II SA/Wa 1304/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-18
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, może polecić organowi pierwszej instancji wydanie nowego świadectwa służby, zamiast rozstrzygnąć co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji, nie może polecić organowi pierwszej instancji wydania nowego świadectwa służby, lecz powinien rozstrzygnąć co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie. Polecenie wydania nowego świadectwa służby stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 KPA, a także zasady dwuinstancyjności (art. 15 KPA), jeśli organ odwoławczy przechodzi do rozstrzygnięcia merytorycznego, podczas gdy organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. R. wystąpił o sprostowanie świadectwa służby. Po odmowie wszczęcia postępowania przez Komendanta Miejskiego PSP, a następnie utrzymaniu tej odmowy przez Komendanta Wojewódzkiego PSP (co zostało następnie stwierdzone nieważnością przez WSA w Gliwicach), Komendant Wojewódzki PSP ponownie odmówił wszczęcia postępowania. Komendant Główny PSP uchylił postanowienie Komendanta Wojewódzkiego i polecił wydanie nowego świadectwa służby. Komendant Wojewódzki PSP następnie sprostował świadectwo służby. WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego, uznając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Sławomir Fularski Protokolant – starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania świadectwa służby 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], 2. zaskarżone rozstrzygnięcia nie podlegają wykonaniu w całości.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący J. R. wystąpił do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. o sprostowanie wydanego mu [...] września 1996 r. (za podpisem) świadectwa służby z [...] sierpnia 1996 r. nr L.dz. [...] oraz wydanie mu nowego prawidłowego świadectwa służby, odzwierciedlającego rzeczywisty przebieg oraz stan faktyczny pełnionej przez niego służby i pracy. W uzasadnieniu wskazał na wyrok Sądu Apelacyjnego w K. – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt [...]. Według skarżącego, Sąd rozpoznający apelację od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia [...] grudnia 2010 r. sygn. akt [...] i poprzedzającej go decyzji odmownej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. o prawo do emerytury uznał, że jego czynności w czasie zatrudnienia w Instytucie [...] w G. w okresie od 1 stycznia 1978 r. do dnia 31 maja 1981 r. mieściły się w pojęciu "pracy funkcjonariuszy pożarnictwa", użytego w pozycji 23 Działu XIV Wykazu A, załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43
z późn. zm.).
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], odmówił wszczęcia postępowania o sprostowanie świadectwa pracy z dnia [...]sierpnia 1996 r. nr [...].
W dniu [...] grudnia 2012 r. od powyższego postanowienia J. R. wniósł zażalenie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K., który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Po wniesieniu skargi na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 253/13, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu podano m.in., że zgodnie z obowiązującymi przepisami, a to art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 114, poz. 1228), strażak może w terminie 7 dni od dnia otrzymania świadectwa służby wystąpić do wyższego przełożonego z pisemnym żądaniem sprostowania świadectwa służby. Zatem Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. nie był uprawniony do wydania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania świadectwa służby, bowiem nie był właściwy do wydania w przedmiotowym zakresie decyzji, a zatem zostały naruszone przepisy o właściwości, co skutkowało stwierdzeniem nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
W tej sytuacji [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 61a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania wadliwego świadectwa służby i wydanie nowego świadectwa służby. W uzasadnieniu
– powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że przywoływany przez skarżącego wyrok Sądu Apelacyjnego w K. dotyczy problematyki tzw. zaliczenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, na gruncie ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Jak wynika z potwierdzenia skarżącego w aktach sprawy Sądu Okręgowego w G. sygn. [...], w wyniku takiego orzeczenia Sądu Apelacyjnego, uzyskał on prawo do emerytury z systemu powszechnego (ZUS) już
w 2008 r. Dalej wskazano, że stosunek służbowy strażaka Państwowej Straży Pożarnej jest administracyjnym stosunkiem uregulowanym w pełni przepisami ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a zatem nie jest to stosunek pracy. Stanowisko takie potwierdził jednoznacznie i czytelnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15 czerwca 2010 r., sygn. I OSK 1705/09, oddalającym skargę kasacyjną Prokuratora Okręgowego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 września 2009 r. w sprawie skargi J. R. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. Ponadto sprawa "zmiany, sprostowania, uchylenia stwierdzenia nieważności i wydania nowego świadectwa służby J. R. w miejsce świadectwa służby z [...] sierpnia 1996 r.", była przedmiotem wielu postępowań administracyjnych i sądowych, tak przed sądami administracyjnymi, jak i powszechnymi i dla przykładu podano decyzję Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. z [...] czerwca 1999 r. nr [...] o odmowie sprostowania świadectwa służby z [...].08.1996 r. (m.in. odmowa zaliczenia okresu pracy w Instytucie [...] od 01.01.1978r. do 31.05.1981 r. ze względu na brak mianowania i świadectwa służby, wyrok Sądu Okręgowego w G. z [...] września 2006 r. sygn. akt [...]
i Sądu Apelacyjnego w K. z [...] września 2007 r. sygn. akt [...]). Ostatecznie tę kwestię rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2005 r. sygn. OSK 1887/04, oddalającym skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 sierpnia 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3463/01 w sprawie skargi J. R. na ostateczną decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K.
z [...] października 2001 r. nr [...]. W wyroku potwierdzono, że
"w okresie od 1 stycznia 1978 r. do 31 maja 1981 r. J. R. nie pełnił służby jako funkcjonariusz pożarnictwa w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej przy Instytucie [...] w G." (i to przez sugerowane dorozumienie, pomimo braku aktu mianowania, zgodnie z wymogiem art. 1 ust. 2 dekretu z 27.XII.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa). Dodano, że w toku zapoznawania się z materiałami postępowania administracyjnego w dniu 21 sierpnia 2001r., skarżący potwierdził, że przed dniem 1 czerwca 1981 r. z Instytutem [...] w G. łączył go stosunek pracy na podstawie umowy o pracę i że nie miał na tym stanowisku mianowania przez właściwy organ ochrony przeciwpożarowej. Biorąc pod uwagę art. 48 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, z wnioskiem o sprostowanie świadectwa służby strażak może zwrócić się do wyższego przełożonego, w tym przypadku do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K., w terminie siedmiu dni od jego otrzymania. Skarżący wykorzystał to postępowanie administracyjne, które zakończyło się cytowanym już wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt OSK 1887/04. Zatem biorąc pod uwagę przepisy prawa materialnego, a to m.in. art. 48 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, nie można po 18 latach żądać sprostowania świadectwa służby, albowiem termin zawity wynosi 7 dni. Można natomiast ewentualnie wnosić o wznowienie postępowania, co też skarżący uczynił wnioskiem z dnia 31 grudnia 2012 r. skierowanym do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K., który to wniosek jest w toku instancyjnym rozpatrywany. W tym stanie faktycznym i prawnym, nie jest prawnie możliwe wszczynanie postępowania administracyjnego "o sprostowanie wadliwego świadectwa służby".
W zażaleniu z dnia [...] maja 2014 r. do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej skarżący nie zgodził się z zaskarżonym postanowieniem i wniósł o jego uchylenie.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 144 k.p.a. i § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej, uchylił zaskarżone postanowienie i polecił [...] Komendantowi Wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej wydanie nowego świadectwa służby uwzględniając postanowienia zawarte w decyzji nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2008 r. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że skarżący we wniosku o sprostowanie i wydanie nowego świadectwa służby motywował ustaleniami zawartymi w decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] oraz w wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r. w dalszej części podał, że sprawę sprostowania świadectw służby strażaków reguluje art. 48 ust. 2 i 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Przepisy te określają termin do złożenia wniosku o sprostowanie świadectwa służby na 7 dni od dnia otrzymania świadectwa służby i zdaniem organu sprostowanie takie dotyczy błędów pisarskich oraz rachunkowych lub innych oczywistych omyłek w świadectwie służby, tak jak sprostowanie decyzji określone w art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem termin ten nie ma tu zastosowania, ponieważ ewentualne sprostowanie nie wynika z błędu, lecz z faktów wynikłych już po zwolnieniu ze służby. Dalej wskazał, że zaskarżone postanowienie nie może się utrzymać, ponieważ zgodnie z § 6 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia, wyższy przełożony albo dokonuje sprostowania świadectwa służby, albo odmawia jego sprostowania i nie ma tutaj innych możliwości, a sygnalizuje to wspomniany już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący – jak już wyżej wspomniano – we wniosku o sprostowanie świadectwa służby, powołuje ustalenia i okoliczności zawarte w decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] oraz ustalenia i okoliczności zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r. Jakkolwiek wyrok ten nie ma wpływu na świadectwo służby, natomiast decyzja Komendanta Głównego PSP z dnia [...] października 2008 r. ma znaczny wpływ. Mianowicie decyzją tą stwierdzono nieważność decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego PSP w G. z dnia [...] października 1993 r. w sprawie przeniesienia na stanowisko starszego instruktora ds. kontrolno – rozpoznawczych, czyli niższe, niż dotychczas zajmował, co oceniono jako rażące naruszenie prawa. Zatem w 2008 r., czyli 12 lat po zwolnieniu ze służby, strona odzyskała swoje uprzednio zajmowane stanowisko, czym zmienione zostały "parametry" zwolnionego strażaka, m.in. takie, które mają wpływ na informacje zawarte w świadectwie służby. Jest to wystarczającą przesłanką do zmiany świadectwa służby. Dodano dalej, że taka zmiana może być podstawą do zmiany świadectwa służby z urzędu. Zgodnie z § 6 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia, sprostowania świadectwa służby dokonuje wyższy przełożony w stosunku do przełożonego, który wydał świadectwo służby, czyli do sprostowania świadectwa służby uprawniony jest [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej. Zatem ten organ został tu wskazany jako uprawniony do wydania nowego świadectwa służby. Dalej stwierdzono, że świadectwo służby stanowi zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 Kpa. Ponadto zaświadczenie, jako czynność materialno – techniczna służąca potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, to znaczy, że po wydaniu zaświadczenia jest możliwe rozstrzygnięcie decyzją lub wyrokiem, które będzie podstawą do wydania nowego zaświadczenia. Zatem nawiązując do argumentów zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że wszelkie rozstrzygnięcia organów i wyroki sądów z lat 1997 – 2007 w sprawie świadectwa służby nie mogą być obecnie przywoływane, bowiem decyzja Komendanta Głównego PSP z dnia [...] października 2008 r. zasadniczo zmieniła sytuację prawną skarżącego na dzień zwolnienia ze służby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J. R. wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia, zarzucając rażące naruszenie:
1. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej przez sugerowanie [...] Komendantowi Wojewódzkiemu PSP niezamieszczania w nowym świadectwie służby informacji niezbędnych do ustalenia uprawnień ze stosunku służbowego i uprawnień
z ubezpieczenia społecznego, np. okresu faktycznie pełnionej przeze niego służby zawodowego funkcjonariusza Straży Pożarnej od dnia 31 stycznia 1988 r. do dnia 2 czerwca 1991 r., polegającej na pozostawaniu w dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny
w W., okresu stanowiącego prace funkcjonariuszy pożarnictwa od dnia 1 stycznia 1978 r. do 31 maja 1981 r., tj. okresu pracy w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa na stanowisku nazwanym "samodzielny referent ds. ochrony przeciwpożarowej" w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej – Zawodowej Jednostce Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Hutnictwa przy Instytucie [...] w G., zaliczanym do pracy w szczególnym charakterze oraz zaliczanego do wysługi lat,
2. § 4 ust. 1 rozporządzenia przez sugerowanie [...] Komendantowi Wojewódzkiemu PSP zamieszczania w nowym świadectwie służby informacji zawartych w ostatecznej decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] organu jako że tylko ta decyzja ma istotny wpływ na świadectwo służby z dnia [...] sierpnia 1996 r.
3. § 6 pkt 4 rozporządzenia przez polecanie [...] Komendantowi Wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej wydania nowego świadectwa służby uwzględniającego tylko postanowienia zawarte w decyzji nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2008 r. i pomimo złożenia wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. o sprostowanie świadectwa służby z osiemnastoletnim przekroczeniem terminu 7 dni od dnia otrzymania świadectwa służby.
Ponadto zarzucił rażące naruszenie istotnych przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie dowolnej analizy stanu faktycznego i prawnego występującego w niniejszej sprawie oraz wydanie dowolnego zaskarżonego postanowienia dnia [...] czerwca 2014 r. przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżone postanowienie jest dowolne, niesłuszne, krzywdzące i rażąco narusza prawo.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Następnie [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 6 ust. 3 i 4 cytowanego już wyżej rozporządzenia, sprostował świadectwo służby w następującym zakresie:
1. w pkt. 2 świadectwa służby J. R. z dnia [...].08.1996 r. Nr [...] – ostatnie zajmowane stanowisko – zamiast słów "starszy inspektor – Komenda Rejonowa Państwowej Straży Pożarnej w G." wpisać słowa "starszy oficer – Komenda Rejonowa Państwowej Straży Pożarnej w G.",
2. w pkt 4 świadectwa służby J. R. z dnia [...].08.1996 r. Nr [...]– w dniu zwolnienia otrzymał ostatnie uposażenie zasadnicze w wyskości – zamiast słów "grupa "14" 670,00 zł (słownie sześćset
siedemdziesiąt zł)" wpisać słowa "grupa "10" 830,00 (osiemset trzydzieści zł)",
3. zobowiązać Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej do wydania nowego świadectwa służby J. R. uwzględniającego zawarte pkt 1 i 2 decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji.
W uzasadnieniu natomiast powołał się na wskazania zawarte w opisanym już wyżej postanowieniu Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...].
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący J. R. podtrzymał swoje zarzuty ze skargi, zaś w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2015 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z powyższej decyzji i z treści świadectwa służby z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Na samym wstępie stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 144 przepis art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, należy czytać w ten sposób, organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty albo uchylając te postanowienie – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Zatem takie rozstrzygnięcie niesie w sobie kompetencje merytoryczno – reformacyjne, a rodzaje rozstrzygnięć określone w art. 138 § 1 i w k.p.a., są bezwzględnie wiążące dla organu odwoławczego. Oznacza to zatem, że rozstrzygnięcie niemieszczące się w ramach tego przepisu, musi być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie podstawa rozstrzygnięcia pozostaje w oczywistej sprzeczności z osnową zaskarżonego postanowienia, bowiem Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uchylił zaskarżone postanowienie i zamiast rozstrzygnąć co do istoty, bądź umorzyć postępowanie pierwszej instancji, "polecił" [...] Komendantowi Wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej wydanie nowego świadectwa służby uwzględniającego postanowienia zawarte w decyzji nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2008 r.
W tym miejscu stwierdzić jedynie należy, że jeśli – hipotetycznie – intencją organu drugiej instancji było uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 k.p.a.), a więc wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego, to mógł on jedynie wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a nie udzielać w osnowie postanowienia wskazań przesądzających o treści ponownego postanowienia organu pierwszej instancji.
Powyższe uchybienie już samo w sobie narusza przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Taki sam charakter ma uchybienie organu drugiej instancji polegające na tym, że zakres rozstrzygania danej sprawy administracyjnej postanowieniem odwoławczym, wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy organu pierwszej instancji. Innymi słowy, rozpoznawana sprawa przez organ odwoławczy musi być tożsama podmiotowo i przedmiotowo ze sprawą rozpoznawaną przez organ pierwszej instancji.
Tymczasem w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w trybie art. 61a k.p.a. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie, zaś Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, "pominął" niejako owo rozstrzygnięcie i "przeszedł" do rozstrzygnięcia merytorycznego, a zatem przedmiotowo innego i co w konsekwencji narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania zawartą w art. 15 k.p.a.
Skoro zaś tak, to należało również wyeliminować z obrotu prawnego decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], bowiem jej wydanie było przedwczesne w świetle rozstrzygnięcia Sądu i w konsekwencji pozostawienie jej w obrocie prawnym, stanowiłoby obejście prawa, bowiem orzeczono w niej według wskazań zawartych w uchylonym postanowieniu.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło