II SA/Wa 1378/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (sprawozdawca), Andrzej Kołodziej, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. M. T. ukończył aplikację ogólną w dniu [...] listopada 2010 r. i w terminie ustawowym złożył wniosek o przyjęcie na aplikację sędziowską, ewentualnie prokuratorską. W dniu [...] grudnia 2010 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, działając na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm.), zwanej dalej ustawą o KSSiP, i art. 104 § 1 i art. 268 a k.p.a., wydał decyzję nr [...] o odmowie przyjęcia M.T. na aplikację sędziowską i prokuratorską. W uzasadnieniu organ wskazał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, przy uwzględnieniu limitów miejsc na tych aplikacjach. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską w 2010 r. (Dz. Urz. MS nr 2, poz. 10) oraz zarządzeniem, z tej samej daty, w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz. Urz. MS nr 2, poz. 11) wyznaczył limity po 75 miejsc na każdej aplikacji. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ustalił miejsce strony na [...] pozycji listy klasyfikacyjnej aplikantów. Wobec wyczerpania limitu miejsc na obu aplikacjach, organ odmówił przyjęcia M. T. na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską. Minister Sprawiedliwości po rozpatrzeniu odwołania M. T., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...],[...] utrzymał w mocy, opisaną na wstępie, decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Decyzja Ministra Sprawiedliwości stała się przedmiotem skargi M. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 701/11, oddalił skargę. W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r. uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr nr [...],[...] i decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. nr 203, poz. 1192), należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. M. T. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. podtrzymał w całości swój wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji specjalistycznej, ponadto oświadczył, że nadal spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. W dniu [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, działając na podstawie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, decyzją nr [...] odmówił przyjęcia M. T. na aplikację sędziowską i przyjął go na aplikację prokuratorską. Jednocześnie ustalił, że M. T. rozpocznie aplikację prokuratorską w dniu [...] kwietnia 2013 r. i będzie ją realizował z aplikantami trzeciego rocznika aplikacji prokuratorskiej, zgodnie z programem szkolenia obowiązującym na tej aplikacji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że aby wykonać wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało sporządzić listę symulacyjną i w ten sposób ustalić miejsce, które M. T. mógłby zająć na liście klasyfikacyjnej aplikantów, gdyby została ona sporządzona zgodnie z rozumieniem art. 26 ust. 3, zaprezentowanym przez Sąd. Opracowana w dniu [...] kwietnia 2012 r. symulacja listy klasyfikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej wykazała, że M. T. uzyskałby łącznie 110,1 punktów i zająłby 154 miejsce. W oparciu o tak skonstruowaną listę klasyfikacyjną oraz wnioski aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej, złożone w trybie art. 28 ust. 1 przedmiotowej ustawy, zostały opracowane dwie listy kandydatów, którzy zostaliby przyjęci na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską. Z uwagi na osiągniętą pozycję, M. T. nie znalazł się na liście kandydatów, którzy mogliby zostać przyjęci na aplikację sędziowską. Natomiast 154 pozycja na liście klasyfikacyjnej pozwalałaby na umieszczenie go na 72 miejscu, na opracowanej na potrzeby niniejszej sprawy, liście kandydatów przyjętych na pierwszy rocznik aplikacji prokuratorskiej. Z tych względów, M. T. odmówiono przyjęcia na aplikację sędziowską i uwzględniając jego wniosek, przyjęto go na aplikację prokuratorską. W odwołaniu od powyższej decyzji M. T. zarzucił organowi naruszenie art. 23 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 6 oraz art. 29 ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o KSSiP. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...]. W uzasadnieniu, podzielając stanowisko Dyrektora, organ podał, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 tego artykułu, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz "odpowiednio". Określenie "odpowiednio" oznacza stosowanie unormowania przewidzianego w art. 23 ust. 4 powołanej powyżej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską, zawartych w art. 29 omawianej ustawy. Decydująca jest tu nadal kolejność umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na aplikację (art. 29 ust. 2). "Odpowiednie" stosowanie regulacji zawartych w art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w ramach unormowań zawartych w art. 29, polega zatem na tym, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny), jest obowiązany do stworzenia listy klasyfikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wiążącym Dyrektora Krajowej Szkoły wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2092/11. Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 nakazuje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (w następstwie uwzględnienia skargi aplikanta przez sąd administracyjny) niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację, niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikację specjalistyczną, przewidzianych w art. 29, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na te aplikacje oraz z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej oraz złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów. M. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości, zarzucając jej naruszenie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP, poprzez ich błędną wykładnię oraz art. 29 ust. 1, 4 i 5 i art. 29 ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 2 powołanej ustawy poprzez ich błędne zastosowanie. Skarżący podniósł, że wyłączną podstawą wydania decyzji o przyjęciu na aplikację specjalistyczną, po uwzględnieniu skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, powinien być art. 23 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP, który nie przewiduje przesłanki ustalania nowego miejsca skarżącego na liście klasyfikacyjnej aplikantów, a nakazuje przyjęcie na aplikację specjalistyczną zgodnie z jego wnioskiem, tj. na aplikację sędziowską, a nie prokuratorską. Z powyższych względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora KSSiP z dnia [...] kwietnia 2012 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...],[...] i decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] orzekające o odmowie przyjęcia M. T. na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską. Stosownie bowiem do treści art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w przypadku uwzględnienia skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego na wydaną przez Ministra Sprawiedliwości decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio. Uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny opisanych na wstępie decyzji Ministra Sprawiedliwości i Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K., wyczerpało przesłankę "uwzględnienia skargi", o której mowa w art. 29 ust. 6 powołanej ustawy. Z tego względu, w dalszym procedowaniu organu znajdował zastosowanie przepis art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP przewidujący, że w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację ogólną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły. Odesłanie zawarte w art. 29 ust. 6 ustawy, nakazujące odpowiednie stosowanie przepisu art. 23 ust. 4 ustawy, odnosi się do skutków uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny oraz wynikającego z tego faktu obowiązku Dyrektora Krajowej Szkoły niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu na aplikację. "Odpowiednie" stosowanie tego ostatniego przepisu odnosi się jedynie do kwestii przeniesienia regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie, do aplikacji specjalistycznej i w żadnym wypadku nie nakazuje – jak przyjął to organ – dokonywania jakichkolwiek nowych wyliczeń i tworzenia list symulacyjnych. Wskazane powyżej przepisy przewidują szczególny tryb procedowania w sprawie przyjęcia na aplikację. Zawarty w art. 23 ust. 4 ustawy nakaz niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu na aplikację jest jednoznaczny i kategoryczny. W żadnym wypadku nie dopuszcza ponownego prowadzenia postępowania w oparciu o przesłanki wskazane w art. 29 ust. 2 ustawy. Należy podkreślić, że przepisy ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie przewidują żadnych wyjątków zezwalających na odstąpienie od przewidzianej w art. 23 ust. 4 szczególnej procedury przyjęcia na aplikację. Stwierdzić ponadto trzeba, że organ dokonał swoistej nadinterpretacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem w jego uzasadnieniu nie zawarto żadnych wskazań co do dalszego postępowania w rozpoznawanej sprawie, a jedynie wyrażono stanowisko co do wystawionej oceny. W treści analizowanych przepisów ustawodawca zawarł jasne i czytelne rozwiązanie, które organ powinien bezzwłocznie zastosować w przypadku uwzględnienia skargi - Dyrektor Krajowej Szkoły winien niezwłocznie wydać decyzję w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Analogiczny pogląd został wyrażony w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1613/12 i II SA/Wa 1627/12 (dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Stanowisko przedstawione w powyższych orzeczeniach, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Zwrócić należy jednak uwagę na to, iż rozstrzygnięcie organu w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepis art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ma charakter związany jedynie odnośnie przyjęcia na aplikację specjalistyczną. Wybór rodzaju aplikacji specjalistycznej, na którą zainteresowany jest przyjęty, dokonywany jest natomiast w ramach uznania administracyjnego. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w tym zakresie. Innymi słowy, organ w ramach uznania administracyjnego decyduje, czy aplikant zostanie przyjęty na aplikację sądową, czy na aplikację prokuratorską. Wybór taki nie może jednak być dowolny. Musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności z wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.). Organ zobowiązany jest zatem wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji, czym kierował się podejmując określone rozstrzygnięcie. Uprawnienia organu administracji państwowej do wydawania decyzji o charakterze uznaniowym nie zwalniają tego organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym. Rozważania organu muszą znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, co wynika z przepisu art. 107 § 3 k.p.a.). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, zarówno Minister Sprawiedliwości jak i Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K., w zaskarżonych decyzjach wskazali jako motywy rozstrzygnięcia uzyskane przez skarżącego miejsce na liście kwalifikacyjnej opracowanej dnia [...] kwietnia 2012 r. w wyniku symulacji dla aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej [...]. Okoliczność ta nie ma jednak, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żadnego prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji skoro rozstrzygnięcia oparte zostały na okolicznościach, które nie mają znaczenia prawnego w świetle art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, to uznać należy, iż wydane zostały z naruszeniem prawa, a mianowicie z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 cyt. ustawy, a także z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku ze wskazanymi przepisami ustawy o KSSiP. Ponownie rozpoznając sprawę organy, będąc związane oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie, winny dokonać rozważenia prawnie relewantnych okoliczności mających wpływ na wybór, w ramach uznania administracyjnego, rodzaju aplikacji specjalistycznej i po wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, winny dokonać wyboru rodzaju aplikacji specjalistycznej, na której skarżący będzie kontynuował naukę. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy.