II SA/Wa 1300/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Joanna Kube Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S.S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia niezdolności do służby - oddala skargę - S. S. – kandydat do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej ABW) orzeczeniem Regionalnej Komisji Lekarskiej Nr [...] ABW w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] uznany został za niezdolnego do służby w ABW. Komisja stwierdzoną u ww. kategorię zdolność do służby "N" ustaliła w oparciu o wyniki zleconych badań specjalistycznych i dodatkowych oraz dokumentację medyczną. W protokole badań wskazano, iż kandydat jest niezdolny z rubryk 4, 6 i 7 orzeczenia, zaś w rubryce 5 Komisja nie mogła zająć stanowiska. Badany wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia podnosząc, iż organ I instancji stwierdził schorzenia u kandydata do służby bez analizy dokumentów medycznych przedłożonych przez zainteresowanego, tj. wypisów ze szpitala. Centralna Komisja Lekarska ABW, po zapoznaniu się ze zgromadzoną dokumentacją orzeczniczą, odwołaniem kandydata, w oparciu o konsultację specjalistyczną z dnia [...] marca 2011 r. i jej uzupełnienie z dnia [...] marca 2011 r., orzeczeniem z dnia [...] marca 2011 r. utrzymała zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Jako podstawę prawną orzeczenia Centralna Komisja Lekarska ABW powołała § 23 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej (Dz. U. Nr 88, poz. 809 ze zm.). Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW z dnia [...] marca 2011 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie ww. orzeczenia i zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, skarżący podniósł zarzuty: 1. naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania konkretnego przepisu (paragrafu, ustępu, punktu) dotyczącego wykazu chorób i ułomności powołanego w zaskarżonym orzeczeniu aktu prawnego - rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, co uniemożliwia ustalenie podstawy prawnej, a tym samym przyczyny uznania skarżącego za niezdolnego do służby, jak też brak spełnienia warunków uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, podczas gdy strona ma prawo poznać przesłanki i argumenty, którymi kierował się organ pierwszoinstancyjny, jak też odwoławczy przy podejmowaniu decyzji; 2. utrzymania w mocy orzeczenia organu I instancji pomimo powołania w tym rozstrzygnięciu nieistniejącego aktu prawnego, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2007 r. (Dz. U. Nr 7, poz. 51); 3. naruszenia art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z § 55-57 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r., poprzez nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z badań mózgu, tj. rezonansu magnetycznego z dnia 3 sierpnia 2011 r. (powinno być 7 marca 2011 r.) i EEG z dnia 4 lutego 2011 r., a tym samym niespełnienie wymogu udokumentowania konsultacji specjalisty neurologa adekwatną diagnostyką, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego postępowania przy ustalaniu kategorii zdolności do służby oraz rażącego naruszenia zasad orzekania; 4. naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z § 55-57 powołanego powyżej rozporządzenia, poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, tj. nieuwzględnienie ww. aktualnych badań MR i EEG oraz odstąpienie od zlecenia niezbędnych badań z zakresu neurologii. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska ABW wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł, iż podstawą prawną do stwierdzenia niezdolności do służby kandydata były postanowienia rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności do służby w ABW (Dz. U. Nr 88, poz. 809), wydanego w oparciu o art. 45 ust. 2 ustawy o ABW i AW. W uzasadnieniu orzeczenia RKL ABW oraz CKL ABW wskazano, że podstawą orzeczenia były wyniki zleconych badań specjalistycznych i dodatkowych zaś CKL ABW dopisała, że chodzi o dokumentację z dnia [...] marca 2011 r. oraz jej uzupełnienie dokonane w dniu [...] marca 2011 r. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych (przykładowo wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1161/08 oraz I OSK 193/09), w postępowaniu przed komisjami lekarskimi orzekającymi o zdolności kandydata lub funkcjonariusza do służby w ABW stosuje się wyłącznie przepisy ww. rozporządzenia, nie zaś postanowienia k.p.a. Wobec powyższego, zarzut naruszenia postanowień k.p.a. nie jest zasadny. Co do zarzutów nieuwzględnienia w postępowaniu orzeczniczym wyników prywatnych badań przeprowadzonych przez skarżącego organ stwierdził, że kwestia ta wykracza poza procedurę orzeczniczą. O rodzaju badań, jakie należy przeprowadzić, decyduje komisja lekarska, także ich interpretacja należy do komisji lekarskiej, która w razie potrzeby zleca dodatkowe badania i konsultacje specjalistyczne. Tak więc to lekarz specjalista powołany przez komisję lekarską dokonuje analizy i interpretacji badania nie zaś lekarz, który badanie to bezpośrednio przeprowadzał. Zgromadzona w postępowaniu orzeczniczym dotyczącym skarżącego dokumentacja lekarska (przekazana Sądowi w zamkniętej i opieczętowanej kopercie) zawiera wyniki badań lekarskich, które były skarżącemu znane bowiem w trakcie prowadzonego postępowania przedstawił szereg dokumentów, w tym przeprowadzonych prywatnie badań lekarskich, mających świadczyć o incydentalnym charakterze wydarzeń sprzed lat, kiedy to był hospitalizowany w związku z bólami głowy i utratą przytomności. O przeprowadzonych dodatkowych badaniach, w tym konsultacji neurologicznej, skarżący wiedział bowiem w badaniach tych uczestniczył, zaś wyniki tych konsultacji były mu znane. Wskazanie przez CKL ABW dodatkowych badań, które przesądziły o przyznaniu skarżącemu kategorii "N" wyłącznie przez podanie daty ich przeprowadzenia ma swoje uzasadnienie w tym, że komisje lekarskie zlecają badania różnego rodzaju, także psychiatryczne, więc zasadą jest wskazanie dodatkowych badań pośrednio nie wprost z nazwy. W omawianym zaś przypadku dodatkowych konsultacji udzielał neurolog. Organ podkreślił, iż merytoryczne rozstrzygnięcie podjęte przez RKL ABW, a potem utrzymane w mocy przez CKL ABW, nie może podlegać ocenie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W niniejszej sprawie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW w sprawie oceny zdolności kandydata do służby w ABW zostało wydane po dokonaniu czynności orzeczniczych oraz po wykonaniu dodatkowej konsultacji specjalistycznej. Centralna Komisja Lekarska ABW stwierdziła, iż skarżący nie spełnia kryterium zdolności fizycznej do służby, określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 88, poz. 809 ze zm.), wobec tego uznała, iż jest on niezdolny do służby w ABW. Należy zgodzić się z Centralną Komisją Lekarską, iż procura dokonywania ocen zdolności fizycznej i psychicznej do służby w ABW została kompleksowo uregulowana w ww. rozporządzeniu. Utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne (patrz wyroki przywołane przez organ w odpowiedzi na skargę), wskazuje jednoznacznie, że w tych sprawach przepisy k.p.a. nie mają zastosowania. Wobec tego zarzuty skargi oparte na naruszeniu przepisów k.p.a., jako niestosowanych przez organy orzekające w sprawie, należy uznać za chybione. Zgodnie z art. 44 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154) służbę w ABW albo AW może pełnić osoba posiadająca co najmniej średnie wykształcenie i określone kwalifikacje zawodowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, wymagających szczególnej dyscypliny służbowej, której gotowa jest się podporządkować. Na podstawie art. 45 ust. 1 tej ustawy, zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie ABW albo AW, podległe Szefowi właściwej Agencji. Ustęp 2 ww. artykułu zaś stanowi, iż Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzeń, odrębnie dla każdej Agencji, zasady oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji, a także tryb orzekania o tej zdolności oraz właściwość i tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Zasady oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz tryb orzekania przez komisje lekarskie został określony w Rozdziale 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zgodnie z § 10 powołanego rozporządzenia, stopień zdolności kandydata do służby regionalna komisja lekarska ustala przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdrowia: 1) kategoria "Z" - zdolny, co oznacza, że stan zdrowia kandydata nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria "N" - niezdolny, co oznacza, że stwierdzone u kandydata schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne uniemożliwiają pełnienie służby. Na podstawie § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, regionalna komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie osoby skierowanej i sporządza protokół badania komisji lekarskiej. Oceny stanu zdrowia tej osoby dokonuje na podstawie protokołu badania lekarskiego, wyników zleconych badań specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji szpitalnej, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny. W świetle § 13 tego rozporządzenia, orzeczenie o zdolności do służby regionalna komisja lekarska wydaje, posługując się wykazem, uwzględniając ocenę stanu zdrowia osoby skierowanej, o której mowa w § 12 ust. 1, wyniki zleconych badań specjalistycznych i dodatkowych, wyniki przeprowadzonej obserwacji szpitalnej oraz informację o warunkach i przebiegu służby, wyniki egzaminu sprawności fizycznej, a także ustalenia protokołów powypadkowych mogące mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż właściwa komisja lekarska ABW orzekając o zdolności badanego do służby w ABW w pierwszej kolejności dokonuje oceny stanu zdrowia osoby skierowanej, czego odzwierciedleniem jest protokół badania kandydata na funkcjonariusza lub funkcjonariusza, stwierdza u osoby badanej występujące jednostki chorobowe, a następnie dokonuje sprawdzenia, czy stwierdzona u osoby badanej jednostka chorobowa znajduje się w wykazie chorób i ułomności oraz kategorii zdolności do służby stanowiącym załącznik nr 6 do powołanego rozporządzenia. Przy czym kategoryczne stwierdzenie zawarte w przepisie § 13 ww. rozporządzenia, iż "orzeczenie o zdolności do służby regionalna komisja lekarska wydaje, posługując się wykazem", jednoznacznie wskazuje, iż tylko zakwalifikowanie stwierdzonego u osoby badanej schorzenia do jednej lub kilku chorób lub ułomności wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 6 do rozporządzenia daje podstawę do przyznania takiej osobie kategorii "N". W niniejszej sprawie Regionalna Komisja Lekarska Nr [...] ABW w [...] stwierdziła u skarżącego następujące schorzenia: [...]. Wyszczególnienie poszczególnych chorób i ułomności stwierdzonych u skarżącego ww. Komisja zawarła w protokole badania nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., do czego zobowiązuje przepis § 12 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z § 55 pkt 1 wykazu chorób i ułomności oraz kategorii zdolności do służby załącznika nr 6 do powołanego rozporządzenia, [...] bez względu na przyczynę w rubryce 4 i 5 (określającej kategorię zdolności m.in. kandydatów przewidzianych do służby związanej z wykonywaniem czynności operacyjno – rozpoznawczych lub dochodzeniowo - śledczych oraz przewidzianych do służby w grupie antyterrorystycznej do służby kwalifikowane) zostało zakwalifikowane do kategorii "N". Powyższe stanowisko zostało następnie zweryfikowane przez Centralną Komisję Lekarską ABW, która biorąc pod uwagę zastrzeżenia odwołującego się co do zasadności stwierdzenia schorzenia neurologicznego, skierowała skarżącego na badania specjalistyczne. Wynik badania specjalistycznego specjalisty neurologa [...] z dnia [...] marca 2011 r. jednoznacznie wyklucza zdolność skarżącego do służby w ABW. W świetle powyższych ustaleń nie można przyznać racji skarżącemu, że Centralna Komisja Lekarska ABW dokonała oceny jego zdolności zdrowotnej do podjęcia służby w tej formacji niezgodnie z przepisami określonymi w powołanym rozporządzeniu. Zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia przez specjalistę neurologa wyników aktualnych badań EEG i rezonansu magnetycznego skarżącego w istocie sprowadzają się do oceny merytorycznej badania medycznego. Takich uprawnień zaś Sąd nie posiada. Natomiast ma rację skarżący twierdząc, iż z orzeczenia Rejonowej, jak i Centralnej Komisji Lekarskiej nie wynika, na jakiej podstawie złącznika nr 6 powołanego rozporządzenia, organy orzekły o przyznaniu skarżącemu kategorii "N", albowiem w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2011 r. powołano się jedynie na rubryki 4 – 7 tego rozporządzenia. Przepis § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia stwierdza, że orzeczenie o zdolności do służby regionalna komisja lekarska wydaje posługując się wykazem. Zatem w podstawie prawnej rozstrzygnięcia niewystarczającym jest podanie jedynie ogólnie aktu prawnego, bez przywołania konkretnego przepisu. Choć kwestionowane orzeczenie jest dotknięte wymienioną wadą, to w ocenie Sądu, wada tego typu nie może mieć istotnego wpływu na końcowe rozstrzygnięcie. Skarżone orzeczenie ma bowiem oparcie w materiale dowodowym sprawy, z którym skarżący miał możliwość się zapoznać. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.