II SA/Wa 1353/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia 14 stycznia 2014 r. nr 2879/2014 w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę. [...] stycznia 2014 r. Zarząd Dzielnicy [...] podjął uchwałę nr [...], którą rozstrzygnął o skreśleniu M. G. (dalej również jako skarżąca) z listy osób oczekujących na najem lokalu z zasobu mieszkaniowego [...]. 17 lutego 2014 r. skarżąca złożyła do organu pismo zatytułowane "odwołanie", w którym wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą uchwałą. Po rozpoznaniu odwołania organ [...] marca 2014 r. wydał uchwałę nr [...], którą odrzucił zastrzeżenie skarżącej i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, o czym poinformował skarżącą pismem z 24 marca 2014 r. Powyższe pismo skarżąca odebrała 26 marca 2014 r. Następnie, pismem z 14 kwietnia 2014 r. skarżąca, w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm., zwana dalej u.s.g.) wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. [...] kwietnia 2014 r. organ wydał kolejną uchwałę nr [...], którą oddalił wezwanie M. G. do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z 4 czerwca 2014 r., doręczonym skarżącej 9 czerwca 2014 r., organ poinformował skarżącą o wydaniu powyższej uchwały. M. G. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, której przedmiotem uczyniła uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z [...] stycznia 2014 r. nr [...]. Skargę tę złożyła, za pośrednictwem organu, 8 lipca 2014 r. (data prezentaty). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. Nr 142, poz. 1591. ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Stosownie zaś do treści art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. II OPS 2/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym. Oznacza to, że skargę do sądu administracyjnego na uchwałę bądź zarządzenie organu gminy, w przypadku, gdy organ ten udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia, należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na to wezwanie. W niniejszej sprawie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane dwukrotnie. Po raz pierwszy z takim wezwaniem skarżąca wystąpiła 17 lutego 2014 r., po raz kolejny 14 kwietnia 2014 r. W tym miejscu należy zauważyć, że wniesiony 17 lutego 2014 r. środek zaskarżenia, błędnie nazwany odwołaniem, z uwagi na jego treść w istocie rzeczy jest wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Po rozpoznaniu tego wezwania [...] marca 2014 r. organ wydał uchwałę nr [...] stanowiącą odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Powyższe oznacza, że od daty doręczenia powyższej uchwały tj. od 26 marca 2014 r. rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi na uchwałę z [...] stycznia 2014 r. Termin ten upłynął z dniem 25 kwietnia 2014 r. Tymczasem skarga na uchwałę z [...] stycznia 2014 r. została wniesiona 8 lipca 2014 r. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarga M. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] stycznia 2014 r. została wniesiona po terminie. Jednocześnie należy zauważyć, że instytucja wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest surogatem środków odwoławczych. Nie można instytucji wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym traktować, jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego, byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Nie ulega wątpliwości, że ilekroć ustawodawca mówi w przepisach prawnych o środkach odwoławczych ma na myśli, prawo określonego podmiotu /strony/ do jednokrotnego wniesienia danego środka /np. odwołania, zażalenia/ od danego /określonego/ aktu administracyjnego /np. decyzji, postanowienia/. Środek odwoławczy jest to realizacja prawa podmiotowego strony do kwestionowania określonego aktu, ale tylko raz w określonej fazie postępowania. Skoro wezwanie do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest surogatem środka odwoławczego, to nie ma podstaw by je traktować inaczej, niż określają to przepisy w stosunku do klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu, w tej samej sprawie, dotyczącej tej samej uchwały, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze /odwołania, zażalenia/, nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej, niż podmioty, którym z uwagi na specyfikę postępowania przysługuje środek prawny w postaci, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Prowadzi to do wniosku, że wezwanie jest czynnością prawną, przysługującą danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały - jednokrotnie, następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. postanowienie Składu Siedmiu Sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r.). W związku z powyższym należy stwierdzić, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 14 kwietnia 2014 r. nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Na marginesie należy zauważyć, że Sąd dostrzegł nieprawidłowość w działaniu organu polegającą na braku pouczenia skarżącej o przysługującym jej środku zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Jednakże okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie wydane w przedmiotowej sprawie. Należy bowiem zauważyć, że z treści przepisu art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika, iż naruszenie terminu do wniesienia skargi prowadzi do jej odrzucenia niezależnie od przyczyn, które spowodowały wspomniane naruszenie, jak też niezależnie od winy skarżącego lub jej braku w niedochowaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1465/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Regulacja zawarta w art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ma bowiem charakter związany, co oznacza, że w przypadku wniesienia skargi po upływie terminu do jej wniesienia, sąd ma obowiązek skargę odrzucić bez badania przyczyny naruszenia terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 sierpnia 2011 r. o sygn. akt II GSK 1514/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 53 § 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.