąd nie mógł się wypowiadać co do tego, czy diagnoza postawiona przez komisję lekarską jest merytorycznie poprawna czy też nie". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę badał więc jedynie zaskarżone orzeczenie CKL pod względem kryterium legalności i stwierdził, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W postępowaniu przed Komisją I instancji stwierdzone zostało u Skarżącej wypadanie przedniego płatka zastawki mitralnej z umiarkowaną niedomykalnością mitralną - § 49 pkt 3, kol. 4 - kategoria N - niezdolna do służby w Służbie Ochrony Państwa. Komisja II instancji, działając na podstawie art. 47 § 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznania (punkt 11 ppkt 1) i wydała nowe w tym zakresie rozpoznając u Skarżącej niedomykalność mitralną głównie telesystoliczną w przebiegu zmian zwyrodnieniowych płatków i ich wiotkości - § 49 pkt 3, kol 4 - kategoria N - niezdolna do służby w Służbie Ochrony Państwa. Jak już wyżej wskazano Sąd nie ma uprawnień do oceny postawionej diagnozy zatem nie mógł kwestionować rozpoznanego przez CKL schorzenia. Sąd oceniał natomiast kwalifikację rozpoznania dokonaną w oparciu o przepisy załącznika do rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. "Wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa albo funkcjonariusza tych służb". Rozpoznane u Skarżącej schorzenie zostało zakwalifikowane do § 49 pkt 3 - Wady zastawkowe serca i wielkich naczyń - łagodne (bez objaśnień dodatkowych) - kategoria N - niezdolna do służby w Służbie Ochrony Państwa. Kwalifikacja ta jest, zdaniem Sądu, prawidłowa. Podkreślić należy, że orzeczenie CKL zostało poprzedzone dodatkową konsultacją kardiologiczną oraz badaniem echo serca, które przeprowadzono w dniu [...] lutego 2024 r., co wynika z akt postępowania odwoławczego. Wynik badania i konsultacji: "łagodna niedomykalność mitralna, głównie telesystoliczna. Płatki zastawki, głównie przedni, ze zmianami zwyrodnieniowymi, dość wiotkie, bez pełnych cech wypadania" prowadzi do wniosku, że kwalifikacja schorzenia do § 49 pkt 3 ww. "Wykazu" jest prawidłowa. Przepis ten, w stosunku do kandydatów do służby w SOP, przewiduje wyłącznie kategorię N - niezdolna do służby. W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania za błędne stanowiska CKL co do określenia kategorii zdolności Skarżącej do służby - N. Stanowiska tego nie podważają dokumenty załączone do odwołania. Zaświadczenie lekarskie z dnia [...] maja 2023 r. odnosi się do braku przeciwwskazań do przystąpienia do testów sprawności fizycznej, zaś orzeczenie CKL przesądza o zdolności do służby w SOP, dotyczy więc całkowicie odmiennego zagadnienia. Natomiast opis Echokardiografii z dnia [...] października 2023 r. określa wadę serca Skarżącej ("mała, nieistotna hemodynamicznie niedomykalność zastawki"), która to wada - jako łagodna - została prawidłowo zakwalifikowana do § 49 pkt 3 ww. "Wykazu". Brak jest zatem podstaw do uznania, by wydając zaskarżone orzeczenie CKL naruszyła przepisy ww. ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. Nie można również stwierdzić, że w postępowaniu zakończonym zaskarżonym orzeczeniem doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych określonych w art. 6, art. 7 i art. 11 k.p.a. Orzeczenia w sprawie zostały wydane w oparciu o zgromadzoną dokumentację medyczną, uzupełnioną na etapie postępowania odwoławczego, w tym w oparciu o konsultacje specjalistyczne, które doprowadziły Komisje lekarskie do trafnego wniosku, że Skarżąca jest niezdolna do służby w Służbie Ochrony Państwa. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest w ocenie Sądu wystarczające z punktu widzenia wymogów określonych w art. 39 ust. 5 w związku z art. 47 ust. 3 ustawy. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 45 ww. ustawy z tego powodu, że jak wskazała Skarżąca badanie przeprowadził jeden członek Komisji lekarskiej. Zgodnie z art. 33 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 3 ustawy komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Z przepisu tego nie wynika obowiązek przeprowadzenia badania przez wszystkich członków komisji lekarskiej. Bez istotnego znaczenia pozostaje również to, że członkowie komisji byli lekarzami specjalności innych niż kardiologia. Komisja orzekała bowiem na podstawie badań i konsultacji przeprowadzonych przez lekarza kardiologa, a wydane orzeczenie jest odzwierciedleniem ustaleń poczynionych w trakcie tychże badań i konsultacji. Z tej przyczyny Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie, oceniane - jak już wskazywano - wyłącznie pod względem kryterium jego legalności, jest prawidłowe. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.