II SA/Wa 1310/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-20
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Sławomir Antoniuk, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne przyznawane rodzinie zastępczej na utrzymanie dziecka po jego uzyskaniu pełnoletności powinno być wliczane do dochodu dziecka przy ocenie jego wniosku o najem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne przyznawane rodzinie zastępczej na utrzymanie dziecka, zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, przysługuje wyłącznie rodzinie zastępczej i stanowi ich dochód, a nie dochód dziecka. W związku z tym, nie powinno być ono wliczane do dochodu dziecka przy ocenie jego wniosku o najem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, gdyż prowadzi to do nieprawidłowego ustalenia minimum dochodowego i naruszenia prawa.Stan faktyczny
Strona skarżąca, D. Ż., będąca osobą pełnoletnią, która uzyskała pełnoletność w niezawodowej rodzinie zastępczej, złożyła wniosek o najem lokalu z zasobu mieszkaniowego Dzielnicy [...]. Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania jej na listę oczekujących, uznając, że jej dochód przekracza ustalone minimum dochodowe. Organ wliczył do dochodu skarżącej świadczenie pieniężne w wysokości 1.000 zł miesięcznie, przyznawane jej rodzicom zastępczym na jej utrzymanie. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędne ustalenie jej dochodu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa i orzekł o jej niezgodności z prawem.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Janusz Walawski, , Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi D. Ż. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu [...] stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa
Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. w sprawie rozstrzygnięcia o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu Zarząd Dzielnicy [...] - działając na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1438) oraz § 50 ust. 1 i § 6 ust. 1 pkt 2 Statutu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy stanowiącego załącznik Nr 12 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2010 r. Nr 32, poz. 453 ze zm.), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 ze zm.), a także § 4 pkt 2 i § 24 ust. 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) - odmówił zakwalifikowania i umieszczenia D. Z. na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] (§ 1 zaskarżonej uchwały), powierzając jednocześnie wykonanie owej uchwały Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] nadzorującemu Wydział Zasobów Lokalowych (§ 2 uchwały), a także stwierdzając, iż uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3 uchwały).
Zaskarżona uchwała została podjęta w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] stycznia 2016 r. D. Z. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") złożyła w Wydziale Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] na podstawie § 4 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca wskazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje w niezawodowej rodzinie zastępczej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Strona skarżąca podniosła, iż z dniem [...] grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy [...] - kierując się m.in. regulacją prawną wyrażoną w treści art. 170 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2082 ze zm.) - wydał postanowienie, na mocy którego zwolniono opiekunów prawnych skarżącej ze sprawowania nad nią opieki z mocy prawa, albowiem w dniu [...] listopada 2015 r. skarżąca ukończyła 18 rok życia.
Skarżąca załączyła do wniosku stosowne dokumenty mające potwierdzić jej aktualną sytuację majątkową, w tym m.in. zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...] grudnia 2015 r., informację z [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] stycznia 2016 r., a także decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania S. S. i A. S., jako osobom sprawującym funkcję rodziny zastępczej, świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka – D. Z. w kwocie 1.000 złotych miesięcznie.
W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku, a także po uzyskaniu stosownej opinii Komisji Mieszkaniowej Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2016 r., Zarząd Dzielnicy [...] (dalej także: "organ") - działając m.in. na podstawie § 4 pkt 2 i § 24 ust. 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - odmówił zakwalifikowania i umieszczenia D. Z. na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] (§ 1 uchwały), powierzając jednocześnie wykonanie owej uchwały Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] nadzorującemu Wydział Zasobów Lokalowych (§ 2 uchwały), a także stwierdzając, iż uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3 uchwały).
W uzasadnieniu wydanej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, iż zgodnie z § 4 pkt 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, lokale z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy mogą być wynajmowane osobom, które pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, tj. zajmujących lokale, w których na osobę przypada nie więcej, niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej. Jednakże, jak zauważył organ, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 4 cyt. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., warunków określonych w § 4 pkt 1 tej uchwały nie stosuje się m.in. do osób, "które uzyskały pełnoletniość w (...) niezawodowej rodzinie zastępczej (...) pod warunkiem, że z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu wystąpią w ciągu trzech lat od uzyskania pełnoletności".
Mając powyższe na względzie, Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, iż skarżąca skończyła 18 lat w dniu [...] listopada 2015 r., natomiast wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] złożyła w dniu [...] stycznia 2016 r.
W tej sytuacji, organ stwierdził, że skoro strona skarżąca uzyskała pełnoletniość w niezawodowej rodzinie zastępczej, to - zgodnie z przepisem § 7 ust. 1 pkt 5 cyt. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. - przysługuje jej pierwszeństwo najmu.
Zarząd Dzielnicy [...] podniósł, iż w wyniku analizy sytuacji finansowej skarżącej przyjąć należy, iż jej średni miesięczny dochód z ostatnich 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 3.067,27 złotych na osobę przy minimum dochodowym, które dla osoby w gospodarstwie jednoosobowym wynosi 220% najniższej emerytury. Jednocześnie, organ zauważył, że zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 4 cyt. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w stosunku do osób takich, jak skarżąca, tj. pozostających w niezawodowej rodzinie zastępczej, dochód zwiększa się o 30%.
Mając na względzie powyższe, organ stwierdził jednakże, iż z dostarczonych przez skarżącą zaświadczeń o dochodach wynika, że strona skarżąca nie spełnia kryterium uprawniającego do najmu lokalu, określonego w § 4 pkt 2 wspomnianej Uchwały, albowiem osiąga dochód w wysokości 3.067,27 złotych miesięcznie na osobę, przekraczając tym samym minimum dochodowe, które w gospodarstwie jednoosobowym dla osoby opuszczającej rodzinę zastępczą wynosi maksymalnie 2.518,09 złotych miesięcznie na osobę.
W konsekwencji, Zarząd Dzielnicy [...] uznał, że niespełnianie warunku określonego w § 4 pkt 2 cyt. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. stanowi podstawę do odmowy udzielenia skarżącej pomocy z zasobu mieszkaniowego [...].
W dniu [...] maja 2016 r. skarżąca złożyła w Wydziale Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] wezwanie Zarządu Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjętą przez ten organ w dniu [...] marca 2016 r. uchwałą nr [...] odmawiającą zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...].
W uzasadnieniu złożonego wezwania, strona skarżąca zarzuciła, iż Zarząd Dzielnicy [...], wydając sporną uchwałę z dnia [...] marca 2016 r., w sposób niewłaściwy zawyżył wysokość otrzymywanych przez nią świadczeń. Strona skarżąca wskazała, iż wysokość otrzymywanych przez nią świadczeń rentowych od dnia [...] marca 2015 r. wynosi 1.786,88 złotych miesięcznie, na potwierdzenie czego przedłożyła kserokopię zaświadczenia wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] marca 2015 r.
Ponadto, strona skarżąca wskazała, iż jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uzasadnione jest nie tylko faktem nieprawidłowego zawyżenia przez organ wysokości otrzymywanych przez nią świadczeń, ale również jej bardzo trudną sytuacją osobistą i rodzinną. Skarżąca podniosła m.in., iż jest osobą samotną. Wskazała jednocześnie, że w związku z uzyskaniem pełnoletniości i ustaniem opieki prawnej sprawowanej nad nią przez opiekunów prawnych, z dniem [...] sierpnia 2016 r. upływa ostateczny termin jej zamieszkiwania pod obecnym adresem w mieszkaniu jej opiekunów prawnych. Skarżąca wskazała, iż planuje kontynuować naukę i realizować zamierzenia związane z samodzielnością zawodową. Podniosła, że chciałaby normalnie funkcjonować i stać się osobą w pełni samodzielną finansowo, aby nie obciążać budżetu opieki społecznej. Niemniej, skarżąca stwierdziła, że realizacja jej planów jest w znacznym stopniu uzależniona od możliwości mieszkaniowych, zaś jedyną realną możliwością w jej obecnej sytuacji finansowej i rodzinnej jest skorzystanie z pomocy zasobów mieszkaniowych Dzielnicy [...].
Do powyższego wezwania skarżąca załączyła kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie waloryzacji renty, kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., sygn. akt [...], a także kserokopię informacji z [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] kwietnia 2016 r.
W wyniku rozpatrzenia powyższego wezwania do usunięcia naruszenia prawa złożonego przez skarżącą, Zarząd Dzielnicy [...] - działając m.in. na podstawie § 4 pkt 2 i § 24 ust. 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - podjął w dniu [...] maja Uchwałę Nr [...] w sprawie w sprawie stanowiska Zarządu Dzielnicy [...] odnośnie wezwania do usunięcia naruszenia prawa złożonego przez D. Z., na mocy której podtrzymał stanowisko wyrażone w uchwale nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2016 r. w sprawie rozstrzygnięcia o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu.
W uzasadnieniu wydanej uchwały organ zauważył, że wnioskodawczyni nadal zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., który składa się z 4 pokoi o łącznej powierzchni użytkowej: 124,40 m2, w tym powierzchni mieszkalnej: 76,90 m2. W lokalu zamieszkują łącznie 3 osoby, w tym wnioskodawczyni oraz rodzice zastępczy, więc na 1 osobę przypada: 25,63 m2/os. powierzchni mieszkalnej.
Organ wskazał, że postanowień § 4 pkt 1 cyt. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nie stosuje się m.in. do osób wymienionych w § 5 ust. 2 pkt 4 tej uchwały, a więc tych, które uzyskały pełnoletniość również w niezawodowej rodzinie zastępczej, pod warunkiem, że z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu wystąpią w ciągu 3 lat od uzyskania pełnoletniości. Zdaniem organu, wnioskodawczyni dotrzymała terminu złożenia wniosku oraz spełniła kryteria w stosunku, co do rodzaju sprawowanej nad nią opieki.
Organ zauważył ponadto, iż w obowiązującej uchwale Rady m.st. Warszawy występują dodatkowo trzy preferencyjne wskaźniki podwyższające minimum dochodowe, przy czym do jednego z czynników odnosi się również sytuacja wnioskodawczyni, a mianowicie zwiększenie o 30% w stosunku do osób wymienionych w § 5 ust. 3 cyt. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej kwestionujących prawidłowość stanowiska Zarządu Dzielnicy [...] odnośnie niespełnienia kryterium dochodowego określonego w § 4 pkt 2 w/w Uchwały Rady m.st. Warszawy, z uwagi na niezasadne zawyżenie otrzymywanych przez nią świadczeń pieniężnych, organ wskazał, iż ponownie przeprowadził stosowną analizę dotychczasowej dokumentacji.
Organ zauważył, iż z ponownie dostarczonej przez skarżącą decyzji ZUS o wymiarze renty z dnia [...] marca 2015 r. wynika, że w pkt. II decyzji dokonano rozbicia z wyłączeniem dodatku dla sieroty zupełnej w kwocie 391,26 złotych. Organ wskazał, iż kwota ta nie podlega wliczaniu do dochodu, zgodnie z definicją dochodu określoną w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 180). Niemniej, jak zauważył organ, po odliczeniu tej kwoty kryterium dochodowe nadal zostaje przekroczone.
Zarząd Dzielnicy [...] stwierdził ponadto, że do dochodu skarżącej wliczona została również kwota w wysokości 1.000 złotych na miesiąc świadczenia pieniężnego przyznawanego dla jej rodziców zastępczych, które otrzymują oni z [...] Centrum Pomocy Rodzinie. Organ wskazał, iż świadczenie to uregulowane jest w art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 575 ze zm.). Organ zauważył, iż wspomniane świadczenie przyznawane jest na wyłączne koszty utrzymywania dziecka w pieczy zastępczej, a w miarę potrzeby przeznaczane jest także na środki związane z wychowaniem. Zdaniem Zarządu Dzielnicy [...], uznać należy, iż zgodnie z obowiązująca ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, świadczenie to nie zostało jednak ujęte jako świadczenie, które nie wlicza się do dochodu. W konsekwencji, organ stwierdził, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów kwota 1.000 złotych z tytułu wspomnianego świadczenia została również wliczona do dochodu skarżącej, jako osoby wnioskującej o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...].
Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, iż przepisy § 4 pkt 2 w zw. z § 5 ust. 3 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, dają w przypadku skarżącej możliwość zastosowania podwyższonego i preferencyjnego kryterium dochodowego.
Mając na względzie powyższe, organ zauważył, iż w przypadku strony skarżącej, średni miesięczny dochód za ostatnie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 2.671,01 złotych na osobę, a więc przekracza minimum dochodowe wskazane w § 4 pkt 2 w zw. z § 5 ust. 3 cyt. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., które w niniejszej sprawie wynosiło na dzień składania wniosku 2.517,37 złotych. Organ wskazał, że dochody obliczone zostały na podstawie zaświadczeń uzyskanych od strony skarżącej.
W tej sytuacji, Zarząd Dzielnicy [...] uznał, że - w związku z regulacją prawną zawartą w § 4 pkt 2 cyt. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. - należało odmówić zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu mieszkaniowego [...].
W piśmie z dnia 1 lipca 2016 r. skarżąca, działając za pośrednictwem organu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...].
Zaskarżonej uchwale strona skarżąca zarzuciła błędne ustalenie jej dochodu poprzez zaliczenie do niego kwoty 1.000 złotych miesięcznie, przyznawanej jej rodzicom zastępczym na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
W związku z powyższym zarzutem, strona skarżąca wniosła o:
- stwierdzenie nieważności zaskarżanej uchwały w całości,
- ewentualnie, działając z ostrożności procesowej, w razie, gdyby Sąd orzekał w niniejszej sprawie po upływie terminu określonego w art. 94 ustawy o samorządzie gminnym - o stwierdzenie, że zaskarżana uchwała została wydana z naruszeniem prawa, a także
- zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację przedstawioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zarzuciła, iż Zarząd Dzielnicy [...], odmawiając zakwalifikowania i umieszczenia jej na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, błędnie wliczył kwotę 1.000 złotych przyznaną jej rodzicom zastępczym do jej dochodu, podczas gdy - w świetle przepisu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - jest to kwota przyznawana jej opiekunom, jako rodzinie zastępczej, a więc jest ich dochodem i w tej sytuacji przedmiotowe świadczenie nie powinno wliczać się do dochodu skarżącej.
Skarżąca, powołując się na treść przepisu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - stwierdziła, iż cyt. ustawa wskazuje wyraźnie, że świadczenie przysługuje rodzinie zastępczej, a więc - w przypadku niniejszej sprawy - opiekunom skarżącej, a nie jej samej. Strona zauważył, iż nie może tymi pieniędzmi w żaden sposób rozporządzać, a więc nie ma podstaw, aby wliczać sporną kwotę do jej dochodu.
Niezależnie od powyższego, strona skarżąca wskazała, że świadczenie, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, od lipca 2016 nie jest już przyznawane, albowiem zgodnie z powołanym przepisem cyt. ustawy, świadczenie to jest przyznawane rodzinie zastępczej, po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, tylko wtedy, gdy nadal przebywa ono w tej rodzinie zastępczej na zasadach określonych w art. 37 ust. 2 tej ustawy. Tymczasem, jak zauważyła skarżąca, od dnia [...] lipca 2016 r., ze względu na plany życiowe jej rodziców zastępczych, zmuszona była wyprowadzić się z mieszkania owych rodziców zastępczych i zamieszkać w akademiku.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wskazał, iż odmowa zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] spowodowana została faktem, iż - według zasad określonych w § 4 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. - średni miesięczny dochód skarżącej za ostatnie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia przez nią wniosku był wyższy, aniżeli poziom (minimum dochodowe) wskazany w § 4 pkt 2 tej uchwały. Organ stwierdził, iż w ustaleniu wysokości dochodu skarżącej uwzględniono m.in. dochód wynikający z treści zaświadczenia [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] stycznia 2016 r. przedłożonego przez stronę skarżącą wraz z wnioskiem o najem lokalu, a więc kwotę 1.000 złotych miesięcznie, która - na mocy art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - przysługuje rodzinie zastępczej.
Nie zgadzając się z zarzutem strony skarżącej dotyczącym rzekomego zawyżenia jej dochodu, Zarząd Dzielnicy [...] wskazał w odpowiedzi na skargę, iż środki przyznane zgodnie z dyspozycją przepisu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, stanowią środki celowe, które kierowane są do rodziny, w której znajduje się dziecko, na utrzymanie tylko tego właśnie dziecka. Organ zauważył więc, że gdyby nie obecność tego dziecka w rodzinie zastępczej, opiekunowie nie otrzymaliby takich środków, a więc świadczenie to ma charakter indywidualny i konkretnie określony co do osoby. W związku z tym, zdaniem organu, wspomniane świadczenie należy uwzględnić w dochodach danej osoby.
Ustosunkowując się z kolei do argumentu skarżącej, w którym strona podniosła, iż sporne świadczenie od lipca 2016 nie jest już przyznawane, albowiem skarżąca nie mieszka już z rodzicami zastępczymi, Zarząd Dzielnicy [...] stwierdził, iż na datę złożenia przez skarżącą wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...], a także na datę jego rozpatrywania przez organ, ustalenie wysokości dochodu skarżącej zostało dokonane prawidłowo, zaś wskazana zmiana sytuacji skarżącej nastąpiła dopiero po wydaniu zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...].
Odnosząc się do zarzutów skargi, organ stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności na przepis art. 3 tej ustawy, w którym określono zasady ustalania dochodu dla celów ustalania dodatku mieszkaniowego. Organ zauważył bowiem, iż zasady te zostały przywołane w treści przepisu § 1 pkt 24 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, który nakazuje, aby stosować zasady ustalone w art. 3 cyt. ustawy przy obliczaniu dochodu dla celów badania spełniania kryteriów do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego m.st. Warszawy. W tej sytuacji, jak stwierdził organ, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania i wskazanych odliczeniach. Zarząd Dzielnicy [...] zauważył, iż przepis art. 3 ust. 3 w dalszej części wymienia rodzaje świadczeń, jakich nie wlicza się do dochodu. Organ wskazał, że wśród rodzajów świadczeń, których nie wlicza się do dochodu, nie ma świadczenia wynikającego z art. 80 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
W związku z powyższym, organ uznał, iż wydając zaskarżoną uchwałę z dnia [...] marca 2016 r., Zarządu Dzielnicy [...] nie naruszył prawa, co winno skutkować oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga D. Z. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2016 r. odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] narusza przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Zarząd Dzielnicy [...], wydając sporną uchwałę z dnia [...] marca 2016 r., dopuścił się naruszenia przepisów § 4 pkt 2 w związku z § 5 ust. 3 pkt 3 i § 1 pkt 24 i pkt 26 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, a w konsekwencji owego naruszenia - w sposób nieprawidłowy ustalił minimum dochodowe skarżącej, zawyżając jego wysokość o kwotę świadczenia, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, przyznanego rodzinie zastępczej skarżącej.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2016 r., w pierwszej kolejności wskazać należy jedynie dla porządku, że w dotychczasowym orzecznictwie sadów administracyjnych przyjęto, iż w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a.") dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publik. /w:/ cbois.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej.
Należy zauważyć, iż odmawiając skarżącej zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu [...], Zarząd Dzielnicy [...] powołał § 4 pkt 2 w związku z § 5 ust. 3 pkt 3 i § 1 pkt 24 i pkt 26 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Otóż, należy wskazać, iż w świetle § 4 pkt 2 cyt. Uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.
§ 5 ust. 3 pkt 3 w/w uchwały stanowi, że minimum dochodowe wskazane w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 3a, zwiększa się o 30% w stosunku do osób wymienionych w § 7 ust. 1 pkt 5, a więc m.in. w stosunku do osób, które uzyskały pełnoletniość w niezawodowej rodzinie zastępczej, pod warunkiem, że z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu wystąpią w ciągu 3 lat od uzyskania pełnoletniości.
Nie ulega wątpliwości, że do osób wskazanych powyżej należy skarżąca D. Z.
W przedmiotowej sprawie, na co wskazuje uzasadnienie skarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...], podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku skarżącej stanowiła okoliczność, iż według organu - w świetle zasad określonych w § 4 cyt. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. - średni miesięczny dochód skarżącej za ostatnie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia przez nią wniosku o najem lokalu z zasobu [...] był wyższy, aniżeli poziom (minimum dochodowe) wskazany w § 4 pkt 2 tej uchwały.
Organ stwierdził jednocześnie, iż w ustaleniu wysokości dochodu skarżącej uwzględniono m.in. dochód wynikający z treści zaświadczenia [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] stycznia 2016 r. przedłożonego przez stronę skarżącą wraz z wnioskiem o najem lokalu. W konsekwencji, organ obliczając dochód strony skarżącej, doliczył do jego wysokości kwotę świadczenia w wysokości 1.000 złotych miesięcznie, które - na mocy art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - przyznane zostało przez Prezydenta [...] rodzinie zastępczej skarżącej (vide: załączona do wniosku skarżącej kopia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania S. S. i A. S., jako osobom sprawującym funkcję rodziny zastępczej, świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka - w aktach administracyjnych).
Dokonując powyższych obliczeń, Zarząd Dzielnicy [...] uznał, że środki przyznane zgodnie z dyspozycją przepisu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, stanowią środki celowe, które kierowane są do rodziny, w której znajduje się dziecko, na utrzymanie tylko tego właśnie dziecka. W konsekwencji, organ przyjął, że wspomniane świadczenie należy uwzględnić w dochodach skarżącej.
Uzasadniając swoje stanowisko, Zarząd Dzielnicy [...] stwierdził jednocześnie, iż kluczowe jest powołanie się na przepis art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, w którym określono zasady ustalania dochodu dla celów ustalania dodatku mieszkaniowego, albowiem – jak słusznie zauważył organ - zasady te zostały przywołane w treści przepisu § 1 pkt 24 cyt. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Organ, dokonując analizy zasad ustalonych w art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, prawidłowo przyjął, iż przy obliczaniu dochodu dla celów badania spełniania kryteriów do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...], należy wziąć pod uwagę wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania i wskazanych odliczeniach.
Zarząd Dzielnicy [...] słusznie zwrócił również uwagę, że przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wymieniając rodzaje świadczeń, jakich nie wlicza się do dochodu, nie wymienił świadczenia, o którym mowa w art. art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, ograniczając się wyłącznie do wskazania expressis verbis dodatku wychowawczego, o którym mowa w tej ustawie (vide: art. 3 ust. 3 in fine).
Niemniej, odnosząc się do argumentacji organu zawartej w skarżonej uchwale, należy - zdaniem Sądu - stwierdzić, iż Zarząd Dzielnicy [...] wadliwie przyjął, iż świadczenie, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, powinno być wliczone do dochodu skarżącej D. Z.
Zdaniem Sądu, z przepisu art. 80 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. wynika jednoznacznie, że w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej niezawodowej świadczenie w wysokości 1.000 złotych miesięcznie, na pokrycie kosztów jego utrzymania, przysługuje wyłącznie rodzinie zastępczej.
W związku z tym, jak słusznie zauważyła skarżąca, nie można, ustalając jej minimum dochodowe, wliczać do wysokości uzyskiwanego przez nią dochodu wspomnianego świadczenia przyznawanego de iure wyłącznie opiekunom prawnym, jako osobom pełniącym funkcje rodziny zastępczej.
W świetle przepisów § 4 pkt 2 w związku z § 5 ust. 3 pkt 3 i § 1 pkt 24 i pkt 26 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. sporne świadczenie należałoby wziąć pod uwagę przy obliczaniu minimum dochodowego, jeśli z wnioskiem o najem lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] wystąpiliby sami opiekunowie, jako osoby sprawujące funkcję rodziny zastępczej, gdyż w przypadku takich osób, do dochodu nie wlicza się wyłącznie dodatku wychowawczego, o którym mowa w tej ustawie, a który expressis verbis wskazany został w art. 3 ust. 3 in fine ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Konkludując, Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego zawartych w cyt. Uchwale Nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., albowiem podejmując rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu m.st. Warszawy, organ nieprawidłowo ustalił minimum dochodowe skarżącej, zawyżając jego wysokość o kwotę świadczenia, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, przyznanego rodzinie zastępczej skarżącej.
W tym stanie rzeczy, zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.
Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości ustali, czy skarżąca spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu [...].
Uzasadniając rozstrzygnięcie Sądu zawarte w niniejszym wyroku, należy jednocześnie zauważyć, iż stosownie do treści art. 94 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 19990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 446), nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust.1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Jeżeli zaś - w myśl art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym - nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio, zaś wskazane powyżej przepisy ustawy o samorządzie gminnym są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 147 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1589/11, LEX nr 1070354).
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art.147 § 1 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło