II SA/Wa 1320/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego oddala skargę. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., powołując się na art. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. poz. 303), po rozpatrzeniu wniosku T. B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, odmówił przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 3 powołanej ustawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać rodzicielskie świadczenie uzupełniające ojcu, który spełnia łącznie następujące warunki: wychował co najmniej czworo dzieci - w przypadku śmierci matki dzieci albo porzucenia dzieci przez matkę lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci przez matkę; zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiada po ukończeniu 16 roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez okres co najmniej 10 lat; jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej lub posiadającym prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelem państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej lub cudzoziemcem legalnie przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osiągnął wiek 65 lat; nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania; nie jest uprawniony do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury. Organ wskazał, że wszystkie wyżej wymienione przesłanki powinny być spełnione łącznie, a niespełnienie którejkolwiek z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia. Prezes ZUS stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym świadczenie może być przyznane ojcu, który wychował co najmniej czworo dzieci, ale tylko w przypadku śmierci matki dzieci albo porzucenia dzieci przez matką lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci przez matkę. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że w chwili śmierci matki każde dziecko osiągnęło już pełnoletność. W ocenie organu nie zostały spełnione przesłanki do warunkujące przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi T. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi, stwierdził, że spełnia wszystkie przesłanki, a nadto sprawuje opiekę nad niepełnosprawną córką. Wskazał, że nie rozumie dlaczego Prezes ZUS odmówił przyznania świadczenia. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że skarżący sześćdziesiąty piąty rok życia ukończył dnia [...] listopada 2012 r., jest ojcem czwórki dzieci. Pełnomocnik podał imiona i nazwiska dzieci oraz daty ich urodzenia oraz wskazał, że matką ich jest Z. B. zmarła dnia [...] października 2012 r. Wskazał, że skarżący na stałe zamieszkuje w Polsce i nie posiada stałych dochodów. Pełnomocnik wskazał, że zgodnie z przepisem art. 2 pkt. 9 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym wychowanie oznacza sprawowanie osobistej opieki nad dziećmi polegającej na stałym, bezpośrednim i ciągłym wykonywaniu ogółu obowiązków spoczywających na rodzicach w ramach praw im przysługujących względem dzieci w celu należytego sprawowania pieczy nad nimi i nad ich majątkiem. Niewątpliwie mimo definicji legalnej, pojęcie wychowania jest pojęciem nieostrym. Proces wychowawczy jest bezpośrednio powiązany ze sprawowaniem władzy rodzicielskiej. Dziecko zaś co do zasady pozostaje pod władzą rodzicielską od urodzenia do uzyskania pełnoletniości, stosownie do treści art. 92 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Przez wychowanie należy więc rozumieć stałe sprawowanie pieczy na dzieckiem, polegające na opiece nad nim, przekazywaniu mu wiedzy, zapewnieniu osiągnięcia rozwoju fizycznego i psychicznego oraz doprowadzeniu do samodzielności, jak również podejmowanie w imieniu dziecka istotnych decyzji związanych z jego egzystencją, edukacją i procesem wychowawczym, a zatem w istocie przejęcie odpowiedzialności za proces wychowawczy. W uzasadnieniu projektu znalazło się stwierdzenie, że: "Z zasady z prawa do świadczenia skorzystają kobiety. Ojciec będzie mógł skorzystać z prawa do świadczenia w przypadku śmierci matki dzieci, porzucenia dzieci przez matkę lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci (art. 3 ust. 1 pkt 2 projektowanej ustawy)". W przypadku skarżącego, matka nie porzuciła dzieci ani nie zaprzestała ich wychowywania, zaś zmarła, gdy najmłodsze z dzieci miało 33 lata, co uzasadnia odmowę przyznania panu B. prawa do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, bowiem w dacie śmierci jego żony proces wychowywania dzieci w rozumieniu ustawy został już zakończony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie narusza prawa materialnego, jak również prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Powołany przez organ przepis art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym wprost uzależnia możliwość przyznania świadczenia ojcu od ustalenia, że wychował co najmniej czworo dzieci, w przypadku śmierci matki dzieci albo porzucenia dzieci przez matkę lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci przez matkę. Zgodnie z art. 2 pkt. 9 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, ilekroć w ustawie jest mowa o wychowaniu, oznacza to sprawowanie osobistej opieki nad dziećmi polegającej na stałym, bezpośrednim i ciągłym wykonywaniu ogółu obowiązków spoczywających na rodzicach w ramach praw im przysługujących względem dzieci w celu należytego sprawowania pieczy nad nimi i nad ich majątkiem. Dziecko co do zasady pozostaje pod władzą rodzicielską od urodzenia do uzyskania pełnoletniości. W sprawie niniejszej nie zostały spełnione warunki z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu. Skarżący we wniosku do organu wskazał, że matka dzieci nie porzuciła ich w trakcie trwania procesu wychowawczego, nie nastąpiło też długotrwałe zaprzestanie przez nią wychowywania dzieci (do dnia osiągnięcia pełnoletności). Natomiast śmierć matki dzieci, na którą to okoliczność we wniosku do organu wskazał skarżący, nastąpiła po zakończeniu procesu wychowawczego. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że najmłodsze z dzieci miało wówczas 33 lata. W stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu przedstawionego w zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie tej decyzji nie spełnia wprawdzie w pełni wymogów art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), jednakże uchybienie to nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Ustalenie organu, co do braku spełnienia ustawowych przesłanek jest prawidłowe. Organ nie naruszył prawa materialnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w wyroku.