II SA/Wa 1368/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA - Ewa Kwiecińska, WSA - Andrzej Kołodziej, Protokolant: - Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., którą to decyzją wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), odmówił B. B. przyznania świadczenia w drodze wyjątku z uwagi na stan zdrowia. W uzasadnieniu decyzji podano między innymi, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w wyżej powołanym przepisie powinny być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak choćby jednej z nich powoduje niemożność przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Z akt rentowych nie wynikają szczególne okoliczności, na skutek których Pan B. B. nie nabył uprawnień do świadczenia ustawowego. Niezdolność do pracy orzeczeniem lekarza orzecznika z dnia 28 stycznia 2005 r. została stwierdzona w czasie pobierania zasiłku chorobowego, na okres do stycznia 2006 r. Ponadto z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, że na przestrzeni 55 lat życia, posiada okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 21 lat i 26 dni, który jest nieadekwatny do wieku. W dziesięcioleciu przypadającym na datę powstania całkowitej niezdolności do pracy na wymagane 5 lat ubezpieczenia udowodnił on tylko 3 lata 1 miesiąc i 26 dni. Ponadto w latach 1977-1978, 1979-1980, 1991-1993 oraz 1998-2002 nie został udowodniony żaden okres pracy potwierdzony opłacaniem składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do sądu, w której skarżący wnosił o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podał, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy a jego choroba się pogłębia. Trzykrotnie przebył udar mózgu, bierze kosztowne leki. Jest na utrzymaniu żony, która otrzymuje emeryturę 651,59 zł i pięcioletniego wnuka, na którego, jako rodzina zastępcza, otrzymuje razem z żoną kwotę 972,60 zł. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1116 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty - nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek -podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w nim przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego przez organ, który w sposób wnikliwy rozpatrzył sporną kwestię i uzasadnił jej rozstrzygnięcie. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący B. B. został uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji do stycznia 2006 r. Również bezsporne jest, że łączny dochód w rodzinie wynosi 1624,19 zł, co daje dochód na osobę w rodzinie 541,39 zł. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono ponadto, że niezdolność do pracy powstała w czasie pobierania zasiłku chorobowego, zatem stan zdrowia nie powodował niezdolności do pracy przed lipcem 2004 r. Z dokumentów wynika również, że skarżący na przestrzeni 55 lat życia posiada łączny okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 21 lat i 26 dni, który jest nieadekwatny do wieku Pana B. B. W 10-leciu ocenianym do uprawnień udowodniono tylko 3 lata i 2 miesiące ubezpieczenia. W latach 1977-1978, 1979-1980, 1991-1993 i 1998-2002 istniały przerwy w zatrudnieniu nie uzasadnione żadnymi szczególnymi okolicznościami, usprawiedliwiającymi brak ubezpieczenia w tym okresie. Fakty te powodują, że świadczenie w drodze wyjątku nie może być przyznane, ponieważ art. 83 ustawy emerytalnej nie pozwala na przyznanie świadczenia w oderwaniu od przepracowania odpowiednio długiego okresu, chociaż nie wystarczającego do przyznania świadczenia ustawowego, gdyż świadczenie w drodze wyjątku jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego powiązanym z odprowadzaniem składek na to ubezpieczenie. Wydając zaskarżoną decyzję organ brał pod uwagę trudną sytuację materialną skarżącego, jednak nie stanowi ona wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ nie jest to świadczenie socjalne przyznawane tylko stosownie do potrzeb skarżącego, zaś stan zdrowia nie powodował niezdolności do pracy przed lipcem 2004 r. - czyli przed datą przyznania zasiłku chorobowego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak sentencji.