II SA/Wa 1400/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...]., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował G. K. z dniem [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej. Przedmiotowy akt doręczono G. K. w dniu [...] listopada 2009 r. Po blisko roku od daty otrzymania powyższego aktu mianowania funkcjonariusz, pismem z dnia [...] listopada 2010 r., złożył odwołanie od ww. aktu, domagając się jego uchylenia aktu i orzeczenie o mianowaniu go na właściwy stopień [...] w korpusie [...] Służby Celnej, stosownie do art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania G. K. z dnia [...] listopada 2010 r. od aktu mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie określenia korpusu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał między innymi, iż mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został przepisami art. 223 ust. 2 – 6 ustawy o służbie Celnej. Organ zobowiązany tym samym został do przyporządkowania danego funkcjonariusza do właściwego korpusu w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska, bądź pełnionych obowiązków. Organ wskazał, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 cytowanej ustawy nie mógł znaleźć zastosowania do G. K., albowiem w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - w dniu 30 października 2009 r. - zajmował on stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...]. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę w stopniu młodszego aspiranta celnego, starszego dyspozytora celnego albo dyspozytora celnego, określa się stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej. Organ wyjaśnił, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., nie mógł znaleźć zastosowania, albowiem źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko bezpośrednio przed wejściem w życie nowej ustawy. Organ stwierdził również, że z uwagi na fakt, iż akt mianowania nie zawierał pouczenia do co przysługującego środka zaskarżenia nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, dlatego brak jest podstaw do rozpoznania wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. G. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej, wskazując na naruszenie przez organ art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, poprzez błędne rozumienie zawartego w tym przepisie sformułowania "przed dniem wejścia w życie ustawy". W jego ocenie sformułowanie to odnosi się do całego okresu jego służby przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie jedynie okresu bezpośrednio poprzedzającego ten dzień. Zarzucał także naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 i art. 138 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Należy wskazać, że potwierdzona orzecznictwem sądowym zasada stwierdzająca możliwość kontroli przez organ II instancji w postępowaniu administracyjnym aktów mianowania funkcjonariuszy celnych, wydanych na podstawie przepisów art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w zakresie prawidłowości przypisania danego funkcjonariusza do określonego korpusu Służby Celnej, zakłada stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wykonywania tej kontroli (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt II PZP 5/10; orzeczenia sądów administracyjnych, to jest: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1813/10 oraz między innymi wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturach akt: II SAB/Wa 164/10 z dnia 30 września 2010 r. oraz II SAB/Wa 175/10 z dnia 10 listopada 2010 r.). Zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się za pośrednictwem tegoż organu do organu II instancji w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji organu I instancji. Natomiast zgodnie z treścią art. 16 § 1 k.p.a. decyzja organu I instancji, od której nie wniesiono w zakreślonym terminie odwołania, staje się ostateczna. W niniejszej sprawie G. K. wniósł odwołanie po upływie blisko roku od dnia doręczenia mu aktu mianowania, co jest w sprawie bezsporne. Nadto zainteresowany funkcjonariusz w dniu [...] listopada 2010 r. złożył wniosek o przywrócenie mu terminu do złożenia odwołania, wskazując w tym piśmie na przyczyny, które w jego ocenie, usprawiedliwiały uchybienie przez niego terminowi do wniesienia odwołania. Zatem obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności rozpatrzenie tego wniosku w trybie art. 58 i art. 59 k.p.a., czego organ nie uczynił i co stanowi podstawowe uchybienie proceduralne w niniejszej sprawie, skutkujące wadliwością wydanej w trybie odwoławczym decyzji. Należy stwierdzić, że Szef Służby Celnej przystąpił do rozpatrzenia odwołania i wydał w tym zakresie decyzję, mimo iż bezsporne było wniesienie tego odwołania przez skarżącego z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zatem samo procedowanie przez organ II instancji w przedmiocie rozpatrywania odwołania od aktu mianowania, jak i wydanie decyzji w tym przedmiocie bez prawidłowego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania było co najmniej przedwczesne. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania od aktu mianowania, z uwagi na to, że akt ten nie zawierał pouczenia o środku zaskarżenia, bowiem zgodnie z art. 112 k.p.a. brak taki nie może szkodzić stronie, jest rażąco nieprawidłowe. Organ myli tu pojęcie "złożenie odwołania w terminie" z pojęciem "uchybienie terminu do złożenia odwołania" oraz instytucją przywrócenia terminu. Nie zauważa, iż w trakcie postępowania zawisło odrębne, samodzielne postępowanie incydentalne w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia od ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., jaką był akt mianowania. W takiej sytuacji - istnienia ostatecznej decyzji - organ był zobligowany do rozpatrzenia w postępowaniu incydentalnym wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia i wydania w tym przedmiocie stosownego postanowienia. Twierdzenie organu, iż z uwagi na brak stosownego pouczenia w akcie mianowania do uchybienia terminu nie doszło, jest nieprawidłowe i narusza wprost dyspozycję art. 129 § 2 k.p.a. Przepis ten z mocy prawa ustanawia czternastodniowy termin do złożenia odwołania. Brak stosownego pouczenia o odwołaniu nie spowodował ustania mocy powyższej normy, a jedynie otworzył skarżącemu drogę do przywrócenia mu na jego wniosek terminu, który został uchybiony. Brak stosownego pouczenia o środkach odwoławczych nie stwarza możliwości złożenia przez stronę odwołania po terminie w każdym czasie, ale stanowi podstawę do żądania przywrócenia terminu na zasadach określonych w art. 58 i art. 59 k.p.a. Podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej rozstrzygała w materii rozstrzygniętej już wcześniej decyzją ostateczną (tu aktem mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r.), co skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji, zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ w pierwszej kolejności zbada zasadność wniosku G. K. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a w szczególności - kiedy skarżący dowiedział się o możliwości wniesienia odwołania od aktu mianowania i czy bezpośrednio po uzyskaniu tej wiadomości sporządził i złożył odwołanie. Dopiero po ewentualnym pozytywnym rozstrzygnięciu tego wniosku organ winien dokonać rozpatrzenia odwołania od ostatecznej decyzji - aktu mianowania. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.