II SA/Wa 133/16
WyrokWSA w Warszawie2016-07-15
Skład orzekający: Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który świadczył usługę przewozu osób za wynagrodzeniem, nie posiadając pisemnej zgody przełożonego, dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, a wymierzona mu kara wydalenia ze służby jest współmierna do popełnionego czynu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że policjant, który świadczył usługę przewozu osób za wynagrodzeniem bez wymaganej pisemnej zgody przełożonego, dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy potwierdza popełnienie czynu, a wymierzona kara wydalenia ze służby jest współmierna do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia, uwzględniając przy tym ustawowe dyrektywy wymiaru kary. Sąd podkreślił również, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowań dyscyplinarnych policjantów.Stan faktyczny
Policjant M.R. został obwiniony o wykonywanie dodatkowego zajęcia zarobkowego polegającego na świadczeniu usług przewozu osób bez pisemnej zgody przełożonego, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o Policji. Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, organy Policji uznały go winnym i wymierzyły karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Policjant wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz niewspółmierność kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Danuta Kania, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M.R. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby – oddala skargę –
Komendant Rejonowy Policji [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. uznał [...] M. R. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W wyniku odwołania M. R. Komendant [...] Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. zaskarżone orzeczenie uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.
Komendant Rejonowy Policji [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, orzeczeniem nr [...] z dnia[...] października 2015 r., wydanym na podstawie art. 135j ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko [...] M. R. – [...] Wydziału [...] Komisariatu Policji [...] Komendy Rejonowej Policji [...], obwinionemu o to, że wbrew przepisom wynikającym z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355. ze zm.), uniemożliwiającym policjantowi podejmowanie zajęcia zarobkowego poza służbą, bez pisemnej zgody przełożonego, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wystąpienia do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego i w dniu [...] maja 2015 r. wykonywał dodatkowe zajęcie zarobkowe, sprzeczne z obowiązkami wynikającymi z ustawy o Policji, polegające na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób, za którą otrzymał do rąk własnych gotówką wynagrodzenie w kwocie 17 PLN, co wyczerpuje dyspozycję art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, tj. niedopełnienia obowiązków służbowych, stwierdził winę obwinionego i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W skierowanym do Komendanta [...] Policji odwołaniu obrońca obwinionego M.R. zarzucił powyższemu orzeczeniu dyscyplinarnemu:
- naruszenie art. 133 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez brak stosownych upoważnień do dokonania zleconych czynności w trakcie trwania przedmiotowego postępowania,
- naruszenie art. 134a ust. 1 ustawy o Policji poprzez wykonanie części czynności w postępowaniu przez osobę, która nie jest rzecznikiem dyscyplinarnym wyznaczonym do prowadzenia niniejszego postępowania,
- obrazę prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, a także rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego,
- brak uzasadnienia wymiaru kary, a w konsekwencji niezbadanie sprawy przez ustawowe dyrektywy wymiaru kary,
- nieuwzględnienie przy wymiarze kary okoliczności wpływających na jej złagodzenie, w tym dobrowolnego poinformowania przełożonego dyscyplinarnego o zaistniałym zdarzeniu przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego,
- brak przeprowadzenia czynności wyjaśniających pomimo zaistnienia wątpliwości, co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz jego kwalifikacji prawnej,
- naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów poprzez: niezabezpieczenie materiału dowodowego w postaci płyty CD, udostępnienie akt osobom do tego niepowołanym, ponumerowanie kart postępowania nietrwałym środkiem kryjącym, nieoznaczenie teczki akt postępowania pieczęcią z nazwą jednostki organizacyjnej Policji.
Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i uniewinnienie obwinionego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i umorzenie postępowania dyscyplinarnego w I instancji, bądź odstąpienie od ukarania albo wymierzenie kary łagodniejszego rodzaju.
Komendant Rejonowy Policji [...] przekazując odwołanie organowi II instancji, nie znalazł podstaw do zmiany przyjętego stanowiska i wniósł o utrzymanie w mocy wydanego rozstrzygnięcia.
Komendant [...] Policji działając w trybie art. 135m ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia W sprawozdaniu z dnia [...] listopada 2015 r. komisja wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Komendant [...] Policji, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.
Organ wskazał, iż przedmiotem postępowania dyscyplinarnego przeciwko [...]. M.R. było ustalenie, czy dopełnił ciążącego na nim obowiązku wystąpienia do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego polegającego na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób, które wykonał w dniu [...] maja 2015 r. otrzymawszy do rąk własnych gotówką wynagrodzenie w kwocie 17 PLN, a więc czy naruszył dyscyplinę służbową określoną w dyspozycji art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Jak ustalono, w dniu [...] maja 2015 r. około godz. 10.00 funkcjonariusze Wydziału [...] Komendy [...] Policji, zgodnie z realizowanym przez Wydział [...] harmonogramem działań kontrolno-prewencyjnych pod nazwą "[...]", brali udział wspólnie z funkcjonariuszami Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...], w czynnościach związanych ze zgłaszanymi nieprawidłowościami w zakresie przewozu osób wykonywanego na terenie [...]. Czynności realizowane były na parkingu przy PKP [...] w rejonie ul. [...] oraz ul. [...] w [...].
W trakcie tych czynności zatrzymany został samochód marki [...] nr rej. [...] ,którego kierowcą okazał się [...] M. R.. Wymieniony oświadczył, że jest policjantem. Poza dokumentami kierowcy kontrolowanego pojazdu, tj. dowodem osobistym, dowodem rejestracyjnym samochodu marki "[...]" nr rej. [...], prawem jazdy i ubezpieczeniem OC kontrolująca inspektor [...] otrzymała od M. R. paragon nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. wystawiony przez kierowcę nr [...] na kwotę 16,50 zł. Na paragonie umieszczone były dane firmy "[...]" K. G. Z. ul. [...]. Pasażerem przewożonym przez [...] M. R. był P. T., który zapłacił mu za wykonaną usługę kwotę 17 zł. Podczas kontroli [...]. M. R. nie posiadał dokumentu uprawniającego do wykonania przewozu drogowego, tj. licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Za popełnione wykroczenie [...] M. R. otrzymał mandat karny w wysokości 500 zł, który przyjął. Umowę o zlecenie na przewóz osób zawarł kolega obwinionego – G. Z. w dniu [...] maja 2015 r. z firmą "[...]" K. G. Z .ul. [...]. Praca miała mieć charakter usługi ochroniarskiej. Zlecenia na przewóz osób wysyłane były przez system do kierowców za pośrednictwem aplikacji SMS. Firma "[..."] za przekazywanie zleceń otrzymywała od zleceniobiorcy jednorazową miesięczną opłatę, a wynagrodzenia otrzymywane za wykonane kursy były zyskiem kierowcy świadczącego usługi przewozu osób. G. Z. w okresie od [...] do [...] maja 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim.
W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na popełnienie przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego w zakresie objętym zarzutem. Potwierdzono, że obwiniony w dniu [...] maja 2015 r. wykonywał dodatkowe zajęcie zarobkowe, sprzeczne z obowiązkami wynikającymi z ustawy o Policji, polegające na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób przy wykorzystaniu pojazdu marki [...], za którą otrzymał wynagrodzenie od pasażera P.T.. Organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, przed podjęciem zajęcia zarobkowego poza służbą, [...] M. R. winien uzyskać w tym zakresie pisemną zgodę przełożonego. Przywołany w treści zarzutu przepis art. 62 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca umieścił w rozdziale 7 "Obowiązki i prawa policjanta". Samo usytuowanie problematyki wykonywania zajęcia zarobkowego poza służbą wskazuje na to, iż to na funkcjonariuszu Policji spoczywa obowiązek wystąpienia do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego. Uzyskanie zezwolenia na wykonywanie zajęcia zarobkowego poza służbą związane jest ze stosunkiem służbowym i dotyczy spraw osobowych policjanta. Policjant ma prawo do podjęcia zajęcia zarobkowego poza służbą, ale dopiero po uzyskaniu zgody przełożonego, natomiast akta osobowe [...] M. R. nie zawierają wystąpienia obwinionego do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego, co jednoznacznie wskazuje, że takowej zgody nie było.
Zdaniem wyższego przełożonego zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy jest wystarczający do wyjaśnienia okoliczności sprawy i pozwala na pełną i obiektywną ocenę stopnia zawinienia policjanta w kwestii zarzucanego mu czynu. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym w postaci zeznań świadków: P. T., [...]. M. S., [...] R. Z., [...] J. J., B. K., a także dokumentacji w postaci nagrania zawierającego zapis rozmowy przeprowadzonej pomiędzy kierowcą pojazdu a pasażerem, która zamieszczona była na portalu "[...]" oraz materiałów udostępnionych z prowadzonego postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...]. Nadto, organ orzekający w I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji odniósł się do wyjaśnień obwinionego, odmawiając im wiarygodności i traktując jako przyjętą linię obrony. Wskazał również okoliczności przemawiające za odebraniem waloru wiarygodności zeznaniom złożonym przez G. Z.. Przełożony dyscyplinarny w treści uzasadnienia wskazał konkretne dowody, które potwierdzają popełnienie przez obwinionego przedstawionego mu w zarzucie czynu, a także wykazał powiązania dokonanych ustaleń z zachowaniem obwinionego, w szczególności z zawinieniem określonym w treści art. 132a ustawy o Policji. Organ wskazał jakie dowody uznał za wiarygodne i pełne, a którym tego przymiotu odmówił. Ocena dowodów dokonana, więc przez organ orzekający w I instancji nie wykazuje błędów natury faktycznej bądź logicznej.
Ustalony w toku przeprowadzonego postępowania stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Organ orzekający w I instancji zgromadził materiał dowodowy stosownie do treści art. 135g ust. 1 ustawy o Policji i dokonał jego prawidłowej oceny. Wykonane przez rzecznika dyscyplinarnego i przełożonego dyscyplinarnego czynności są zgodne z zasadą obiektywizmu i uwzględniają okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Organ nie zgodził się z twierdzeniem, iż [...]. M.R. dobrowolnie poinformował przełożonego dyscyplinarnego o zaistniałym zdarzeniu przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Wskazał, iż złożenie raportu datowanego na dzień [...] maja 2015 r. było wynikiem rozmowy przeprowadzonej z Komendantem Komisariatu Policji [...], a przełożony dyscyplinarny o zaistniałym zdarzeniu został poinformowany przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem Wydziału [...] Komendy[...] Policji. Powyższe nie może więc być uznane za okoliczność wpływającą na złagodzenie wymiaru kary.
Organ podał, iż na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut odnoszący się do braku stosownych upoważnień do dokonania zleconych czynności w trakcie trwania przedmiotowego postępowania, a także udostępnienia materiałów postępowania osobom do tego nieuprawnionym. Podkreślił, że w aktach postępowania dyscyplinarnego znajdują się stosowne decyzje Komendanta Rejonowego Policji [...], które zawierają upoważnienia do dokonania zleconych czynności dla I Zastępcy Komendanta Rejonowego Policji [...] – [...] W. B., Zastępcy Komendanta Rejonowego Policji [...] – [...] W. Z., Koordynatora Zespołu Kontroli [...] – [...] P. D., p.o. Koordynatora Zespołu Kontroli [...] – [...]. E. K.. Rzecznik dyscyplinarny wyznaczony do prowadzenia przedmiotowego postępowania wykonał wszystkie czynności zgodnie z dyspozycją art. 135 ustawy o Policji, zaś czynności realizowane przez [...]. E.K. były czynnościami o charakterze formalno-materialnym i nie miały wpływu na zebrany materiał dowodowy oraz na treść wydanego przez przełożonego dyscyplinarnego rozstrzygnięcia.
Organ stwierdził że Komendant Rejonowy Policji [...] orzekając o wymiarze kary wziął pod uwagę treść art. 134h cytowanej ustawy o Policji. Wymierzona [...] M.R. kara jest współmierna do charakteru popełnionego czynu i stopnia zawinienia policjanta. Podejmując decyzję o wymierzeniu kary wydalenia ze służby organ orzekający uwzględnił rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej polegające na niedopełnieniu obowiązku służbowego), okoliczności jego popełnienia (kontrola [...] M.R., przyjęcie przez obwinionego nałożonego mandatu karnego za naruszenia ustawy o transporcie drogowym, zapis nagrania rozmowy świadka z obwinionym, okoliczności mające wpływ na zaostrzenie wymiaru kary), skutki czynów, w tym następstwa dla służby (naruszenie prestiżu służby, podważenie zaufania do Policji oraz negatywny wpływ na dyscyplinę służbową całej formacji – m.in. w wyniku publikacji medialnej zamieszczonej na portalu internetowym "[...]" pod adresem [...] pod tytułem "[...]", w której to [...] M. R. uczestniczy w sposób umożliwiający jego rozpoznanie), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (nieprzestrzeganie przepisów regulujących prawa i obowiązki policjantów), pobudki działania, zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania) oraz przebieg jego służby (pozytywna opinia służbowa).
Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego wina funkcjonariusza nie budzi wątpliwości. Stosownie do treści art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (art. 132a pkt 1) lub nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (art. 132a pkt 2). Przełożony dyscyplinarny uznał, że wykonanie w dniu [...] maja 2015 r. przez obwinionego dodatkowego zajęcia zarobkowego polegającego na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób, bez wymaganej zgody przełożonego, jawi się jako świadome i umyślne działanie. Obwiniony zdawał sobie sprawę z konsekwencji wynikających z wykonania dodatkowej pracy bez wymaganej zgody, a więc przynajmniej godził się na popełnienie zarzucanego mu czynu.
Wskazane w treści odwołania nieprawidłowości dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów zostały w toku trwania postępowania dyscyplinarnego wyeliminowane i nie miały one wpływu na jakość, ciężar i ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] M. R. zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W postępowaniu w sposób szczegółowy wyjaśniono okoliczności zarzucanego wymienionemu czynu, a zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozostawił wątpliwości, co do stopnia zawinienia sprawcy i został oceniony przez organ orzekający w I instancji w sposób prawidłowy i zgodny z dyspozycją art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia.
Komendant [...] Policji jako organ odwoławczy, zgodnie z treścią art. 135l cytowanej ustawy o Policji, rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. [...] M. R. jako funkcjonariusz z ośmioletnim stażem służby, winien znać podstawowe i ogólnodostępne przepisy regulujące problematykę praw i obowiązków policjanta. Funkcjonariusz Policji nie może podejmować dodatkowego zajęcia zarobkowego - bez pisemnej zgody przełożonego ani wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do Policji. Policjanta obowiązuje w tym zakresie szczególnie rygorystyczny wymóg przestrzegania prawa i podporządkowania się dyscyplinie. W tym kontekście [...] M.R. podjął zajęcie, za wykonanie którego otrzymał pieniądze. Scedowanie wynagrodzenia na kolegę czy też przekazanie mu zysku nie stanowi o tym, że jego uczestnictwo w zdarzeniu i związane z tym zajęcie przestało mieć charakter zarobkowy.
W tym zakresie Komendant [...] Policji podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Szczecinie wyrażony w wyroku z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 99/08, że "zajęciem zarobkowym będzie też świadczenie pracy za wynagrodzeniem bez podpisania umowy, która precyzowałaby warunki jej wykonywania, w związku z czym, w każdym przypadku policjant musi otrzymać zgodę od przełożonego, jeśli za swoją pracę chce otrzymywać wynagrodzenie lub osiągać z tego tytułu zysk i wymaga to pisemnej zgody przełożonego bez względu na to, czy zajęcie zarobkowe ma charakter stały, czy też nie". Nadto, co niezwykle istotne – "fakt niepodpisania umowy, nawet nieodebrania pieniędzy, czy też ewentualnego scedowania odbioru zapłaty na inną osobę nie ma znaczenia przy ocenie czynu objętego postępowaniem dyscyplinarnym, a opisanego w art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Inna interpretacja tego przepisu przyjmująca, że tylko podpisanie umowy i pokwitowanie odbioru pieniędzy może być potraktowane jako uczestniczenie w wykonywaniu zajęcia zarobkowego byłaby niczym nieuzasadnionym uprzywilejowaniem funkcjonariusza, który nie podpisał żadnych dokumentów, choć nie ulega wątpliwości, że wykonał czynności, za które należy się wynagrodzenie a taka interpretacja art. 62 ust. 1 ustawy o Policji byłaby zachętą do obchodzenia prawa".
Przed podjęciem zajęcia zarobkowego poza służbą, [...] M. R. winien więc zwrócić się do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na dodatkowe zajęcie zarobkowe. Zachowanie obwinionego w sposób ewidentny świadczy, iż zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego dopuścił się w sposób umyślny z zamiarem bezpośrednim. Wymierzona [...] M.R. kara jest współmierna do charakteru popełnionego czynu i stopnia zawinienia policjanta. Podejmując decyzję o wymierzeniu kary wydalenia ze służby organ orzekający uwzględnił okoliczności przemawiające na korzyść obwinionego. Organ podkreślił, że służbę w Policji może pełnić osoba o nieposzlakowanej opinii podlegającej szczególnej dyscyplinie służbowej. Popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego podważyło zaufanie do jego osoby ze strony przełożonych. Nie budzi, zatem wątpliwości, że postawa i zachowanie policjanta przyczynia się do budowania negatywnego wizerunku i utraty wiarygodności Policji w odbiorze społecznym. Powyższe uniemożliwia dalsze pozostawienie w służbie [...] M. R..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. R. zaskarżonemu orzeczeniu nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2015 r. zarzucił:
- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w tym faktu posłużenia się [...]. M. R. do wykonania cudzego zobowiązania, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a co za tym idzie nieuwzględnienie okoliczności niepodjęcia zajęcia zarobkowego poza służbą, co skutkowało brakiem konieczności uzyskania pisemnej zgody przełożonego,
- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, które nie wskazuje w sposób wystarczający podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia, a w szczególności niewskazania w sposób wystarczający faktów, które Komendant [...] Policji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy wszystkie okoliczności zostały udowodnione, a co za tym idzie, pominiecie istotnych faktów zaistniałych w postępowaniu,
- naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (dalej jako "u.o.p."), poprzez uznanie, że działanie w charakterze wykonawcy (osoby trzeciej, którą strona zlecenia posługuje się do wykonania ciążącego na niej zobowiązania) stanowi podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą,
- naruszenie art. 135g ust. 1 u.o.p. poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu orzeczenia i prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego,
- naruszenie art. 135g ust. 2 u.o.p. poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego, a wręcz potraktowanie ich jako argumenty obciążające obwinionego M. R.,
- naruszenie art. 134h ust. 1 u.o.p. poprzez wymierzenie obwinionemu kary niewspółmiernej do zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia nieuwzględniąjącą okoliczności faktycznych, jego pobudek działania, zachowania obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowego przebiegu służby,
- naruszenie art. 134h ust. 3 pkt 4 u.o.p. poprzez nieuwzględnienie okoliczności wpływających na złagodzenie wymiaru kary, jakimi było dobrowolne poinformowanie przez obwinionego przełożonego dyscyplinarnego o zaistniałym zdarzeniu przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego oraz pozytywnej opinii służbowej o obwinionym,
- naruszenie art. 134h ust. 3 pkt 4 u.o.p. poprzez nieuwzględnienie faktu, iż obwiniony nie miał świadomości popełnienia czynu podlegającego odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z działaniem jako osoba trzecia, którą posłużono się do wykonania zobowiązania.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] października 2015 r., ewentualnie ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jest to więc kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu istniejącego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia.
Skarga oceniana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 132 ust. 1-2 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W myśl art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
Postawiony [...] M. R. zarzut naruszenia dyscypliny służbowej polegał na tym, że wbrew przepisowi z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), zakazującemu policjantowi podejmowania zajęcia zarobkowego poza służbą, bez pisemnej zgody przełożonego, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wystąpienia do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego i w dniu [...] maja 2015 r. wykonywał dodatkowe zajęcie zarobkowe polegające na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób, za którą otrzymał do rąk własnych gotówką wynagrodzenie w kwocie 17 zł.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez skarżącego przepisanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Skarżący, nie posiadając zgody przełożonego na wykonywanie dodatkowego zajęcia zarobkowego, w dniu [...] maja 2015 r. osobiście świadczył usługę przewozu osoby przy wykorzystaniu własnego samochodu marki [...], nie mając przy tym dokumentu uprawniającego do wykonywania przewozu drogowego. Pasażerem przewożonym przez M. R. był P.T., który zapłacił mu za wykonaną usługę kwotę 17 zł.
Powyższe zostało prawidłowo ocenione przez organ jako świadome i umyślne działanie. Skarżący zdawał sobie sprawę z konsekwencji wynikających z wykonywania dodatkowego zajęcia zarobkowego bez wymaganej zgody, a zatem co najmniej godził się na popełnienie zarzucanego mu przewinienia.
W ocenie Sądu materiał dowodowy w niniejszej sprawie został zebrany w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a okoliczności popełnienia przez M.R. zarzucanego mu przewinienia, nie budzą wątpliwości. Komendant [...] Policji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego wyjaśnił szczegółowo, w oparciu o jakie dowody ustalono stan faktyczny w sprawie, wskazał dlaczego uznał winę obwinionego za udowodnioną, odniósł się także do zarzutów odwołania, nie podzielając ich zasadności.
W myśl art. 134h ust. 1 ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na konieczność stosowania się przez organ do ustawowych dyrektyw wymiaru kary, wymienionych w cytowanym wyżej art. 134h ustawy o Policji (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 709/13 LEX 1574682).
W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym na wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji przede wszystkim ma wpływ waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy z 1990 r. o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.
W ocenie Sądu wymierzając skarżącemu karę wydalenia ze służby organ kierował się ustawowymi dyrektywami wskazanymi w art. 134h ust. 1. Wskazał przy tym, że uprzednio wymierzona kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, nie odniosła skutku.
Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, wskazać należy, iż treść art. 135p ust. 1 stawy o Policji jednoznacznie wskazuje, iż w postępowaniu dyscyplinarnym oprócz przepisów ustawy o Policji stosuje się wyłącznie przepisy rozdziałów 14, 15 i 21 kpk z wyjątkiem stosowania kar porządkowych.
Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Zarówno zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r., I OSK 472/06. LEX nr 290653).
Podobnie w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1155/12 LEX nr 1298297, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej. Z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i zawartą w ustawie z 1990 r. o Policji regulację szczególną – art. 135p, do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kpa.
W świetle powyższego zaskarżone orzeczenie nie mogło naruszać wskazanych w skardze art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które nie miały w sprawie zastosowania.
Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Uzasadnienia wydanych w sprawie orzeczeń dyscyplinarnych są obszerne i wyczerpująco przedstawiają stan sprawy oraz argumenty przemawiające za wymierzeniem skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło