II SA/Wa 1369/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Obrony Narodowej jest organem właściwym do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o waloryzacji emerytury wojskowej, czy też właściwy jest Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego?
Ratio decidendi
Minister Obrony Narodowej nie jest organem właściwym do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych. Właściwość tę posiadają dyrektorzy wojskowych biur emerytalnych, zgodnie z przepisami ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz rozporządzenia wykonawczego. Skarga na postanowienie Ministra Obrony Narodowej przekazujące wniosek do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek do Ministra Obrony Narodowej (MON) o stwierdzenie nieważności decyzji o waloryzacji emerytury wojskowej. MON postanowieniem przekazał wniosek do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego (WBE). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, MON postanowieniem uchylił swoje poprzednie postanowienie i ponownie orzekł o przekazaniu wniosku do Dyrektora WBE. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 157 Kpa, wskazując na zwierzchnictwo MON nad Dyrektorem WBE. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung Adam Lipiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o waloryzacji emerytury wojskowej według właściwości - oddala skargę W dniu 12 kwietnia 2010 r. [...] S. P. wystąpił z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej, za pośrednictwem Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. o waloryzacji emerytury wojskowej. Wniosek w tej sprawie wpłynął do organu w dniu 27 kwietnia 2010 r. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. przekazał powyższy wniosek, według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego [...]. Zainteresowany wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kpa uchylił w całości zaskarżone postanowienie i orzekł o przekazaniu wniosku zainteresowanego z dnia 12 kwietnia 2010 r., według właściwości - Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, co następuje: Uchylenie postanowienia z dnia [...] maja 2010 r., jest spowodowane względami formalnymi, gdyż na postanowieniu tym zabrakło okrągłej pieczęci identyfikującej organ obok podpisu osoby upoważnionej. Natomiast wskazanie Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...], jako organu właściwego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy wynikało z treści przepisów art. 31 ust. 4 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618 ze zm.). Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych, potwierdzających wykładnię wyżej wskazanych przepisów ustawy - to jest wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1613/07, z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt II SAB/Wa 3/06 oraz z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt IV SO/Wr 6/09, a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OZ 805/09. Zdaniem organu istotny jest tu także pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 lutego 2003 r. sygn. akt III KKO 18/02 (publ. w LEX nr 83694). S. P. wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jego uchylenia. Podnosił zarzut naruszenia przez organ art. 157 Kpa, albowiem to Minister Obrony Narodowej jest jednostką nadrzędną nad Dyrektorem Wojskowego Biura Emerytalnego. W uzasadnieniu skargi, na poparcie swoich twierdzeń, przywołał między innymi uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II UZP 3/10. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Minister Obrony Narodowej nie jest organem właściwym do rozpatrywania spraw w zakresie zaopatrzenia emerytalnego, albowiem przepisy ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), ustanowiły odmienny tryb postępowania w tym zakresie, przyznając takie prawo Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego. Także organ ten będzie właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych na podstawie powyższej ustawy. Powyższe ustalenie wynika już z samej definicji wojskowego biura emerytalnego, zawartej w art. 3 pkt 13 wskazanej wyżej ustawy oraz wydanego w związku z tym przepisem rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618 ze zm.), w którym w § 2 określono organ emerytalny. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - od decyzji organu emerytalnego zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego. Natomiast art. 32 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy stanowi, że decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten wskazuje, że możliwe jest stosowanie trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w procedurze administracyjnej, wobec decyzji emerytalnych, podjętych na podstawie przepisów wymienionej ustawy. Organem w zakresie trybów nadzwyczajnych jest zatem wojskowy organ emerytalny. Ustawodawca zastrzegł tu właściwość dla wojskowych organów emerytalnych, którymi są dyrektorzy wojskowych biur emerytalnych i tylko te organy mogą zajmować się sprawą ewentualnych stwierdzeń nieważności decyzji wydanych w trybie wskazanej na wstępie wojskowej ustawy emerytalnej, co wynika wprost z treści art. 3 pkt 13 ustawy i z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin. Orzecznictwo sądów administracyjnych w pełni podziela powyższy pogląd i trafnie przywołuje tu organ wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1613/07, z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt II SAB/Wa 3/06 (publ. w LEX nr 303189) oraz z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt IV SO/Wr 6/09, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OZ 805/09 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2003 r. sygn. akt III KKO 18/02 (publ. w LEX nr 83694). Niezwykle cenna jest tu uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II UZP 3/10, w której stwierdzono między innymi, co następuje: "w sprawie z odwołania od decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji tego Biura podjętej po dniu 1 stycznia 1999 r., droga sądowa przed sądem powszechnym jest niedopuszczalna". Potwierdza ona prezentowane wyżej orzecznictwo sądów administracyjnych o właściwości Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego do rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w trybie omawianej wojskowej ustawy emerytalnej. W konkluzji należy tu podkreślić, iż od ostatecznych rozstrzygnięć w tej materii przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarżący nie dostrzega, iż wskazane wyżej przepisy omawianej ustawy wyodrębniają instytucję wojskowego organu emerytalnego i jakkolwiek Minister Obrony Narodowej pozostaje w sensie ogólnym zwierzchnikiem tego organu, to stricte organem emerytalnym jest jedynie Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego. Również skarżący, choć sam powołuje się na treść wyżej wskazanej uchwały Sądu Najwyższego opacznie interpretuje jej treść. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ przy podejmowaniu powyższych postanowień i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło