II SA/Wa 1337/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres 1 roku w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oddala skargę Minister Obrony Narodowej (dalej: organ, MON) decyzją z [...] kwietnia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej Kpa.) w związku z art. 460 ust. 1 i 5 oraz art. 458 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. poz. 2305 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania S. P. (dalej także: żołnierz, skarżący) od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej: Dyrektor WBE) z [...] marca 2023 r. o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres 1 roku w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższej decyzji MON doszło w następującym stanie sprawy. Pan S. P. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2023 r. na mocy rozkazu personalnego Nr [...] Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] grudnia 2022 r. (pkt. 19) wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W dniu [...] lutego 2023 r. wyżej wymieniony złożył do wojskowego organu emerytalnego w [...] wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...], po rozpatrzeniu wniosku, decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. odmówił wyżej wymienionemu prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego, albowiem z ustaleń dokonanych przez organ wynikało, iż odwołujący pełnił nieprzerwaną zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Decyzja została doręczona w dniu [...] marca 2023 r. W dniu [...] marca 2023 r. (data stempla pocztowego) zainteresowany, za pośrednictwem wojskowego organu emerytalnego, złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej od powyższej decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. (data wpływu: [...] kwietnia 2023 r.) W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji MON stwierdził, że żołnierzowi należy odmówić wypłaty wnioskowanego świadczenia pieniężnego. Wyjaśnił, że jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania (odpisu przebiegu służby wojskowej, świadectw służby wystawionych przez: Dowódcę [...] [...] Brygady Obrony Terytorialnej, Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej), odwołujący pełnił: - służbę w Straży Granicznej: od dnia [...] stycznia 2001 r. do dnia [...] grudnia 2001 r. (przez okres 11 miesięcy i 25 dni) oraz następnie od dnia [...] kwietnia 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r., tj. przez okres 15 lat, 4 miesięcy i 14 dni; - zawodową służbę wojskową w okresie od dnia [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] stycznia 2023 r., tj. przez okres 3 lat, 5 miesięcy i 17 dni. Z wyciągu z rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej Nr [...] (pkt 19) z dnia [...] grudnia 2022 r. wynika, że odwołujący z zawodowej służby wojskowej został zwolniony i przeniesiony do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego z terminem wypowiedzenia upływającym z dniem [...] stycznia 2023 r. Zatem odwołujący legitymuje się ponad 18-letnim nieprzerwanym okresem służby, na który składa się okres służby w Straży Granicznej (15 lat, 4 miesiące i 14 dni) oraz okres zawodowej służby wojskowej (3 lat, 5 miesięcy i 17 dni). Podnieść należy, że ze świadectw wystawionych przez organy wynika, że odwołujący nie pełnił służby w Straży Granicznej w okresie od [...] grudnia 2001 r. do [...] marca 2004 r. z uwagi na przerwę pomiędzy okresami tej służby. Reasumując, wyżej wymieniony pełnił zawodową służbę wojskową wyłącznie przez okres 3 lat, 5 miesięcy i 17 dni (od [...] sierpnia 2019 r. do [...] stycznia 2023 r.). MON zauważył, że pojęcie okres użyte w art. 460 ust. 1 i art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie zostało zdefiniowane w sposób odmienny niż wynika to z jego powszechnego rozumienia. Należy je więc rozumieć jako czas trwania czegoś, przedział czasowy. W konsekwencji, ponieważ żołnierz pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat, to należy uznać, że nie jest uprawniony do świadczenia pieniężnego, o przyznanie którego wnioskował. Jak stwierdził organ, w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają art. 460 ust. 1 oraz z uwagi na fakt, że to żołnierz wypowiedział stosunek służbowy - art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Prawidłowa wykładnia przepisów dotyczących świadczenia pieniężnego, wymaga w pierwszym rzędzie rekonstrukcji normy prawnej, a ta obejmuje szereg przepisów. Tym samym musi ona obejmować całość przepisów łącznie, a nie odrębnie poszczególne przepisy. Już sama wykładnia językowa prowadzi do wniosku, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pieniężnego musi spełnić wymóg pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres nie krótszy niż 10 lat. Przepisy (art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5) wprost wskazują na okres zawodowej służby wojskowej, a nie na jakikolwiek inny rodzaj służby wojskowej czy też służby w innych formacjach. Gdyby ustawodawca nie chciał wskazać konkretnie okresu tego rodzaju służby wojskowej, to w ogóle zrezygnowałby z regulacji art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny albo posłużyłby się innym określeniem. Jednakże, na co zwrócił uwagę MON, ustawodawca dla potrzeb świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny utrzymał przewidziany w art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 536) wymóg legitymowania się nie krótszym niż 10 lat okresem zawodowej służby wojskowej. Treść art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny w istocie odpowiada treści art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, pozwalając jedynie dodatkowo doliczyć okres służby w innych formacjach. Jak podał organ, również w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wymóg legitymowania się przez osobę zainteresowaną okresem 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, w tym co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej, nie budził wątpliwości interpretacyjnych. Praktyka orzecznicza w zakresie konieczności spełnienia tego warunku potwierdza prawidłowość przedstawionej przez organ interpretacji aktualnie obowiązujących przepisów (zob. np. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1076/10; z dnia 13 kwietnia 2011 r., I OSK 1864/10; z dnia 13 lutego 2015 r., I OSK 1226/13 i inne). Dla przykładu, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2011 r. pod sygn. I OSK 1864/10, wskazano, że pojęcie "zawodowej służby wojskowej" występuje w dwóch znaczeniach, a mianowicie "czynnej służby wojskowej" w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecny art. 458 ust. 3) i "zawodowej służby wojskowej" zgodnej z definicją żołnierza zawodowego (art. 6 pkt 1 tej ustawy). W przeciwnym wypadku bowiem, nigdy nie miałaby zastosowania przesłanka negatywna wynikająca z art. 96 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecny art. 460 ust. 5). W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przepis art. 94 ust. 3 ma odpowiednie zastosowanie do obliczania terminu piętnastu lat, o którym mowa w art. 96. ust. 1 (obecny art. 460 ust. 1), natomiast nie ma on zastosowania do obliczania terminu dziesięciu lat, wskazanego w art. 94 ust. 5 cyt. ustawy (obecny art. 458 ust. 5). W rezultacie, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który nieprzerwanie pozostawał w czynnej służby wojskowej przynajmniej przez okres piętnastu lat, z tego przynajmniej przez dziesięć lat w zawodowej służbie wojskowej, o ile oczywiście spełnił pozostałe przesłanki przyznania tego świadczenia. Jednocześnie MON podkreślił, że analogiczny pogląd, w zakresie przyznawania prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego na podstawie art. 459 ust. 1 obowiązującej ustawy o obronie Ojczyzny wyraził w swoim orzeczeniu z dnia 13 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/WA 2066/22). Niezależnie od powyższego MON wskazał, że przyjęcie wykładni zaproponowanej przez żołnierza prowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy zawodowych posiadających okresy służby w innych formacjach mundurowych względem pozostałych żołnierzy, którzy tę służbę pełnili wyłącznie w Siłach Zbrojnych RP, bowiem w ich przypadku nadal wiążący byłyby wymóg posiadania 15 lat nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, w tym przynajmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej. Trudno bowiem uznać, aby ustawodawca wymagał posiadania 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej od żołnierzy zawodowych, legitymujących się wyłącznie służbą wojskową, natomiast w przypadku żołnierzy posiadających okresy służby w innych formacjach przyznawał prawo do spornego świadczenia pieniężnego, bez uwzględnienia powyższej przesłanki negatywnej mimo, że okresy tej służby były sprawowane na rzecz innych podmiotów niż Siły Zbrojne RP. Wobec powyższego MON za nieuzasadnione uznał podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wywiódł skargę na wskazaną na wstępie decyzję MON, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. błędną wykładnię przepisów art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. z art. 458 ust. 5 w związku z art. 137 ust. 1 i art. 815 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny polegającą na błędnym przyjęciu, iż okresu służby skarżącego w Straży Granicznej nie można zaliczyć do dziesięcioletniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 ustawy pomimo, iż okres ten zalicza się do okresu zawodowej służby wojskowej ze względu na ciągłość służby, gdyż poprzedni okres służby w Straży Granicznej wraz ze służbą w wojsku należy oceniać jednolicie jako zawodową służbę wojskową; 2. błędną wykładnia przepisów art. 460 ust. 1 art. 458 ust. 3 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny polegającą na odmiennej interpretacji pojęcia "zawodowej służby wojskowej" na gruncie tych przepisów i w konsekwencji przyjęcie, że do dziesięcioletniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 ustawy nie zalicza się okresu służby w Straży Granicznej pomimo, iż pojęcie zawodowej służby wojskowej powinno być interpretowane jednolicie na gruncie wskazanych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny; 3. błędną wykładnię przepisu art. 459 pkt. 1 w zw. z art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny polegającą na przyjęciu, że skarżącemu nie należy się świadczenie pieniężne wypłacane co miesiąc przez okres jednego roku w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, ze względu na wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 458 ust. 5, pomimo iż skarżący legitymuje się łącznym okresem zawodowej służby wojskowej w wymiarze 18 lat i 10 miesięcy; 4. art. 8 § 1 Kpa. w zw. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez niezrealizowanie konstytucyjnej zasady równości, przez nierówne traktowanie skarżącego jako osoby, która w formacjach mundurowych RP ma wysłużonych łącznie 18 lat i 10 miesięcy w porównaniu z abstrakcyjnym wzorcem żołnierza, który ma łącznie wysłużone 10 lat zawodowej służby wojskowej w kontekście treści art. 458 ust. 5 ustawy o Obronie Ojczyzny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. wnosił o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej numer [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. oraz decyzji organu I instancji, tj. decyzji Dyrektora WBE w [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...]. Ponadto wnosił o: - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych; - rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2) p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty W odpowiedzi na skargę MON wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 459 ust. 1 ustawy pragmatycznej żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługują przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Natomiast art. 460 ust. 1 wskazuje, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Przepis ust. 2 powyższego przepisu wskazuje, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art 459 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat, jeżeli został zwolniony wskutek: 1) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w przypadku gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej; 2) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji, z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 200 ust. 3 pkt 4; 3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. W art. 460 ust. 5 ustawodawca wskazał na sytuacje, kiedy powyższe świadczenie nie przysługuje żołnierzowi, są to przypadki, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6. W zakresie naszych zainteresowań pozostaje art. 458 ust. 5 ustawy pragmatycznej, gdzie uregulowana jest kwestia wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z tą regulacją świadczenie, którego dotyczy skarga, nie przysługuje w sytuacji wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Przepis powyższy w ocenie Sądu wprost wskazuje na okres pełnienia przez żołnierz zawodowej służby wojskowej sensu stricto (w ścisłym tego słowa znaczeniu). Tak więc do 10-letniego okresu służby, o którym mowa w art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie dolicza się okresów pełnienia służby w innych formacjach mundurowych. Świadczenie, o którym mowa w powyższym przepisie jest swoistego rodzaju gratyfikacją za długoletnią zawodową służbę wojskową. Jak ustaliły organy w toku postępowania administracyjnego, skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2023 r. rozkazem personalnym Nr [...] Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] grudnia 2022 r. (pkt. 19), wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Z posiadanych akt postępowania (odpisu przebiegu służby wojskowej, świadectw służby wystawionych przez: Dowódcę [...] [...] Brygady Obrony Terytorialnej, Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej) wynika, że odwołujący pełnił: - służbę w Straży Granicznej: od dnia [...] stycznia 2001 r. do dnia [...] grudnia 2001 r. (przez okres 11 miesięcy i 25 dni) oraz następnie od dnia [...] kwietnia 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r., tj. przez okres 15 lat, 4 miesięcy i 14 dni; - zawodową służbę wojskową w okresie od dnia [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] stycznia 2023 r., tj. przez okres 3 lat, 5 miesięcy i 17 dni. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że skarżący sam dokonał wypowiedzenia stosunek służbowego zawodowej służby wojskowej, a okres jego zawodowej służby wojskowej wyniósł 3 lata, 5 miesięcy i 17 dni. Tak więc skarżący nie posiadał wymaganego stażu zawodowej służby wojskowej, który wynosi w wypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowej służby wojskowej, zgodnie z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny - 10 lat. W tym miejscu należy podzielić stanowisko organu, że ustawodawca w art. 460 ust. 5 ustawy ujął dodatkową przesłankę, której spełnienie warunkuje uzyskanie prawa do świadczenia pieniężnego. Stosownie do przywołanego wyżej przepisu w przypadku, gdy żołnierz dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, do otrzymania świadczenia pieniężnego, stosownie do art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, wymagane jest również legitymowanie się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie ustawodawca w przepisie art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie zawarł analogicznego do art. 460 ust. 1 odesłania do art. 137 ust. 1, zgodnie z którym do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w formacjach, o których mowa w tym przepisie, przesądzając tym samym o tym, że okresu służby w innych formacjach mundurowych nie wlicza się do okresu 10 lat zawodowej służby wojskowej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w skardze. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.